Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/413 K.2025/358

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

24.10.2023 tarihinde davacı ... ait ... plakalı 2018 model Honda Civic Marka Sedan aracı park halindeyken ... ait olan ... plakalı araç ... sevk ve idaresinde geri geri gelirken davacının aracının ön kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, bu kazanın oluşumunda ... plakalı aracın sürücüsü olan ... tam kusurlu olduğu yani % 100 kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı ve tramer kayıtları ile sabit olduğunu, söz konusu sürücünün KTK'nın 67. maddesini ihlal ettiği kanaatinde olduklarını, bu husustaki nihai tespit bilirkişi incelemesi ile açığa çıkacak olduğunu,

birinci bentte izah ettiği 24.10.2023 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın tamir ve onarımı Sompo Sigorta A.Ş.

Kasko sigorta poliçesi (...maralı poliçe) kapsamında ve ... numaralı hasar dosyası kapsamında ilgili serviste yapılmış olduğunu, olay nedeni ile davacının aracı olan ... plakalı aracın Değer kaybına uğramış olduğunu, söz konusu trafik kazası nedeniyle 19.493,00 TL tutarında hasar kaydı davacının aracına yansımış olup kaza tarihinde aracın kilometresi 59 bin 900 kilometre civarında olduğunu, dolayısıyla davacının aracında meydana gelen değer kaybının kilometre bilgisi, aracın modeli ve yansıyan hasar kaydı dikkate alındığında yüksek olacağını, ... kullanmış olduğu ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ...kodlu acente,

..... poliçe numarası ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılmış olup; yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı gerçek zarar kapsamında olup; kazaya sebebiyet veren aracın ZMSS tarafından dolayısıyla davalı tarafından bu zararın karşılanması gerekmekte olduğunu, davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye internet ortamında kayıtlı elektronik posta (KEP) üzerinden 01.03.2024 davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini için başvuruda bulunduklarını, fakat yasal süre içinde davalı tarafından taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi cevapta verilmemiş olduğunu, akabinde taraflarınca dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında Kayseri Arabululuculuk Bürosuna 02.04.2024 tarihinde başvuruda bulunulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını, araç değer kaybının hangi kriterler/ hususlar esas alınarak hesaplanması gerektiğine yönelik Yargıtay'ın 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/7272 E.,

2017/867 K. Sayılı kararının ve aynı dairenin 2013/3815 E. ve 2013/9854 K. Sayılı kararının da dikkate alınması gerektiğini, açıklamalardan da anlaşılacağı üzere araçta oluşan değer kaybının tespiti için aracın hasarsız haldeki rayiç değeriyle, kazadan sonraki rayiç değerinin tespitine yönelik uzman bir bilirkişiden rapor alınması gerektiği vurgulanmış olduğunu, bu doğrultuda mahkeme tarafından uzman bir bilirkişi görevlendirilerek davacının aracı olan ... plakalı araçta 24.10.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybının belirlenmesi ve söz konusu bedelin davalıya tahmili gerekmekte olduğunu,

KTK'nın 90. Maddesi gereği araç değer kaybı tazminatının hesaplanmasında TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri esas alınmalı ve ZMSS genel şartlarında yer alan fomülasyonlar dikkate alınmaması gerektiğini, Yargıtay'ın 17. Hukuk Dairesi'nin 2012/10723 E., 2013/6910 K. Sayılı kararında da belirttiği avans faizine ilişkin kararının dikkate alınması gerektiğini,

yapmış oldukları açıklamalar ışığında davacının ... plakalı aracında maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle meydana gelen değer kaybı davalı tarafından karşılanmadığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacak değer kaybının davalı sigorta şirketinden tazmin edilmesi istemiyle mahkemede işbu davayı açmak zorunluluğu hasıl olmuş olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

(belirsiz alacak davası olarak taleple) 500,00-TL araç değer kaybı tazminatı alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmak suretiyle davalı sigorta şirketinden poliçe limiti dahilinde tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde: Davalı şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın 24.10.2023 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan değer kaybının karşılanması talebiyle davalı şirket aleyhine işbu dava ikame edilmiş olduğunu, Poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu,

uyuşmazlık öncesinde davalı şirketçe davacının kasko sigorta şirketi Sompo Sigorta Anonim Şirketi hesabına 30/01/2024 tarihinde 19.493,63-TL tutarında araç hasarı ödemesi gerçekleştirmiş olduğunu, kabul anlamına gelmemek ve başvurunun reddine yönelik hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye teminat limitinin dikkate alınarak hüküm tesis edilmesini talep ettiklerini, yetkili ve görevli mahkemede dava ikame edilmemiş olduğunu, başvurunun görevli ve yetkili mahkemede açılmaması nedeniyle reddine yönelik hüküm tesis edilmesini talep ettiklerini, zorunlu arabuluculuk dava şartı yerine getirilmemiş olduğunu,

dava şartı gerçekleştirilmemiş olup bu kapsamda öncelikle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında karşı yanın netice ve talepleri sarih olmadığını, dolayısıyla netice ve talep yokluğu nedeniyle başvurunun usulen reddine yönelik hüküm tesis edilmesi gerekmekte olduğunu, davalı şirkete ihbar için gönderilen tebligatta yalnızca dava dilekçesi mevcut olup dava dilekçesi ekleri, tutanaklar, deliller usulüne uygun tebliğ edilene kadar ek savunma haklarını saklı tuttuklarını,

dava dilekçesi eklerinde aracın geçmiş hasar kayıtları/ağır hasar kaydına ilişkin herhangi bir evrak mevcut olmadığırı, Aracın tramer sorgusu yapılıp, geçmiş hasar/ağır hasar sorgusunun dosyaya sunulması gerektiğini, Uyuşmazlık öncesi davalı şirkete yapılan başvuruda da bu belgeler ibraz edilmemiş olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. Maddesinin dikkate alınması gerektiğini, dava ya da tahkim yoluna gidilmeden önce değer kaybı zararının hesaplanması için gerekli tüm evrakları sunmayan başvuranın, usulüne uygun bir başvuru yaptığından söz edilemeyeceğini,

bu haliyle başvurunun usulüne uygun başvuru yapılmaması nedeniyle usulen reddini talep ettiklerini, Sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmaması, tamamlanabilir dava şartı olmadığını, bu doğrultuda güncel tarihli emsal nitelikteki Yargıtay kararı olan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/23765 E, 2023/1845 K ilamının dikkate alınması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu 97. madde kapsamında usulüne uygun bir başvuru ikame edilmediği için başvurunun usulen reddine yönelik hüküm tesis edilmesini talep ettiklerini, talebe konu aracın hem yaşı hem kullanım türü itibariyle,

davalı şirketçe objektif hesaplama gerçekleştirilmiş ve işbu hesaplamaya istinaden değer kaybı oluşmayacağından ödeme yapılmamış olduğunu, işbu hesaplama doğrultusunda başvuranın bakiye zararı oluşmayacağının aşikar olduğunu, başvurunun reddini talep ettiklerini, aracın geçmişte aynı bölgeden hasar mevcut ise, ikinci kez aynı bölgeden alınan hasarın araçta değer kaybı yaratmayacağı Yargıtay kararları ile sabit olduğunu, aracın geçmiş hasar kayıtlarının dosyaya sunularak aynı bölgeden geçmiş hasarının mevcut olup olmadığı dikkatlice incelenmesi gerektiğini,

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2017/4316 E. 2018/4380 K. İlamının bu kapsamda dikkate alınması gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı mevcut ise araçta değer kaybı meydana gelmeyecek olduğunu, bu hususun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı Karayolları Trafik Kanunu Madde 92 ile sabit olduğunu,dDolayısıyla aracın ağır hasar kaydı TRAMER üzerinden sorgulanarak dosyaya sunulması gerektiğini, davanın reddine ilişkin hakları saklı tutularak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dosyaya bilirkişi atanması halinde alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyet teşkiliyle rapor alınmasına karar verilmesini talep ettiklerini,

Heyet teşkili sağlanmayan bilirkişi raporu hükme esas alınmaması gerektiğini, bu kapsamda Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2015/10968 E. 2017/7932 K. İlamının dikkate alınması gerektiğini, Anayasa mahkemesi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının yalnızca bazı maddelerini iptal etmiş olup, iptal edilmeyen maddelerin, değer kaybının hesaplanması ve değerlendirilmesi süreçlerinde uygulanması gerektiğini, Kaza tarihi itibariyle, yürürlükte bulunan Genel Şartlar uyarınca, yapılacak olan bilirkişi incelemesinde tazminat hesabında Genel Şartlarda yer alan unsurların dikkate alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

olası bilirkişi heyeti atamasında aracın kaza tarihindeki rayiç değeri dikkate alınması gerektiğini, kaza tarihindeki aracın rayiç değerine yönelik piyasa araştırması yapılmalı eğer araştırmadan bir sonuç alınamıyor ise enflasyon ve ikinci el piyasasındaki ekiler gözetilerek bir hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, eğer sadece güncel tarihli veriler temin edilebiliyor ise TÜFE-ÜFE gibi Merkez Bankası verileri dikkate alınarak kaza tarihindeki aracın ikinci el piyasa değeri tespit edilmesi gerektiğini,

kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla olası bilirkişi heyeti atamasında aracın ikinci el rayiç değerinin objektif veriler ışığında değerlendirilmesini talep ettiklerini, uyuşmazlığa konu aracın güncel tarihli rayiç değeri üzerinden hesaplama yapılmaması gerektiğini belirterek,

davalı şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, aksi taktirde, ZMSS Genel Şartlar uyarınca değerlendirme yapılmasını, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, 24/10/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ve davalının bu zarar talebinden sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, Sompo Sigorta Şirketine, ... Sigorta Şirketine, İnciroğlu Otomotiv'e yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.

Bilirkişiden alınan 26/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, gerekirken dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda; Madde 67/b "Araç manevralarını düzenleyen kurallar:

KTK 67/a (Madde 67 – Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır.b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır.

İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.)" ve Madde 84/j "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu; ... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, A) ... plaka sayılı araç sürücüsü ... oranında asli ve tam kusurlu olduğu,

B) ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığı, Dava konusu kaza dolayısıyla ... plakalı aracın hasarının ön tampon kısımında gerçekleştiği, kaza nedeniyle dosyada sunulan eksper raporunda mevcut yedek parça ve işçilik giderlerine göre toplam 19.493,63 TL hasar meydana geldiği, Davalı sigorta firması tarafından söz konusu ödemenin hasar onarımını gerçekleştiren firmalara yapıldığı ve bakiye araç hasar zararının bulunmadığı,

Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak ödeme yapılmadığı, Dava konusu ... plaka sayılı aracın trafiğe çıkış tarihine göre 5 (beş) yaşında olduğu,

araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 59.993 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 1 (bir) adet geçmiş hasar kaydı olduğu ancak dava konusu hasar alan bölgelerin orijinallığını koruduğu, Kazanın gerçekleştiği tarihte model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi ortalama 1.130.000 TL olduğu,

kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 1.100.000 TL olarak değerlendirildiği, Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda ... plaka sayılı araçta dava konusu kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı".

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 1.130.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 1.100.000 TL Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Değer Kaybı= 1.130.000 - 1.100.000 Değer Kaybı = 30.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 30.000 Toplam Değer Kaybı = 30.000 TL olduğu, Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı Bakiye Araç Değer Kaybı = 30.000 - 0 Bakiye Araç Değer Kaybı = 30.000 TL olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından 10/03/2025 tarihli talep arttırım dilekçesinin dosyaya sunulmuş olduğu görülmüştür.

Davacı tarafça, davalı sigorta şirketine 01/03/2024 tarihinde mail ile başvurulmasına rağmen davalının ödeme yapmadığı ve bu şekilde başvurundan 8 iş günü sonrası için davalının 14/03/2024 tarihi itibari ile temerrüde düştüğü anlaşılmış ve kararda bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.

Davacı tarafça kararda avans faiz uygulanması talep edilmiş olmakla birlikte, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı aracın trafik tescil kaydına göre kullanım amacının hususi olduğu görülmekle yasal faiz uygulanmasının gerekli olduğu anlaşılmış ve kararda yasal faize hükmedilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, 24/10/2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile tarafların kusur durumu ile davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti için makine mühendisi bilirkişiden 26/12/2024 tarihli bilirkişi raporu alınmış ve raporda; meydana gelen kazada ... plaka sayılı araç sürücüsü ... oranında asli ve tam kusurlu olduğu,

... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığı ile dosya da mevcut bulunan ve izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda ... plaka sayılı araçta dava konusu kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı".

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 1.130.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 1.100.000 TL, Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Değer Kaybı= 1.130.000 - 1.100.000 Değer Kaybı = 30.000 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Davacının değer kaybı nedeni ile oluşan zararından davalı sigorta şirketinin kusurlu aracın olay tarihinde geçerli ZMSS poliçesini düzenlemekle sürücünün kusuru oranında ve limit ile sınırlı sorumlu olduğu anlaşılmış, davacı vekilinin 10.03.2025 tarihli talep artırım dilekçesi de dikkate alınmış ve böylece, Davanın KABULÜ ile, 30.000,00-TL değer kaybı tazminat bedelinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 14/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır