Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/576 K.2024/84

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Davacı Banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere davacı bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senetlerin, ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiğini, dava konusu ... Bank A.Ş' ne ait 6979677 çek seri numaralı, keşidecisi ..., lehtarı ... Gıda ... olan, son yetkili hamil ,,, Gıda Tem. Ve İhtiyaç Maddeleri Araç Kiralama Medikal İnşaat Bilgisayar Tar. San. Ve Tic. Ltd. Şti.. Tarafından ... T.

A.Ş' ne tahsile verilen 08/01/2023 tanzim tarihli 60.000 TL bedelli, keşide yeri Ürgüp olan çekin taşınması işini gerçekleştiren ... kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş olduğunu, çekin iptali amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açıldığını, çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da ödemeden men kararı alındığını, mezkur çekin de aralarında bulunduğu çek ve senetlerin ... kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle yapmış oldukları suç duyurusu tahtında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ...

Soruşturma nosu ile soruşturma başlatıldığını, mezkur soruşturma kapsamında söz konusu çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi yönünde karar verildiğini, mezkur çeki haksız bir şekilde elinde bulunduran davalıya karşı huzurdaki davayı dermeyan etme gereği hasıl olduğunu belirterek/ileri sürerek takibe konu edilen çekin iadesine ve istirdatına,

davaya konu çekin icra takibine konu edilmemesi veyahut huzurdaki dava açılmadan evvel davalı tarafça icra takibi başlatılmışsa söz konusu icra takibinin durdurulması ve varsa yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

bu tedbir taleplerinin kabul edilmemesi halinde fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla, icra dosyasına haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınabilecek tutarların tüm fer'ileriyle birlikte ödeme gününden başlayacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacının müvekkili aleyhine açmış olduğu işbu davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, zira icra iflas kanunu 72. maddesi istirdat davasında yetkili mahkemeyi işaret ettiğini, ilgili hüküm uyarınca istirdat davasında yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesi veya takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu açıkça belirtildiğin, davalının resmi adresinin istanbul olduğu dikkate alındığında kayseri adliyesi asliye ticaret mahkemelerinin yetkisiz olduğunu,

mahkemece yetki itirazının nazara alınarak işbu davanın öncelikle usulden reddedilerek dosyanın istanbul adliyesi mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, müvekkili firmanın söz konusu çeki ticari faaliyetleri neticesinde iktisap ettiğini, ticari defter ve kayıtlarını da intikal ettirdiğini ve akabinde nakit ihtiyacı sebebi ile iktisap etmiş olduğu söz konusu çeki yasaya ve usule uygun olarak tahsili yoluna gittiğini, bu sebeple iyiniyetli üçüncü kişi olan davalı müvekkili firma dava konusu çekin sıhhatli biçimde birbirini takip eden ciro zinciri içerisinde bulunan yetkili ve meşru hamili olduğundan davanın reddinin gerektiğini,

söz konusu çekin üzerindeki ciro silsilesi tam ve birbirini düzgünce takip eden cirolardan oluşmakta olduğu, ... ticaret kanunu madde 790 göz önüne alındığında davalı müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunun açık olduğunu,

her ne kadar müvekkili firmanın çeki kendisine ciro eden firma ile arasındaki ticari ilişkiyi ve çekin hangi ticari faaliyet ile ilgili olarak verildiğini ispat etmek gibi bir yükümlülüğü bulunmasa da durumun meşruiyetine ilişkin mahkeme nezdinde herhangi bir kuşku oluşmaması açısından müvekkili firmanın çeki ne suretle iktisap ettiğini ve çeki müvekkili firmaya ciro eden firma ile arasındaki ticari ilişkiyi ve mal alım satımını gösterir fatura ve tahsilat makbuzu suretlerinin sunulduğunu,

davacı yan her ne kadar dava konusu çekin müşterisi tarafından tahsil amacıyla kendilerine teslim edildiğini ifade etse de dava konusu çek üzerinde "ciro edilemez", "bedeli tahsil içindir" gibi veya bu anlama gelen hiçbir şerh içermediğini, açıklanan nedenlere dayanarak davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın yetki itirazları bağlamında öncelikle usulden reddini, akabinde esastan reddini, davacı aleyhine alacağın %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çekin istirdadı istemine ilişkin olup; taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları, davacının dava konusu çekin yetkili hamili olup olmadığı, çekin rızası hilafına çıkıp çıkmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

6102 Sayılı TTK'nun 757/1 maddesi uyarınca, iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Aynı yasanan 758/1 maddesi uyarınca poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

TTK'nun 790.maddesi uyarınca cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır. Aynı yasanın 792.maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Davalı ... Cephe Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili süresi içerisinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuş olup, yetkili mahkeme olarak kendi yerleşim yeri mahkemesi olan İstanbul (Çağlayan) mahkemelerini göstermiştir.

Konuya ilişkin emsal nitelikteki Yargıtay 11. HD'nin 16/11/2015 tarih, 5017-12023 sayılı kararı şu yöndedir:

"Dava; davacının dava konusu çekin yetkili hamili olup olmadığı, çekin rızası hilafına çıkıp çıkmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Dosya kapsamından dava konusu yapılan çekler nedeniyle taraflar arasında kambiyo ilişkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Gerek HMK'da gerekse 6102 sayılı TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır.

Bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görüleceği kuşkusuzdur. Davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması, davalı şirketin merkezinin ".....

Maslak-Şişli/İstanbul" olması karşısında mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenip yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir."

Somut olayda da davalının adresinin İstanbul olduğu, davalı ... Cephe Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin yetki ilk itirazının usulüne uygun ve yerinde olduğu anlaşılmakla yetki ilk itirazının kabulü ile, mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğuna karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır