Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1169 K.2025/1103

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; dava konusu olan Albaraka Türk Katılım Bankası Anonim Şirketi'ne ait, keşidecisi ... Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , 10/11/2025 keşide tarihli, keşide yeri Kayseri olan ,... seri numaralı, 2.000.000,00 TL bedelli çekin müvekkil lehine düzenlenerek kendisine teslim edildiğini, çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu yahut çalındığını, bunun üzerine Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı kararı verilmesi talepli çek iptali davası açıldığını ve mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, çeki elinde bulundurduğunu iddia eden davalıya müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığını, daha önce davalı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki de kurulmadığını, Yargıtay 11.

Hukuk Dairesi'nin 2019/3048 E. - 2020/1093 K. sayılı ve 10/02/2020 tarikli kararında da belirtildiği üzere çek istirdadı davalarında arabuluculuğa başvurmak dava şartının olmadığını, davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan istirdadı ile müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava tensip aşamasında olduğundan dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmemiştir.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.

6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nın 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi):"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir.

Öte yandan 05/04/2023 tarihli ve ... sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7445 sayılı "İcra İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 31. Maddesi ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir. Ancak, yapılan değişiklik, 7445 sayılı Kanun’un 43/1-a maddesi uyarınca 1 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu nedenle, 01.09.2023 tarihine kadar ticaret mahkemeleri nezdinde açılacak itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında zorunlu arabuluculuğa başvurulmasına gerek bulunmayacaktır.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olayda; davanın çek istirdadı istemine ilişkin olduğu, davanın 22/12/2025 tarihinde açıldığı, bu tarih itibariyle davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olduğu, dava dilekçesinin incelenmesinde arabuluculuk başvuru tutanağı bulunmadığı ve dava dilekçesinden de arabuluculuğa başvurulmadığı anlaşılmakla açılan davanın 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir..(Bkz. Çek istirdadı davasının arabuluculuğa tabi olduğuna ilişkin emsal nitelikteki ¸ Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2024/1595 esas 2024/9423 karar sayılı ilamı bu yöndedir.)

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır