Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/16 K.2024/650

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Müvekkilİ şirketin lehtar olarak hamili olduğu müvekkilinin, elinden rızası dışında çıkan Türkiye İş Bankası 5302-Düvenönü Şubesi, 30/09/2023 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri nolu çek müvekkili şirket tarafından, Aras Kargo'nun Sinan Şubesinden... kargo takip no.lu ve ... seri no.suna kayıtlı olarak ... Mh. ... Sk. Kapı No:...

Fatih/İSTANBUL adresinde kain ... isimli firmaya kargolandığını ve çeklerin kargoda iken çalındığını, mezkur çekler ve diğer çekler için için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1074 esas nolu dosyası kapsamında çek iptali davası açıldığını ve çeklerin üzerine ödeme yasağı konulduğunu, Aras Kargo firmasına ait gönderi takip tutanağı ekte sunulduğu teslim alanın Zişan Teks isimli bir firma yahut şahıs olduğunu, müvekkili böyle bir firmayı tanımadığını vakıa kargoyu da bu firmaya göndermediğini, müvekkilinin Türkiye İş Bankası 5302-Düvenönü Şubesi, 30/09/2023 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan,

... seri nolu çekin son yetkili hamilinin müvekkili şirket olduğunun tespiti ile çek müvekkili şirkete ait olduğundan müvekkili şirkete iadesini, açıkça haksız ve kötü niyetli olan davalı aleyhine asıl alacak miktarının %20'den az olmamak üzere müvekkili lehine tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle.

Müvekkili aleyhine açılan huzurdaki davayı kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini, yetki itirazları olduğunu, müvekkilinin adresi Başakşehir/İstanbul olduğunu, genel yetki kuralı gereği yetkili mahkeme Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetki itirazlarının kabulüyle dosyanın yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine tevdiini talep ettiklerini, kargoda çalındığı iddia edilen çeklerin, gerçek bir alacak borç ilişkisinin varlığı veya yokluğunu, yetkili hamilin iyiniyetli olup olmadığını,

iktisapta ağır kusur bulunup bulunmadığı konusu uygulamada sıklıkla karşılaşılan ve birçok yargıtay ilamına konu olan bir hukuki ihtilaf olduğunu, yetki itirazlarının kabulüyle dosyanın yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine tevdiini, davanın reddini, dava konusu çekin miktarının %20’sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkiline verilmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çekin istirdadı istemine ilişkin olup; taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları, davacının dava konusu çekin yetkili hamili olup olmadığı, çekin rızası hilafına çıkıp çıkmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

6102 Sayılı TTK'nun 757/1 maddesi uyarınca, iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Aynı yasanan 758/1 maddesi uyarınca poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

TTK'nun 790.maddesi uyarınca cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır. Aynı yasanın 792.maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Davalı ... vekili süresi içerisinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuş olup, yetkili mahkeme olarak kendi yerleşim yeri mahkemesi olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesini göstermiştir.

Konuya ilişkin emsal nitelikteki Yargıtay 11. HD'nin 16/11/2015 tarih, 5017-12023 sayılı kararı şu yöndedir:

"Dava; davacının dava konusu çekin yetkili hamili olup olmadığı, çekin rızası hilafına çıkıp çıkmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Dosya kapsamından dava konusu yapılan çekler nedeniyle taraflar arasında kambiyo ilişkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Gerek HMK'da gerekse 6102 sayılı TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır.

Bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görüleceği kuşkusuzdur. Davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması, davalı şirketin merkezinin "...

Başakşehir/İstanbul" olması karşısında mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenip yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir."

Somut olayda da davalının adresinin Başakşehir/İstanbul olduğu, davalı ... vekilinin yetki ilk itirazının usulüne uygun ve yerinde olduğu anlaşılmakla yetki ilk itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğuna karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır