Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/407 K.2025/836

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No T.C.

KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : Esas

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI : .... VEKİLİ : Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av. ..

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/05/2024

KARAR TARİHİ : 10/10/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 27/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalı ile müvekkili arasında ticari ilişkiye istinaden çekleri düzenleyerek davalıya teslim edildiğini, müvekkili şirket yetkilisi...' e ait kredi kartından davalı hesabına 34.079,15-TL ve 1.000-TL olmak üzere kredi kartı çekildiğini, müvekkili şirketin kendisine fatura edilen malları iade faturası düzenleyerek 971.110,12-TL tutarında malı davalıya iade edildiğini, ancak davalı bahse konu çekleri müvekkiline iade etmediğini, noter kanalıyla çeklerin iadesinin talep edildiğini, sonuç alınamadığını, davalının çeklerle sebepsiz zenginleştiğini,

tarafların ticari defter ve belgeleri incelendiğinde müvekkilinin davalıya borçlu olmadığı ve çeklerin bedelsiz kaldığının ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle müvekkilinin Denizbank E1-... seri numaralı ve 255.000-TL bedelli, E1... seri numaralı ve 255.000-TL bedelli, E1-... seri numaralı ve 255.000-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davaya konu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin iptali ile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili ile davacı arasında ürün tedarik ve satışına ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili, davacının siparişleri doğrultusunda ürün tedarik etmekte ve davacıya sevk ettiğini, davacının bugüne dek sipariş ettiği ürünlerin tamamı eksiksiz şekilde tedarik edilerek kendisine teslim edildiğini, zira davacının müvekkiline vermiş olduğunu iddia ettiği çeklerin de tamamı anılan ticari ilişki neticesinde davacının teslim almış olduğu ürünlerin karşılığı olarak müvekkiline verildiğini, müvekkilinin,

müşterilerinden ödeme karşılığı almış olduğu uzun vadeli çekleri genellikle ya teminat olarak ya da bankalardaki borçlarına karşılık ödeme olarak bankalara verdiğini, süreç içerisinde davacıdan ödeme karşılığı alınmış uzun vadeli çekler de yine müvekkilinin genel uygulamasına riayetle bankalara verildiğini, müvekkili şirketin Pelitli Mahallesi, Sanayi Sokak, ..., Gebze/Kocaeli adresinde yer alan yangın tarihindeki şirket merkezinde 03/02/2024 tarihinde yangın meydana geldiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan başvuru neticesinde Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyasından 14/02/2024 tarihinde verilen ara karar doğrultusunda müvekkili hakkında Konkordato 3 Aylık Geçici Mühlet Kararı verildiğini, bu nedenle birtakım ticari defter ve kayıtlar müvekkilin geçirmiş olduğu yangında yok olduğundan ve haklarında zayi belgesi alınmış olduğundan bazı ticari defter ve kayıtlara dilekçe ekinde yer verilemediğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

form BA-BS belgeleri, banka kayıtları, Kayseri 13. Noterliği' nin 18/04/2024 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarı, yemin, bilirkişi kök ve ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava konusu çeklerin mal karşılığı olarak verilip verilmediği, verildi ise ilgili malların iade edilip edilmediği, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, davalının ticari defterlerinin zayi olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Mahkememizce, dosyanın muhasebeci bilirkişiye tevdi ile davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 20/12/2024 tarihli kök raporda özetle; davacı tarafının borçlu olmadığı ve çeklerin bedelsiz olduğunun tespit edilmesi gerektiği, davalı tarafın konkordato kapsamında belirtilen defter zayi durumu kayıt eksikliklerini doğrulamış olmasına rağmen, iade faturaları ve ödeme belgeleri karşısında davalının ileri sürdüğü alacak talebinin, sunulan belgeler ve yapılan inceleme ışığında haklı bir gerekçeye dayanmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun mahkememiz ara kararında istenilen hususların içermediği görülmekle dosyanın rapor düzenleyen bilirkişiye yeniden tevdii ile dava dilekçesinde davalı tarafça düzenlendiği belirtilen faturaların hangi tarihte davacı defterlerine kayıt edildiği, bu faturalar için davacı tarafça yapılan ödeme kaydı bulunup bulunmadığı, iade faturasının yasal 8 günlük süre içerisinde davacı tarafça düzenlenip düzenlenmediği, iade faturasının davalı tarafça düzenlenen hangi fatura/mallara istinaden düzenlendiği, dava konusu edilen çeklerin davacı defterinden kayıtlı olup olmadığı,

kayıtlı ise hangi ticari ilişki kapsamında/hangi borca binaen verildiğine dair kayıt bulunup bulunmadığı hususlarında ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 23/03/2025 tarihli ek raporda özetle; iade edilen ürünlerin satış faturaları ile uyumlu olduğu, adet ve birim fiyatlarının örtüştüğü tespit edilmiştir.

Somut davada, davacı tarafından, davalı ile aralarında bulunan ticari iş kapsamında davalı tarafından düzenlenen faturalar karşılığında bir kısım çeklerin davalıya teslim edildiği ve müvekkili şirketin yetkilisi olan...' e ait kredi kartından nakit çekim yapıldığını ancak daha sonra davacı müvekkili tarafından 971.110,12-TL' lik mal için iade faturası düzenlenerek malın davalıya iade edildiğinin, davalının çekleri iade etmediğinin, çeklerin bedelsiz kalmış olması nedeniyle bedelsiz kalan çeklere istinaden davacı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin müvekkiline iadesini talep etmiş,

davalı vekili tarafından ise çeklerin tamamının ticari ilişki kapsamında davacıya teslim edilen ürünlerin karşılığı olarak alındığı, davacının sipariş ettiği ürünlerin eksiksiz şekilde tedarik edilerek davacıya teslim edildiği, davacının iade talebinin haksız olması nedeniyle müvekkili tarafndan kabul edilmediğini, müvekkili şirket merkezinde yangın meydana geldiği, alan içerisindeki üretim tesisi ve yönetim binasının da kül olduğu, müvekkili şirket hakkında konkardato 3 aylık geçici mühlet kararı verildiği, ayrıca yangın nedeniyle şirkete ait ticari defter ve kayıtların yok olduğu, bu sebeple Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ...

Esas sayılı dosyada yangında yitirilen ticari defter ve kayıtların tamamı için zayi belgesi verilmesi talebinin kısmen kabul olduğunu beyan etmiştir. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas ve ....

Karar sayılı ilamının incelenmesinde,davalı şirkete ait bir kısım faturalar ve ticari defterlerin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğinin anlaşıldığı ancak kararda 2024 yılına ilişkin ticari defterlerinin tümünün yer almaması nedeniyle Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak,

davalı şirket temsilcisinin bu hususta yemininin yaptırılması istenilmiş olup davalı şirket yetkilisi ...'ın: "2024 Yılına ilişkin tacir tarafından tutulmak zorunda olunan tüm ticari defterlerin (zayi belgesi verilen envanter defteri hariç) yangın nedeni ile elimizde - uhdemizde bulunmadığına dair yemin ederim, yalnızca pay defteri ve genel kurul defteri elimizde bulunmaktadır" şeklinde yeminin eda ettiği görülmüştür.

Her ne kadar davacı defterleri incelenmiş ise de, HMK' nın 222/3.maddesi gereği lehine delil olabilmesi için davalı tarafın usulüne uygun tutulan defter kayıtlarının davacı kayıtlarına aykırı olmaması veya davalı tarafın defter ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delille ispat edilmemiş olması gerekir.

Davalı tarafın 2024 yılına ait tüm ticari defterlerinin yangında yok olduğuna dair davalı şirket yetkilisinin yemin ettiği ve bu nedenle defterlerin mahkememize sunulamayacağı anlaşıldığından davacı tarafnı defterleri üzerinde yapılan bilirkişi raporu davacı lehine tek başına delil olma vasfını yitirmiştir.

Dava konusu çeklerin karşılığı olarak alınan malların davalıya iade edildiği beyan edilmiş ve çeklerin bedelsiz kaldığı ileri sürülmüş, davalı tarafça çeklerin mal karşılığı alındığı kabul edilmiş ancak malların iade edildiği kabul edilmediğinden ispat yükü davacıda olup bu hususta yemine başvurup başvurmayacakları,başvurulması halinde yemin metninin sunulmasına ilişkin davacı vekiline kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından yemin metni sunulmayacağına dair beyan dilekçesi ile ekinde whatsapp yazışması ve bir kısım faturanın sunulduğu görülmüş, ilgili deliller süresi içerisinde sunulmadığından Mahkememizce itibar edilmeyerek ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Katip · ¸E-imzalıdır Hakim · ¸E-imzalıdır