Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/31 K.2025/222

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı şirket yetilisi dava dilekçesinde özetle; sahibi bulunduğu ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sağlık Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin fiilen aktif olmadığını, şirkete ait karar defterinin dava tarihinden itibaren bulunamadığını ve kayıp olduğunu bildirerek şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sağlık Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin yetkililerini gösterir sicil kayıtları dosyamız arasına celbedilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayî belgesi verilmesi istemlidir.

Davanın yasal dayanağı 6102 Sayılı TTK'nun 82. maddesidir. TTK'nun 82/1 maddesine göre; "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri defterleri son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar."

TTK'nun 82/7 maddesine göre; "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin salahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini istiyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır."

6102 Sayılı TTK'nun 64/1. maddesinde. "Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makûl bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur.

İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir." denilmek suretiyle ticari defter ve begelerin tutulma amacı açıklanmıştır. Üçüncü kişilere karşı bilgi vermenin yanı sıra devlete karşı sorumlulukların takibi, denetimi ve vergi güvenliğini de sağlamak amacını taşımaktadır. Ticari defterlerin son kaydın yapıldığı takvim yılının bitiminden itibaren 10 yıl süreyle saklanması gerekmektedir.

Bu defterlerin ziyaı halinde mahkemeden zayi belgesi alınması gerekmektedir. Ayrıca bu defterler HMK'nun 222. maddesi hükmüne göre “takdiri delil” niteliğini haizdir.

Somut olayda ise, talep eden şirkete ait karar defterinin bulunamadığından bahisle zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur.

Talep eden, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih 2006/9938 esas 2007/12819 karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih 2014/13593 esas 2014/18941 karar sayılı emsal içtihatları) gibi, tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunmaktadır.

Talep edenin özenle koruma ve basiretli davranma yükümlülüklerine aykırı davranarak şirkete ait karar defterini kaybetmesi ise TTK'nun 82/7 maddesi kapsamında zayi nedeni olarak değerlendirilemeyeceğinden emsal nitelikteki Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2018/300 esas, 2018/700 karar sayılı ilamı da gözetilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır