Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/765 K.2024/283

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi aşlatıldığını, İİK'nın 89/1 ve 89/2 uyarınca gönderilen birinci ve ikinci haciz ihbarnamesinden haberdar olamadığından itiraz edemeyen davacı müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını ileri sürerek; müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .... vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili banka tarafından kayseri banka alacakları icra müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında, dava dışı icra dosyası borçlusu ...'un müvekkili bankadan kredi ve kredi kartı kullandığını, kullanılan kredilere ilişkin borçlarını ödemediğini, ödenmeyen borçlar nedeniyle dava dışı icra dosyası borçlusuna müvekkili banka tarafından icra takibi başlatıldığını, icra dosyası borçlusunun itiraz etmemesi üzerine takibin kesinleştiğini, dava dışı icra dosyası borçlusunun uyap malvarlığı sorgusu neticesinde adına kayıtlı taşınmazların tespit edildiğini,

tespit edilen taşınmazlarda davacı hissedar olduğunu, davacı tarafın, dava dilekçesinde tebligatlardan haberinin olmadığı yönünde hukuki mesnetten yoksun beyanlarda bulunduğunu, tespit edilen taşınmazlara hissedar olan davacı 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, davacı tarafa gönderilen 89/1 ve 89/2 haciz ihbarname tebligatları, 2 nolu haber kağıdı kapıya yapıştırıldıktan ve komşuya haber verildikten sonra muhtara yapıldığını, davacı tarafa yapılan tebligatlar tebligat kanunu madde 21/1 hükmü uyarınca usul ve yasaya uygun şekilde yapıldığını,

davacı tarafa gönderilen tebligat mazbataları incelendiğinde, tebligat usulüne uygun şekilde, seyhan soyisimli komşuya haber verildiğini, haber kağıdının kapıya yapıştırılarak muhtara tebliğ edildiğinin açık olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddini, iik madde 89/3 gereği davacı aleyhine dava konusu borç miktarının %20’den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...'a usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava, 2004 Sayılı İİK'nın 89/3. maddesi gereğince davalı tarafa borçlu olunmadığının (menfi) tespiti istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup; buna göre, tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih ve 3568-6425 sayılı ve 17.12.2015 tarih ve 7065-17162 sayılı kararları, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. HD'nin 28.12.2022 tarih ve / Esas, / Karar sayılı kararı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. HD'nin 10.11.2022 tarih ve - sayılı kararları da bu yöndedir.

Son olarak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen 06.11.2023 tarih 5228-6468 sayılı Bölge Adliye Mahkemelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi kararına göre.

"2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına" karar verilmiş olup,

bu yönüyle de İİK'nın 89/3. maddesi kapsamında açılacak menfi tespit davasında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, takip borçlusuna borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir.

Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmayıp, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu görülmekle; HMK 114/1-c ve 115. maddeleri uyarınca dava şartı dikkate alındığında davanın, görev yönünden usulden reddine, görevli mahkemenin Kayseri 12. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın yasa yolu kullanılmaksızın kesinleşmesi halinde mercii tayini ile görevli Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır