Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1005 K.2026/161

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkili kooperatif ile davalı arasında Kayseri ili Kocasinan ilçesi Şeker Mahallesi 11398 ada 1-2-3-4 parsel ile 11397 ada 1 parsel numaralı arsaların (kat karşılığı inşaat sözleşmesine aracılık edilmesi konusunda) %50 kat karşılığı anlaşması için hizmet bedeli olarak 150.000 TL ödenmesi konusunda anlaşma yapıldığını, davalıya 150.000 TL ödeme yapıldığını, davalı tarafça daha sonra 150.000 TL tutarında daha avans istendiğini ve davacı tarafça bu tutarın da ödendiğini; toplam ödemenin 300.000 TL olduğunu;

taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre anlaşma sağlanamadığı takdirde ödenen bedelin geri iade edileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin yerine getirilmediğini, davalının iade etmesi gereken bedeli iade etmediğini, davalı aleyhine Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün 2024/49540 E sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, davalı her ne kadar borcunun olmadığını belirtse de sözleşme ve davalının avansı aldığına ilişkin imzalı belgenin dosyaya sunulduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı talebinin haksız ve kabul edilemez olduğunu, davalının 09.06.2023 tarihinde 150.000-TL gönderildiğini, bu tutarın sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi için gönderildiğini; ikinci ödemenin 21.07.2023 tarihinde 150.000 TL olarak gönderildiğini, bu ödemenin iade sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını; davalının gönderdiği bedelin sözleşmenin yerine getirildiğinin ispatı olduğunu; davalının haksız sebepsiz zenginleşmesi olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan kat karşılığı inşaat sözleşmesine aracılık sözleşmesinden kaynaklı davalı aracının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle davacı iş sahibinin davalıya yapmış olduğu hizmet bedeli şeklindeki ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde iadesi talebine dair başlatılmış icra takibinde itirazın iptali ile takibin devamına ilişkindir. Kayseri Genel İcra Dairesinin 2024/49540 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, toplam alacak tutarının 447.976,03-TL olduğu anlaşılmıştır. Kocasinan Tapu Müdürlüğünden ilgili taşınmazın aktif ve pasfini gösterir tapu kayıtları dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 03/04/2025 tarihli duruşmasının 10 nolu ara kararında.

Dosyanın re'sen seçilecek mali bilirkişiye tevdi ile, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava dilekçesinde sözü edilen ödemelerin davacı ve davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, taraflar arasındaki aracılık sözleşmesine konu aracılık hizmetinin davacı yana teslimine dair kaydın bulunup bulunmadığı, davacının yapmış olduğu ödemelerin davalı tarafından kısmen yahut tamamen iade edilip edilmediği,

takip tarihi itibarıyla davacı şirketin davalıdan alacaklı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, alacak tutarının davalı tarafından davacıya kısmen veya tamamen ödenip ödenmediği gibi hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; davacının davalıya 09.06.2023 tarihinde ve 21.07.2023 tarihinde her birisi 150.000 TL olmak üzere 300.000 TL ödeme yaptığı dosyaya sunulan ödeme dekontları, taraf beyanları ve davacı ticari defter kaydından anlaşıldığını, davacının ticari defterlerinde davalıdan hizmet alındığına yönelik herhangi bir fatura kaydı tespiti yapılamadığını, davalı tarafça da sunulduğu iddia edilen hizmete ilişkin dosyaya bir fatura sunulmadığını,

ayrıca taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında davalının hizmeti ifa ettiğine yönelik olarak dosyada herhangi bir kat karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmamaktadır ve tapu kaydında da bu yönde bir şerh gözükmediğini, mahkemece davacı tarafça ödenen bedelin faizi ile iadesi gerektiği yönünde kanaat oluşması durumunda tarafımızca alternatifli hesaplama raporumuz içinde yapıldığını, buna göre davacının talep ettiği tutar için avans faizi uygulanması gerektiği yönünde mahkemede kanaat oluşması durumunda 300.000 TL anapara ve 122.697,95 TL işlemiş faiz hesaplandığını,

mahkemede tarafların faiz oranı kararlaştırmadığı ve bu sebeple davacının yasal faiz talep etmesi gerektiği yönünde kanaat oluşması durumunda 44.975,34 TL işlemiş faiz hesaplandığı bildirilmiştir.

Mahkememizin 23/10/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi ve cevaplanması bakımından ek bilirkişi raporu aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler ile davacının sunduğu ticari kayıtların incelenmesinden elde ettiğimiz bulgular kök raporda tespit edildiğini, işbu ek rapor aşamasında davalının ve davacının itirazları incelendiğini, ancak kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde herhangi bir değişiklik söz konusu olmadığını, tarafların faize yönelik itirazlarına ilişkin zaten kök raporda alternatifli hesaplama yapıldığını, hizmetin ifa edildiğine yönelik davalı iddiasına konu fotoğrafın ve Rise İnşaat ile yapılan sözleşmenin de mahkemece değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı iş sahibi kooperatif, davalı aracı şirket ile arasında, müteahhit ile KKİS imzalanması maksadıyla, aracılık sözleşmesi yapılması için anlaşıldığını, ancak sözleşmedeki sürelere rağmen KKİS imzalanmadığını ve aracılık işleminin ifa edilmediğini, bu nedenle ödediği bedellerin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği iadesini, bu hususta başlattığı takibe yapılan itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalı taraf, sözleşmenin ifa edildiğini, nitekim davacının sözleşmede belirtilen peşin bedel dışında 2. ödemeyi de yaptığını dolayısıyla bu ödemenin ifayı gösteren bir emare olduğunu beyan etmiş, ödeme izahında da hizmet bedeli yazdığını ifade etmiştir. Davalı davayı kabul etmemiş ayrıca faiz hususunda temerrüt oluşmadığını ve işlemiş faizin istenemeyeceğini savunmuştur.

Somut olayda taraflar arasında adi yazılı aracılık sözleşmesinin mevcudiyeti çekişme konusu değildir. Çekişme, sözleşmenin ifa edilip edilmediği, davacının sebepsiz zenginleşme iddiası, 2. gönderilen 150.000,00-TL paranın niteliği, bu paranın gönderilmiş olmasının ifanın kabulü mahiyetinde olup olmadığı, bu bedellerin iadesinin istenip istenemeyeceği ve istenecek ise faiz başlangıç tarihleridir.

Sözleşme metni incelendiğinde, KKİS imzalanmasına aracılık edileceği, 150.000TL'nin ödeneceği, nihai ifa tarihi olan 27/06/2023 tarihine kadar sözleşme ifa edilmez ise bu paranın 10/07/2023 tarihinde iade edileceği konusunda anlaşılmıştır.

Sözleşmenin ifa edildiği hususunda ispat yükü davalıdadır. İspat ise KKİS'nin varlığı ile olacaktır. Davalı taraf imzalanmış bir KKİS ibraz edememiştir. Ayrıca davalının ifa durumunda fatura keseceği de belirtilmiş ancak fatura kesilmediği de görülmüştür. Delil dilekçesi ekinde yer alan animasyon resimler ve kooperatif ile bir şirket unvanının yer aldığı tabela altında çekilmiş şahıs fotoğrafları ifanın varlığına delil değildir. Bu bakımdan davalı taraf sözleşmenin ifasına dair vakıaları HMK 190 maddesi gereğince ispat edemediği görülmüştür.

Davacının sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklı alacak ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talepleri incelendiğinde; sözleşme metninde -yukarıda izah edildiği üzere- davalının ifa tarihi açıkça 10/07/2023 şeklinde belirtilmiştir. Bu tarih, davalının ifa etmemesi nedeniyle temerrüte düştüğü tarihtir. Bu bakımdan peşin olarak sözleşme gereği ödenen 150.000,00-TL bedele 10/07/2023 tarihinden itibaren faiz işletilerek takip tarihine kadar.

22.709,59-TL işlemiş faiz alacağının varlığı kabul edilmiştir. Sebepsiz zenginleşme gereği iade talebi sözleşme ayakta olduğundan yerinde görülmemiştir. Davacı 2. olarak 150.000,00TL hizmet bedeli adı altında bir parayı da 21.07.2023 tarihinde davalıya gönderilmiştir. {Davalı bu bedelin gönderilmesinin ifayı ispat ettiğini beyan etse de bu hususun kabulü mümkün değildir. İspat için KKİS ibrazı gerekir.

Nitekim davalın sözleşmedeki edimi KKİS imzalanmasını sağlamaktır.} Bu gönderilen bedel ifa gerçekleşmediğinden sebepsiz zenginleşme bakımından istenebilir kabul edilmiş ve gönderim tarihi olan 21/07/2023 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir ve takip tarihine kadar 22.265,75 TL işlemiş faiz hesaplanmıştır.

Neticede ifa ispat edilemediğinden davacının ilk gönderdiği bedelin sözleşme gereği davacıya iadesi gerektiği; 2. gönderilen bedelin ise sebepsiz zenginleşme gereği davacıya iadesi gerektiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak miktarı likit olduğundan ve sair kanuni şartlar da sağlandığından icra inkar tazminatının kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır