Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/414 K.2024/459

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA : ALACAK

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 28/08/2019 tarihli dilekçesiyle; davacının davalıdan aralarındaki anlaşmaya istinaden 09-11-12-13/01/2019 tarihlerinde C30/37 cinsin hazır beton satın aldığını, davalının satılan bu hazır betonlardan dolayı 14/01/2019 tarihli fatura düzenlendiğini, davacının da davalıdan aldığı bu hazır betonları dava dışı ... İnşaat Otelcilik Tur. Tic. San. A.Ş.'ye sattığını, bu hazır betonların dava dışı ... Otelcilik A.Ş.'ye ait ... ili, ... ilçesi, ...

Mah. ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki inşaatta kullanıldığını, kullanılan bu hazır betonların 7 günlük basınç dayanımı ortalama değerinin C-23,11 olarak, 28 günlük basınç dayanımı ortalama değerinin ise C-29,23 olarak tespit edildiğini, basınç dayanımı ortalama değerlerinin inşaatının proje değeri olan C-30/37'den düşük olması nedeniyle bu hususun davacı tarafından davalıya fax ve mail yoluyla ve ayrıca ....

Noterliğinin 25/02/2019 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirildiğini, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyası üzerinden hazır betonun ayıplı olması ve davacı tarafın zarara uğraması nedeniyle tespit yaptırıldığını, dava dışı ... Otelcilik A.Ş. tarafından bu ayıplı hazır beton nedeniyle uğranılan zarar nedeniyle davacı şirketten 881.170,10 TL. talep edildiğini, davacı tarafından dava dışı ...

Otelcilik A.Ş.'ye ödenen 881.170,10 TL.'nin davalı şirketten tahsili için ... 1. Noterliğinin 24/06/2019 gün ve 20900 yevmiye nolu ihtarnamesinin davalıya gönderildiğini ancak, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuktan herhangi bir sonuç alınamadığını beyan ederek, 881.170,10 TL.'nin, davalıya gönderilen ihtarname ile kat edildiği 01/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Davalı vekili, öncelikle davacının ayıp ihbarının usulüne uygun olmadığını, ayıbın gizli ayıp olmadığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, hazır beton numunelerinin usulüne uygun alınmadığını, davada zamanaşımı süresinin de geçtiğini beyan ederek, usuli itirazlarda bulunmuş, hazır betonun kullanıldığı inşaatta yıkım yerine güçlendirme de yapılabilecek olduğunu beyan ederek, davanın esastan da reddini istemiştir.

Davacı taraf, fatura ve ihtarname suretleri ile beton test raporları sureti ile ve arabuluculuk tutanağı aslını ibraz etmiş, davalı tarafından satış sözleşmesi ve cevabi ihtarname suretleri sunulmuş, ilgili laboratuvardan dava konusu hazır betona ilişkin test sonuçları istenilmiş, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyasına ilişkin ilgili belge suretleri getirtilmiş, ayrıca yapı denetim şirketi ile laboratuvar şirketinden ve ...

Belediyesinden ilgili belgeler getirtilmiş, tarafların ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalının defterleri yönünden 06/07/2020 tarihli rapor, davacının ticari defterleri yönünden 08/11/2020 tarihli rapor ve ayrıca davacının ticari defterleri yönünden başka bir bilirkişiden 03/03/2022 tarihli rapor alınmış, dava konusu hazır betondan kaynaklanan zarar yönünden de 1. bilirkişi heyetinden 17/11/2021 tarihli rapor, 2. bilirkişi heyetinden 03/06/2022 tarihli rapor alınmış, 2. bilirkişi heyetinden 27/09/2023 tarihli ek rapor ve 3. bilirkişi heyetinden 15/04/2024 tarihli rapor alınmış,

davalı vekili tarafından da 15/12/2020 tarihli hukuki mütalaa sunulmuştur.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Alacak" davasıdır.

Somut olayda ; Davacı, davalı ile aralarındaki satış sözleşmesine istinaden davalıdan satın aldığı hazır betonların ayıplı olduğu gerekçesiyle, ... . Noterliği'nin 07/03/2019 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeden dönmüş ve uğradığı zararların tazminini davalıdan talep etmiştir.

Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yaptırılan bilirkişi raporları incelendiğinde;

a) Davacı tarafın ticari defterlerinde yapılan incelemeye ilişkin 08/11/2020 tarihli rapor içeriğinden davacının zararının net olarak tespiti mümkün görülmemiştir.

b) Davalı tarafın ticari defterlerinden sadece taraflar arasındaki alacak borç ilişkisi belirlenmiş, davalı tarafından davacıya satılan hazır betonun ayıplı olup olmadığı, ayıp varsa davacının zararının tespiti 06/07/2020 tarihli bu rapor ile mümkün olmamıştır.

c) Davacı şirket ile dava dışı ... Otelcilik A.Ş.'nin ticari defterlerinde inceleme yapılmasına ilişkin 03/03/2022 tarihli rapor içeriğinden; dava dışı ... Otelcilik A.Ş.'nin, dava konusu hazır betonların kullanıldığı inşaata ilişkin yıkım bedeli ve yıkılan kısmın yıkılmasından önceki inşaat yapım bedeli ile ilgili olarak toplam 853.671,90 TL. ödeme yapmış olduğu, ... Otelcilik A.Ş. tarafından davacı şirkete 881.170,10 TL.'lik fatura düzenlendiği, bu faturanın mahsup yoluyla davacı tarafından ödendiği belirlenmiş, ancak gerçek zarar miktarı bu rapor ile de tespiti edilememiştir.

Zarar tespitine ilişkin bilirkişi heyetlerinden alınan raporlar incelendiğinde ;

a) 17/11/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ; ayıbın gizli ayıp olduğu, davacının gizli ayıbı öğrenir öğrenmez ... . Noterliğinin 25/02/2019 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunulduğu, yıkılan inşaat yönünden güçlendirme maliyetinin yeni imalat bedelinin %40'ını geçmiyor ise güçlendirme yapılabileceği, yeniden yapım maliyetinin 499.406,50 TL. olduğu, güçlendirme maliyetinin 100.000 TL. olduğu bildirilmiş, güçlendirme yapılmasının uygun olacağı açıklanmış, zararın miktarına ilişkin tespitlerin 15/04/2024 tarihli 3. bilirkişi heyeti raporu ile çelişkili olduğu görülmüş, güçlendirme maliyeti yönünden de 03/06/2022 tarihli bilirkişi heyetinin güçlendirme maliyetine katılmadığı belirlenmiştir.

b) 03/06/2022 tarihli 2. bilirkişi heyeti raporunda ; dava konusu hazır betonun kullanıldığı inşaatta yıkım yerine güçlendirme yapılmasının gerekip gerekmediğinin performans analizleri ile belirlenebileceği bildirilmiş, 27/09/2023 tarihli ek raporda da davalı tarafından dosyaya sunulan 22/02/2023 tarihli dilekçe ekindeki performans analiz raporunda bodrum katta tespit edilen C25 MPa beton dayanımı ve sonraki katlarda C30 MPa betonu ile devam edilmiş olsaydı otel inşaatının mevcut haliyle kullanılmasında bir sakınca olmayacağı belirlendiğinden, yapıda herhangi bir güçlendirme projesine gerek duyulmadığı, güçlendirme bedeli ve maliyetine ilişkin hesap yapılmasına gerek olmadığı bildirilmiştir.

c) 15/04/2024 tarihli 3. bilirkişi heyeti raporunda ise; davalı tarafından sunulan yapı performans analiz raporunda "yapının mevcut haliyle kullanımın uygun olduğu sonucuna varılmıştır" denilmekte ise de, anılan rapor kat planları incelendiğinde dosyadaki mevcut projesi ile geometri uyumsuzlukları bulunduğundan bu rapora itibar edilmediği, davacının yapı müteahhidi olmadığından dava konusu inşaatta güçlendirme yapma yetkisinin bulunmadığı, güçlendirme işinin bitmiş binalarda performans düzeyi yönetmelik şartlarını sağlamayan yapılar için yapılması gereken bir işlem olduğu,

inşaatın yapım aşamasında olması nedeniyle güçlendirme işleminden bahsedilemeyeceği, güçlendirme maliyetinin hesabının ise yeniden statik projelerin hazırlanması ile hesap verilebileceği, güçlendirme yapılması değerlendirilmeksizin davacının dava dilekçesindeki alacak kalemlerine göre ve 24/06/2019 ihtar tarihi itibariyle zararının toplam 621.490 TL. + KDV olduğu tespit edilmiş, ayıbın gizli ayıp olduğu, ayıp ihbarının vaktinde yapılmış sayılabileceği, davacının seçimlik haklardan sözleşmeden dönme hakkını seçmesi nedeniyle menfi zarar kapsamında 621.490 TL. + KDV tutarındaki zararı talep edebileceği bildirmiştir.

Davalının sunduğu 15/12/2020 tarihli uzman görüşünde ise; ayıbın gizli değil, açık olmayan bir ayıp olarak nitelendirilmesinin uygun olacağı, ihbarın süresinde olmadığı, davacının seçimlik haklardan sözleşmeden dönme hakkını kullandığı, hakimin hakkaniyete göre tazminattan indirim yapabileceği, satıcının alıcının uğradığı doğrudan zararlardan kusurlu olmasa bile sorumlu iken dolaylı zararlardan kusur halinde sorumlu olduğunu beyan etmiş, eser sözleşmesinde de karşılaştırma yapıldığı görülmüştür.

... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş. sayılı tespit dosyasında da; bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 13/05/2019 tarihli rapordan gizli ayıptan bahsedilerek, güçlendirme maliyetinin 240.000 TL. olacağı bildirilmiştir.

Davalı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi sonucu;

Davalı tarafın ayıbın açık ayıp olduğu yönündeki itirazları, söz konusu ayıbın 7, 28 günlük testler ve karot testleri ile ortaya çıkması nedeniyle ve ayıbın gizli ayıp olup olmadığı konusunda birbirini teyit eden bilirkişi heyeti raporları göz önünde bulundurularak, ayıbın gizli ayıp olduğu kabul edilmiş, aksi yöndeki davalı itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı tarafın sunduğu uzman görüşündeki ayıbın açık olmayan ayıp olarak değerlendirilmesi görüşü de, gerek aynı uzman görüşündeki ayıba yönelik açıklayıcı gerekçelerle varılan sonuç arasındaki uyumsuzluk gerekse uzman görüşünün ayıbın gizli ayıp olduğu konusunda birbirini teyit eden bilirkişi heyeti raporları ile çelişkili ve gerekçeleri yetersiz görüldüğünden kabul edilmemiştir.

Davalı taraf her ne kadar ayıp ihbarın süresinde yapılmadığını savunmuş ise de ; dava konusu satış sözleşmesine ilişkin üründeki (hazır betondaki) ayıbın, karot deneyleri ile 18/02/2019 tarihinden sonra belirlenmesi, bu nedenle gizli ayıp sayılması ve davacı tarafın ... . Noterliği'nin 25/02/2019 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile (derhal) ayıp ihbarında bulunmuş olması nedeniyle, 6102 s. TTK'nin 23/1-c ve 6098 s. TBK'nin 223/2. maddeleri gereğince ayıp ihbarının süresinde yapıldığı sonucuna varılmış, aksi yöndeki itirazların reddine karar verilmiş, aynı gerekçelerle uzman görüşündeki aksi yöndeki yasal gerekçe içermeyen kanaatlere de itibar edilmemiştir.

Davalı tarafın ayıp ihbarının usülüne uygun yapılmadığı yönündeki itirazları, ayıp ihbarının ... . Noterliği'nin 25/02/2019 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yapılmış olması nedeniyle, ayıp ihbarının usulüne uygun olduğu sonucuna varılmış ve aksi yöndeki itirazların reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafın yapı denetim şirketinin isteği üzerine ilgili laboratuar tarafından alınan numunelerin taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesine uygun olarak alınmadığı yönündeki itirazları da; söz konusu beton numuneleri taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesine uygun olarak alınmasa dahi, 4708 s. Yapı Denetim Hakkında Kanun Kapsamında denetimi yürütülen yapılara ait taze beton numune alınması, deneylerin yapılması raporların süreçlerinin izlenimi ve denetlenmesine dair tebliğe uygun olarak alındığı anlaşıldığından ve aksi davalı tarafça ispat edilemediğinden reddedilmiştir.

Davalı tarafın zamanaşımı itirazı da; taraflar arasındaki ihtilafın satış sözleşmesinden doğması ve satış sözleşmesinden doğan ihtilafların 6098 s. TBK'nin 231 ve 146. maddeleri gereğince 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olması ve bu sürelerin geçmemesi nedeniyle reddedilmiştir.

Davalı tarafın, davacının yıkım zararı yerine güçlendirme bedeli isteyebileceği yönündeki itirazları da ; gerek ... Belediyesi tarafından ...

Otelcilik A.Ş.'ye ait inşaatın durdurulması konusunda karar verilip, ilgili yapı denetim şirketi tarafından da bu yapının yıkımı konusunda karar verilmesi ve yapının fiilen de yıkılmış olması, gerekse 15/04/2024 tarihli 3. bilirkişi heyeti raporunda da açıklandığı üzere; davalı tarafından sunulan yapı performans analiz raporunda "yapının mevcut haliyle kullanımın uygun olduğu sonucuna varılmıştır" denilmesine rağmen söz konusu performans analiz raporundaki kat planlarının mevcut projesi ile geometri uyumsuzlukları bulunduğunun anlaşılması nedeniyle davalının sunduğu performans analiz raporuna itibar edilemeyeceğinin anlaşılması,

davacının yapı müteahhidi olmadığından dava konusu inşaatta güçlendirme yapma yetkisinin bulunmaması, güçlendirme işinin bitmiş binalarda performans düzeyi yönetmelik şartlarını sağlamayan yapılar için yapılması gereken bir işlem olması, inşaatın yapım aşamasında olması nedeniyle güçlendirme işleminden bahsedilemeyecek olması nedenleriyle yerinde görülmemiştir.

15/04/2024 tarihli 3. bilirkişi heyeti raporunda güçlendirme maliyetinin hesabının yeniden statik projelerin hazırlanması ile mümkün olabileceği belirtilmiş, gerek 1. bilirkişi heyetinin güçlendirme maliyetine yönelik hesabının, gerekse ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasındaki güçlendirme maliyetine yönelik bilirkişi heyeti raporundaki tespitlerin böyle bir proje olmaksızın hazırlanmış olduğu, güçlendirme maliyetine yönelik 1. bilirkişi heyeti raporuna, 2. bilirkişi heyetinin de muhalif kaldığı belirlendiğinden 1. bilirkişi heyeti raporunun güçlendirme tercihi yönünden de hükme esas alınamayacağı, dolayısıyla güçlendirmenin daha ekonomik olduğundan söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan; bir an için güçlendirme maliyetinin daha ekonomik olduğu kabul edilse dahi davalının, davacı ile aralarındaki sözleşmeye aykırı olarak sözleşmede yazılandan daha düşük vasıflı (daha düşük dayanımlı) hazır beton gönderip sonra da davacıdan yıkım yerine güçlendirme yapmasını istemesinin hakkın kötüye kullanılması da teşkil edeceği, davalının davacıya sözleşmeye aykırı olarak daha düşük vasıflı hazır beton gönderilmesinin hiçbir makul sebebinin de izah edilemediği, otel inşaatı olacak bir binada daha zemin kat aşamasında yıkım yapılarak,

daha maliyetli güçlendirme projesi yaptırmak, zaman kaybetmek, projede eksiltmelere ve daralmalara gitmek yerine deprem bölgesi olan ülkemizde yeniden ve inşaat teknik ve projesine uygun inşaat yapmak üzere inşaatın başlangıç aşamasında yıkım yoluna gidilmiş olmasının da Mahkememizce gayet makul olduğu sonucuna varılmış, güçlendirme yerine inşaatın yıkılması nedeniyle uğranılan zararın istenilebileceği sonucuna varılmış, davalının aksi yöndeki itirazları kabul edilmemiştir.

Davacının, 6098 s. TBK'nin 227/1. maddesi gereğince satılan malın ayıplı olması ve davalı satıcının kendi kusuru nedeniyle bu ayıptan sorumlu olması nedeniyle sözleşmeden dönme hakkını kullandığı, dönme hakkının kullanılması nedeniyle de davacının 6098 s. TBK.'nin 229/1-3. maddesi gereğince ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi istediği, davalının makul hiçbir sebep olmaksızın sözleşmeye aykırı olarak davacıya gizli ayıplı hazır beton satışı yaparak tam kusurlu olması nedeniyle davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan 3. bilirkişi heyetinin 15/04/2024 tarihli raporuna göre de, davacının uğradığı zararın (621.490 TL.+%18 KDV=) 733.358,20 TL. olduğu belirlenmiş, bu bedel esas alınarak davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf alacağına 01/07/2019 tarihinden itibaren faiz yürütülmesini istemiş ise de, davacının davalıyı ... . Noterliği'nin 24/06/2019 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ve bu ihtarnamenin davalı tarafa 01/07/2019 tarihinde tebliğ edilip, ihtarnamede tanınan 7 günlük sürenin geçmesinden sonra 09/07/2019 tarihinde temerrüte düşürdüğü anlaşıldığından, temerrüt tarihi olan 09/07/2019 tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

Davacının dava dilekçesinde faiz türünü bildirmemesi nedeniyle faize de yasal faiz olarak hükmetmek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip