Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/533 K.2025/1036

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı tarafından, davalılardan ...

Otomotiv'den kendisine 2025 yılında tedarik edilecek lastik, yedek parça vb. Otomotiv malzemelerine istinaden bağlantı çeklerin düzenlenmiş olduğunu, dava konusu olan ..umaralı 425.000,00 TL bedelli 15.06.2025 keşide tarihli çekin de bu çeklerden biri olduğunu, taraflar arasında bağlantı çekleri düzenlenirken, bağlantı çeki olarak düzenlenen çeklerin herhangi bir kuruma ibraz veya temlik edilmeyeceği, malların tedarik edilmesinden sonra iade edileceği kararlaştırılmış olduğunu, hal böyle olmakla birlikte, davalı ...

Otomotiv tarafından davacıya tedarik edilecek mallar teslim edilmediği gibi davacıdan alınan bağlantı çekleri, taraflar arasındaki akde aykırı olarak birçok faktoring firmasına ciro yoluyla temlik edilmiş olduğunu, Bedelsizlik def'i, şahsi def'ilerden olsa da bu def'inin, Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 9/2 maddesi gereğince faktoring şirketinin, dava konusu çeki ilgili mevzuata uygun belge ile uhdesine almadığı hallerde anılan şirkete karşı da bu def'inin ileri sürülmesinin mümkün olduğunu, Yargıtay 11. HD'nin 2021/9110 Esas - 2022/9036 Karar sayılı 14.12.2022 tarihli ilamının da aynı yönde olduğunu,

Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu m. 9/2 hükmünün dikkate alınması gerektiğini, somut olayda da, faktoring şirketi tarafından dava konusu çek uhdesine alınırken, çekten kaynaklanan alacağın bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilip edilmediği hususları araştırılmadan ve davacıdan teyit alınmadan usule ve yasaya aykırı hareket edilmiş olduğunu, davalı Faktoring Şirketinin bu yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması nedeniyle, fatura ve sevk irsaliyesi ile belgelendirilmemiş bir alacağı satın aldığı, dolayısıyla meşru hamil sayılamayacağının ortada olduğunu, dava açılmadan önce ...

Numaralı arabuluculuk dosyası ile dava şartı arabuluculuk süreci yürütülmüş ise de anlaşma olmadığını, açıklanan nedenlerle, davalı ... isimli şirketle davacı 2025 yılında tedarik edilmesi gereken lastik, yedek parça vb. Otomotiv malzemelerinin tedarik edilmediği ve dolayısıyla davacının anılan çeklerden dolayı borçlu olmadığı ve faktoring şirketinin de bahsi geçen çeki uhdesine alırken ilgili mevzuat gereğince yerine getirmesi gereken yükümlülükleri yerine getirmeden uhdesine aldığı sabit olduğundan, öncelikle dava konusu çek nedeniyle davacı hakkında başlatılabilecek icra takibinin durdurulmasına,

yapılacak yargılamanın sonunda ise dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi adına huzurdaki davayı açmak gerektiğini belirterek, öncelikle davacı hakkında ... Numaralı 425.000,00 TL bedelli 15.06.2025 keşide tarihli çek hakkında başlatılabilecek icra takibinin tedbiren durdurulmasına, yapılacak yargılamanın sonunda davacının ...

Numaralı 425.000,00 TL bedelli 15.06.2025 keşide tarihli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalıların, davacıya %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı ... Faktoring A.Ş. vekilinin temel savunması:

Dava dilekçesinde yer alan iddiaları kabul etmediklerini ve haksız ve mesnetsiz bir şekilde açılan işbu davanın reddini talep ettiklerini, davalı şirket ...

Faktoring A.Ş. ile dava dışı park garaj lastik makine ve akaryakıt sanayi ticaret limited şirketi arasında 05.01.2023 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, Faktoring sözleşmesine istinaden müşteri dava dışı park garaj lastik makine ve akaryakıt sanayi ticaret limited şirketi tarafından 15.01.2025 tarihli alacak bildirim formları ile tevsik edilmiş alacakları davalı şirket tarafından temlik alınmış olduğunu, alacağın temliki ile davaya konu ... seri numaralı çekin davalı şirkete ciro edildiğini, yapılan faktoring işlemiyle ... seri numaralı çekin meşru ve yetkili hamilinin davalı şirket olduğunu, davalı şirket tarafından,

davaya konu çek süresinde bankaya ibraz edilmiş olup hesap bakiyesinin "0" TL olmasından kaynaklı istanbul 28. icra müdürlüğü ...as sayılı dosyası ile takip başlatılmış olduğunu, aynı alacak bildirim formu ile Mahkemenin ... Esas sayılı dosyasına konu 49669 seri no'lu çekte temlik alınmış olduğunu, tarafların aynı olmasından kaynaklı .... seri no'lu çekin de karşılıksız kalması sonucu istanbul 28. icra müdürlüğü ...

Esas sayılı takip dosyası ile icrai işlemlere başlanılmış olduğunu, Bu sebeple de; usul ekonomisi gereği işbu 2.....Esas sayılı dosyanın Mahkemede bulunan ...

Esas sayılı dosyasının konularının ve taraflarının birleştirilmesini talep ettiklerini, davalı şirketin yukarıda açıklandığı gibi Faktoring Kanununa uygun bir şekilde çeki temlik almış olduğunu, 6361 sayılı yasa md.9/2 gereğince; -devralınan çeklerin ciro zinciri kontrol edilmiş, -çeklerin alınmasını gerektiren alacağı doğran faturalar tevsik edilmiş, -çek bedellerinin, alacağı doğuran faturalardaki tutarlarla uyumlu olup olmadığının kontrol edilmiş olduğunu, belirtilen Faktoring İşlem Belgelerin (alacak bildirim formu- ödeme araçları tevdii bordorsu- ön ödeme talimatı- fatura- ödeme dekontu) ve Faktoring Sözleşmesi,

yapılan faktoring işleminin yasaya uygun şekilde yapıldığını açıkça göstermekte olduğunu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2016/10538E- 2017/4836K.

12.6.2017 tarihli ilamının dikkate alınması gerektiğini, 6361 sayılı yasanın md.9/3 maddesi gereğince çekteki diğer borçlular kendi aralarında şahsi defileri faktoring şirketi olan davalıya karşı ileri sürememekte olduğunu, bu hüküm tek istinası ile faktoring şirketinin kötü niyetle ispat ettiğinin ispatlanması gerektiği olduğunu, davacının bu yönden herhangi bir açıklaması veya delili de bulunmamakta olduğunu, 6361 Sayılı Yasa Md.9/3 Maddesinin dikkate alınması gerektiğini, davalı şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş olup yetkili ve meşru hamil sıfatına sahip olduğunu,

söz konusu çek incelendiğinde bütün şekli unsurları tam, ciro zincirinin hukuka uygun olduğunun açık olduğunu, Çekin tedavül kabiliyeti olan kıymetli evrak olduğunu, keşidecinin çeki ilk olarak keşide ettiği kişiye tevdi etmesini müteakip, çekin piyasada tedavül etmesinden sonra,

meşru hamil sıfatıyla çeki elinde bulunduran üçüncü kişiye karşı menfi tespit/istirdat davası açılmasının da hukuken mümkün olmadığını, zira davalının iyi niyetli meşru hamil olduğunu, Çekin üzerinde ciro edilemeyeceğine dair herhangi bir ibare de bulunmamakta olduğunu, davalının tümüyle piyasa kurallarına uygun olarak çeki ciro sureti ile elde etmiş olduğunu, davalının çeki ciro yolu ile ele geçirmiş olup, davalının keşideci ile diğer cirantalar arasındaki ticari ilişkiyi araştırma zorunluluğu bulunmadığı gibi senetteki her cirantayla ticari bir ilişki içinde bulunmasının da gerekmemekte olduğunu,

gerçekten de davaya konu çek incelendiğinde, çekin keşidecisi tarafından keşide edilerek cirantalara geçmiş olduğunu, çekin usulüne uygun ciro silsilesiyle davalının eline geçmekte olduğunu, davaya konu senedin kıymetli evrak olduğu, kıymetli evrakın başlı başına borç doğurduğu,

davacının iddialarının hamil olan davalının elindeki senet açısından TTK'dan ve İİK'dan kaynaklı müracaat haklarını kullanmasına engel olamayacağı ve dolayısıyla davalının kanunun kendisine tanıdığı müracaat haklarını kullanarak başlattığı icra takibi hakkında açılan menfi tespit/istirdat davalarının ret edileceğinin açık olduğunu TTK madde 790 hükmü gereği çek fotokopisinden de anlaşılacağı üzere davalı şirketin yetkili hamil olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2014/19-806 E. ve 2016/298 K. Sayılı ilamında bu kapsamda dikkate alınması gerektiğini,

imzanın sahte olması durumunda dahi bahse konu def’ilerin çeki iktisap eden iyiniyetli yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğinin karara bağlanmış olduğunu, davacının, taraflarına karşı açtığı davanın reddi gerekmekte olduğunu, davacı taraf şahsi defilerini davalı şirkete karşı ileri süremeyeceğini, Yargıtay 11 HD.nin 2019/4107 Esas-2020/1903 Karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere somut uyuşmazlığın, TTK'nın kambiyo senetlerine ilişkin genel hükümlerine nazaran faktoring işlemleri bakımından özel bir hüküm niteliğinde olan ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle uygulanması gereken 6361 Sayılı Finansal Kiralama,

Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ve buna ilişkin Yönetmelik ile BDDK Genelgeleri çerçevesinde değerlendirilip, çözüme kavuşturulması gerekmekte olduğunu, Şahsî defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülebilmesi, işlemin taraflarının, kambiyo ilişkisinin sıralı tarafları olmasına bağlı olduğunu, buna göre, senette düzenleyen ya da keşideci, lehtar ile faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesinin bulunması ve senedin de ciro ve teslim yolu ile lehtardan faktoring şirketine geçmesi hâlinde, lehtar ile arasındaki temel ilişkiden kaynaklanan şahsî defıleri, faktoring şirketine karşı ileri sürebilmekte olduğunu,

Ciro ve teslim yoluyla devraldığı bir senedi, aradaki temel ilişki sebebiyle devreden borçlu, senedi kendisinden devralan ile faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesinin bulunması ve senedin, ciro ve teslim yoluyla kendisinden devralandan faktoring şirketine geçmesi hâlinde, temel ilişkiden kaynaklanan şahsi defileri faktoring şirketine karşı ileri sürebileceğini, hatır senetlerinde bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasında davacı, kambiyo ilişkisinin varlığını kabul etmekle birlikte hatır alacaklısı ile aralarındaki hatır anlaşması sebebiyle senedin bedelsiz kaldığını ileri sürerek borcunu ödemekten kaçınmakta olduğunu,

bu durumda bedelsizlik iddiası hatır borçlusu (davacı) tarafından ileri sürüldüğünden hatır borçlusu hatır ilişkisini ve bu ilişki sebebiyle senedin bedelsiz kaldığını ispat etme yükümlülüğü altında olduğunu, davacı tarafın bedelsizlik iddiasını ve hamil olarak davalı şirketin bile bile kötü niyetli olarak hareket ettiğini ispat etmek zorunda olduğunu, davaya konu çekte davacı taraf keşideci olarak yer almakta olup ne faktoring borçlusuna alacağını devreden taraf ne de faktoring borçlusu olduğunu, bu sebeple de; davacı tarafın hatır çeki sebebiyle borçsuzluk iddiasını davalı Faktoring şirketine ileri sürmesinin mümkün olmadığını, ayrıca;

davalı şirketin davaya konu çekin temlik alınası sürecinde hiçbir hukuka aykırılıkta bulunmadığından davalı şirketin bile bile kötü niyetli olarak hareket etmesininde mümkünatı olmadığını, bu sebeple de; işbu mesnetsiz davanın reddini talep ettiklerini, davacı iddialarında haklı olsa dahi faktoring şirketi olan davalı şirketten talepte bulunmasının kanuna aykırı olduğunu, 6361 Sayılı Yasa Md.9/3 Maddesi gereğince şahsi defilerin davalı şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, zira davalı şirket söz konusu çeki iyiniyet ile iktisap etmiş, üzerine düşen inceleme ve araştırmayı yapmış olduğunu,

dava konusu çek için müşterisi olan park garaj lastik makine ve akaryakıt sanayi ticaret limited şirketi'ne gerçek bir ödeme yapmış olduğunu, davalı şirketin davacının taleplerinden sorumlu tutulması için hukuki dayanak bulunmamakta olduğunu belirterek, Haksız ve mesnetsiz davanın reddine ve Haksız dava nedeniyle % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davalı ... Otomotiv Lastik ve Yedek Parça Ticaret Sanayi Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, ... numaralı 425.000,00 TL bedelli ve 15.06.2025 keşide tarihli çek nedeni ile davacının davalılara borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı hususlarına ilişkindir.

Dosyadaki mevcut evraklar ve Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas dosyasının incelenmesinde; mahkememizde açılan işbu dava dosyası ile Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası arasında şahsi, hukuki ve fiili bağlantı olduğu ve Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı davasının işbu dava dosyasından daha önce açıldığı, davaların taraflarının aynı kişiler, davaların konusunun da aynı protokol ve ilişkiye dayanıyor olması nedeniyle yargılamanın birlikte yürütülmesinin usul ekonomisi ilkesine uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

İzah edilen tüm nedenlerle HMK'nın 166. maddesi gereğince mahkememiz dava dosyasının daha önce açılan Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası üzerinden birleştirilmesine, mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına, yargılamaya Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası üzerinden devam edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸E-imzalıdır Hakim · ¸E-imzalıdır