Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/46 K.2025/932

2- 3-

FERİ MÜDAHİL/(LAR)

VEKİLLERİ : Av. - Av. - Av. [

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/01/2024

KARAR TARİHİ : 06/11/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Davacı müvekkili, aralarındaki ticari ilişkiye istinaden yıllardır ticaret yaptığı müşterilerinden alacağına karşılık olarak ileri düzenleme tarihli olarak; ... Tekstil İnşaat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

Yetkilisi ... tarafından Ağrı'da keşide edilen 31.08.2023 ileri düzenleme tarihli DENİZBANK -Ağrı şubesine ait... seri numaralı 25.000,00 TL bedelli çeki, ... ve Ortağıtarafından Kayseri'de keşide edilen 30.09.2023 ileri düzenleme tarihli DENİZBANK -Zile şubesine ait ... seri numaralı 20.000,00 TL bedelli çeki, Mehmet DEMİREL tarafından Sorgun'da keşide edilen 30.09.2023 ileri düzenleme tarihli DENİZBANK -Sorgun şubesine ait ... seri numaralı 60.000,00 TL bedelli çeki, Mehmet DEMİREL tarafından Sorgun'da keşide edilen 31.10.2023 ileri düzenleme tarihli DENİZBANK -Sorgun şubesine ait....7 seri numaralı 60.000,00 TL bedelli çeki,

.... tarafından Sungurlu'da keşide edilen 31.07.2023 ileri düzenleme tarihli ŞEKERBANK -Sungurlu/ÇORUM şubesine ait ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çeki, ...... tarafından Elazığ'da keşide edilen 30.08.2023 ileri düzenleme tarihli VAKIFBANK-Elazığ Şubesine ait ... seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çeki, Ramazan KILINÇ tarafından Elazığ'da keşide edilen 20.08.2023 ileri düzenleme tarihli VAKIFBANK -Elazığ şubesine ait .... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli çeki, .... tarafından Ağrı'da keşide edilen 30.09.2023 ileri düzenleme tarihli KuveytTürk -Ağrı şubesine ait ....seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çeki, ...

Tu Gıda ve Pet. Ürü. Tic.

Ltd Şti yetkilisi tarafından Polatlı'da keşide edilen 30.09.2023 ileri düzenleme tarihliHALKBANK -Polatlı/ANKARA şubesine ait .... seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çeki ve diğer bir kısım çekleri aldığını, sözü edilen ileri düzenleme tarihli çeklerin müvekkilin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, müvekkili çeklerin çalındığını düşündüğünü, müvekkili elinde bulunan çekleri dava dışı Bursadaki şubesine göndermek üzere kargoya verdiğini, ancak kargo ile taşınması sırasında kendisinin hamili olduğu çeklerin çalındığını ve kötüniyetli firmaların hatta ...

Ve Madeni Yağ Oto Yedek Parça San Tic. Ltd. Şti'nin eline geçtiğini, bu şirket tarafından başka kişiler aracılığı aldatmak maksadı ile ciro edildiğini, müvekkili dava konusu ve başkaca bir takım çeklerin kaybolduğundan bahisle kendinin ve müşterilerinin zarara uğramaması adına çekler hakkında gerekli teminatı da depo ederek Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde ...

Esas sayılı dosya ile zayii nedeniyle çek iptali davası açtığını, taraflarına Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile gönderilen muhtıra uyarınca bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, takasa sunulup bu durum öğrenildikten sonra derhal Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasına bildirimde bulunulmadığını, ayrıca bu çeklerin hangi tarihte teslim alındığı, ayrı ayrı mı toplu şekilde mi alındığına dair bir ibare yer almadığını, çekler hakkında yeterli araştırmayı yapmadan iktisap eden davalının ağır kusurlu olduğu hususu izahtan vareste olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle ve duruşmalar sırasında re’sen nazara alınacak sair nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla;

davanın kabulü ile dava konusu edilen yukarıda belirtilen çeklerin davalılardan istirdadına ve müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Feri Müdahil T. Emlak Katılım Bankası Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle.

Kayseri 1. asliye ticaret mahkemesinin ... esas sayılı çek iptali davasında, işbu davaya konu çeklerin meşru hamilinin müvekkili banka olduğu ilgili davaya bildirilmiş olup, mahkemece çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açmak üzere davacıya süre verildiğini, davacı tarafından, işbu davada meşru hamil olan müvekkili bankaya karşı herhangi bir husumet yöneltilmediğini, öncelikle müvekkili bankanın zilyetliğinde olan çekler hakkındaki davanın bu nedenle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın, işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, bu itibarla huzurda görülmekte olan işbu davanın,

davacı tarafın korunacak herhangi bir hukuki yararının bulunmaması nedeni ile 6100 sayılı hmk 114/1-h bendi gereği dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, usule aykırı bu dava, mahkemece verilen kesin süre içerisinde de açılmadığından bu nedenle de usulden reddi gerektiğini, müvekkili banka ile sultançiftliği şubesi müşterisi davalı rokford dış ticaret ltd.şti. arasında sunulan genel kredi sözleşmesi imzalandığını, müvekkili bankanın sultançiftliği şubesinden kullanmış olduğu krediler nedeniyle;

... tekstil inşaat ith. ihr. san. tic. ltd. şti. yetkilisi ... tarafından ağrı'da keşide edilen 31.08.2023 ileri düzenleme tarihli denizbank -ağrı şubesine ait... seri numaralı 25.000,00 tl bedelli çeki

talip gültekin tarafından elazığ'da keşide edilen 30.08.2023 ileri düzenleme tarihli vakıfbank-elazığ şubesine ait 0086598 seri numaralı 15.000,00 tl bedelli çeki

ramazan kılınç tarafından elazığ'da keşide edilen 20.08.2023 ileri düzenleme tarihli vakıfbank -elazığ şubesine ait 0071658 seri numaralı 50.000,00 tl bedelli çekleri

müvekkili banka müşterisi davalı rokford dış ticaret ltd. şti. tarafından çek bedeli tahsil edildiğinde şirketin borçlarından düşülmek üzere teslim aldığını, çeklerin müvekkili bankaya teslimine ilişkin çek teslim tutanağının sunulduğunu, davacı kıymetli evrakın ticari ilişkisi bulunduğu şirket ve kişiler tarafından ve aralarındaki ticari ilişkiye uygun olarak keşide edildiğini beyan ve ikrar ettiğini, müvekkili banka, çeklerin meşru ve iyiniyetli hamili olduğunu, davaya konu çeklerin, dava dışı banka müşterisi rokford dış ticaret ltd. şti. tarafından, kullandığı kredinin teminatı olarak temlik cirosu yapılmak suretiyle müvekkili bankaya teslim edildiğini, açıklanan nedenlerle

davacı tarafça açılan davanın, kesin süresinde açılmaması, husumet yokluğu ve korunacak herhangi bir hukuki yararının bulunmaması nedeni ile 6100 sayılı hmk 114/1-h bendi gereği dava şartı noksanlığından usulden reddini,

davacı tarafça haksız ve yersiz açılan davanın esastan reddini,

yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkememizin 12/12/2024 ve 03/04/2025 tarihli duruşmalarının 1 nolu ara kararında.

Bakırköy Nöbetçi ATM'ye talimat yazılarak; resen bir mali bilirkişiye dosyanın tevdi ile davalıların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava ve cevap dilekçesinde sözü edilen çekin davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, bu çeke konu ticari mal veya hizmetin, davalının çek teslim bordrosunda bildirdiği ve çekte davalıdan önce ciranta konumunda bulunan şirkete/şirketlere teslimine dair kaydın bulunup bulunmadığı,

çekin ibraz tarihi itibarıyla davalı şirketin dava dışı ciranta konumunda bulunan şirkete/şirketlere alacaklı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, alacak tutarının dava dışı ciranta konumunda bulunan şirkete/şirketler tarafından davalıya kısmen veya tamamen ödenip ödenmediği gibi hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği, ancak masrafı yatırılmadığı için ara kararların yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.

6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nın 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi):"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir.

Eldeki davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olduğu, işbu dava açılırken herhangi bir arabuluculuk tutanağı sunulmadığı görülmüştür. Çek istirdat davası da arabuluculuk dava şartına tabidir. Emsal nitelikteki Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2024/1595 E. 2024/9423 K. Sayılı ilamı.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2024/2710 E. 2025/963 K. Sayılı ilamı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2024/5728 E. 2025/3826 K. Sayılı ilamında da açıklandığı üzere arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı anlaşılmakla, arabulucuya başvurulmaksızın açılan işbu davanın 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A.

Maddesi ( 7445 sayılı "İcra İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 31. Maddesi ile değiştirilen) uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır