Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/298 K.2023/123

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALI : 2

VEKİLLERİ

DAVA İHBAR OLUNAN

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkili şirket ile davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin taraf olduğu 31/12/2012 başlayış, 31/12/2013 bitiş tarihli İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi imzalandığını, işbu sigorta poliçesinin koasürans şeklinde olduğunu ve rizikodan ... Sigorta A.Ş.'nin %55 oranında, ...

Sigorta A.Ş.'nin ise %45 oranında sorumlu olduğunu, poliçenin geçerli olduğu 02/01/2013 tarihinde meydana gelen trafik - iş kazasında ... tarafından Konya .İş Mahkemesi'nde maddi ve manevi tazminat talepli dava açıldığını, davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, kararın istinaf edildiğini, istinaf tarafından itirazın reddedildiğini, bu kararın da temyiz edildiğini ancak Yargıtay tarafından ilk derece mahkemesinin kararının onandığını, bunun üzerine davanın 2016 yılında ...

Sigorta A.Ş.'ye ihbar edildiğini, kesinleşen karar neticesinde icra dairesi kanalıyla yapılan icra takibine istinaden toplam 350.809,15 TL ödeme yapıldığını, ayrıca kaza yapan aracın ZMMS'sinin ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılması sebebiyle 152.896,61 TL'lik kısmın ... Sigorta A.Ş. Tarafından ödendiğini, ayrıca müvekkili şirketin Konya. İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasına 8.210,58 TL masraf yaptığını, müvekkili şirket tarafından toplamda ödenen miktarın 359.019,73 TL olduğunu, bu tutarın 152.896,61 TL'lik kısmının ...

Sigorta A.Ş.'den tahsil edildiğini, kalan 206.123,12 TL'lik kısımdan poliçede belirtilen 10.000,00 Euro'luk muafiyet düşüldüğünde kalan miktarın 138.310,12 TL olduğunu, bu tutarın davalılardan poliçedeki sorumluluk oranları miktarınca tazmin edilmesi gerektiğini belirterek; fazlaya dair hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 138.310,12 TL bakiye rücuen tazminat alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketlerinden poliçedeki sorumlulukları oranda tahsiline, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, poliçede şahıs başına teminat limitinin 150.000,00 Euro olduğunu, söz konusu poliçenin koasürans şeklinde olduğunu ve müvekkil şirketin payının %45 olduğunu, poliçede 10.000,00 Euro muafiyet olduğunu ve davacı vekilinin dilekçesinde belirttiği üzere hasar anındaki kura göre değil güncel kura göre hesaplanması gerektiğini, müvekkil şirketin Konya.

İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı tazminat davası dosyasında 152.896,61 TL ödeyerek sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacının taleplerinin sigorta teminatları içinde kalıp kalmadığının tespit edilmesi gerektiğini, muafiyet klozunun yanlış hesaplandığını, müvekkili şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini ve bir sorumluluğu kalmadığını belirterek; davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama masraflarının davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğunu, poliçeden dolayı müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olup işveren mali mesuliyet teminatının kişi başı 82.500,00 Euro ile sınırlı olduğunu, sigortacının teminatlarının poliçede belirtilen limitler dahilinde olduğunu, hiçbir nedenle bu limitleri aşamayacağını, mahkemeniz nezdinde görülen davaya ilişkin tazminatın sigortalıya ödenmiş olup müvekkili şirketin sorumlu olduğu herhangi bir bedel bulunmadığını, ...

Sigorta A.Ş. Tarafından Konya. İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile ilgili 152.896,61 TL ödeme yapıldığını, kalan %30 kusurluk kısımdan poliçedeki koasürans payı oranında ve poliçedeki muafiyet düşüldüğünde ortaya çıkan 26.079,53 TL'lik bedelin davacıya ödendiğini, müvekkili şirketin bu nedenle herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını belirterek; davanın reddine, yapılacak yargılamada, sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesi, gözetilerek kusur ve tazminat miktarının hesaplanmasına, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen tazminat isteminden ibarettir. Taraflar arasındaki ihtilaf; davacının dava dışı zarar görene yaptığı ödemeden işveren mali sorumluluk sigortası nedeniyle davalıların sorumlu olup olmadıkları, varsa davalıların sorumlu oldukları tutarın ne kadar olduğu, davada zamanaşımı süresinin geçip geçmediği ve Mahkememizin yetkili olup olmadığı hususlarından ibarettir.

Davacı ile davalılar arasında 31/12/2012 - 31/12/2013 vadeli işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi tanzim edildiği, poliçenin koasürans şeklinde olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluk payının %55, davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluk payının ise %45 olduğu, poliçe vadesi içinde 02/01/2013 tarihinde ... plakalı araç sürücüsü Hüseyin Candan yönetimindeki aracın devrilmesi sonucu araçta yolcu konumunda bulunan ...'nın yaralandığı, ...'nın tazminat istemli olarak davacı ..., davalı ... Sigorta A.Ş. ve dava dışı ... Enerji ... A.Ş. aleyhine Konya 2. İş Mahkemesi'nin ...

E sırasına kayıtlı davayı açtığı, yapılan yargılama neticesinde ... lehine 122.292,78 TL maddi, 30.000,00 TL ise manevi tazminata hükmedildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM. Hukuk Dairesi'nin 20/03/2018 gün ve ... E ... K sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek ... lehine 122.292,78 TL maddi tazminata ve 60.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Ankara BAM. Hukuk Dairesi'nin 20/03/2018 gün ve ... E ...

K sayılı kararının 30/04/2019 tarihinde kesinleştiği, BAM kararının Ankara. İcra Müdürlüğü'nün ... E sırasına kayıtlı dosya ile takibe konu edildiği, davacı tarafından takip dosyasına 27/05/2019 tarihinde 350.809,15 TL tutarında ödeme yapıldığı ve takip dosyasının bu ödemeyle infazen kapandığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafın zamanaşımı itirazı yönünden yapılan değerlendirmede, davalıların sorumluluklarının işveren mali mesuliyet sigorta poliçesine dayalı olduğu, 6102 sayılı TTK'nın 1482. maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin on yıl olduğu, dava tarihi itibariyle kaza tarihinden itibaren işleyen 10 yıllık sürenin dolmadığı sonucuna varıldığından zamanaşımı itirazları reddedilmiştir.

Davalı tarafın yetki itirazı yönünden yapılan değerlendirmede; İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 14. maddesi ile uyuşmazlığın çözümünde sigortalının yerleşim yeri mahkemelerinin de yetkili olduğunun kabul edildiği, davacının yerleşim yerinin Konya ili olduğu, dolayısıyla yetki itirazının yerinde olmadığı sonucuna varıldığından yetki itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Konya . İş Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasında yer alan;

a)... Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından tanzim edilen 07/01/2016 tarihli ... sayılı sağlık kurulu raporu ile ...'nın kalıcı sakatlık oranının % 40 olduğu,

b)31/10/2016 tarihli kusur raporu ile, ...'ın %70, ... ... A.Ş.'nin ise % 30 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği,

c)Yine, 07/02/2017 tarihli kusur raporu ile de; ...'ın %70, ... ... A.Ş.'nin ise % 30 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği,

d)23/05/2017 tarihli hesap raporu ile ise; ...'nın geçici iş göremezlik zararının 3.516,93 TL, sürekli iş göremezlik zararının ise 122.292,78 TL olduğu belirlenmiştir.

Anılan raporların tamamı taraflara tebliğe çıkartılarak taraflara itiraz hakkı tanınmış, taraflarca somut bir itiraza uğramayan ve eldeki davada güçlü delil niteliğine haiz olduğu kabul edilen bu raporlardaki veriler dikkate alınarak yargılamaya devam edilmiştir.

Her ne kadar davacı ... ile dava dışı ... ... A.Ş. oluşan zarar nedeniyle zarar gören ...'na karşı müştereken sorumlularsa da iç ilişkideki sorumlulukları kusurları oranındadır. Bu kapsamda hissesinden fazlasına düşen tutarı ödeyen zarar sorumlusunun diğer zarar sorumlusuna rücu edebileceği açıktır. Dolayısıyla davacının dava dışı ...'na yaptığı ödemeler ile sarfetmek zorunda kaldığı yargılama giderleri toplamını, dava dışı ... ... AŞ.'nin kusuruna tekabül eden kısmını dava dışı ... ... A.Ş.'den talep etmesi gerekmektedir.

Davacı vekili 15/12/2022 tarihli beyan dilekçesi ile, dava dışı ... ... AŞ.'nin de poliçede sigortalı olarak yer aldığını, ödeme ile birlikte zarar görenin haklarına halef olduğunu, dolayısıyla davalıların sorumluluklarının % 100 sorumluluk oranına göre belirlenmesi gerektiğini iddia etmiştir. Davanın açılması maddi ve usul hukuku bakımından çeşitli sonuçlar doğurur.

Usul hukuku bakımından ortaya çıkan sonuçlardan biride, iddianın ve savunmanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağıdır (HMK m. 141,m 319).

Bu bağlamda, yargılamanın belli bir aşamasından sonra genel olarak, davada dava sebebinin (vakıaların) değiştirilmesi veya yeni sebepler eklenmesi, davada istem sonucunun değiştirilmesi veya istem sonucuna yeni eklemeler yapılması, dava niteliğinin değiştirilmesi gibi hususlar, iddanın ve savunmanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağına girer. Davacı, dava dilekçesinde dava dışı ... ...

A.Ş.'nin de sigortalı olduğunu, iç ilişkideki kusur sorumluluğuna istinaden dava dışı ... ... A.Ş.'nin kusuruna isabet eden kısmın da davalılardan tahsilinin gerektiği şeklinde herhangi bir iddiada bulunmamıştır. Davalı tarafın ise iddianın genişletilmesine açık bir muvafakatinin olmaması karşısında davacı vekilinin iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilmesi gereken bu iddiaları yönünden değerlendirme yapılması mümkün görülmemiştir.

Her ne kadar davacı tarafça ıslak imzalı poliçenin getirtilmesi talep edilmiş ise de, davalı tarafça ibraz edilen poliçedeki manevi tazminata ilişkin limit içerir sınırlama dikkate alınsa dahi hesaplama yönünden sonuç değişmeyeceğinden usul ekonomisi ilkesi gereğince davacı vekilinin bu talebi yerinde görülmemiştir.

Davaya konu iş kazası nedeniyle davacının Konya . İş Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasında 8.210,58 TL, icra dosyasında ise 350.809,15 TL tutarında masraf yaptığı, dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı toplam tutarın 359.019,73 TL olduğu, bu tutarın % 30'luk kısmına tekabül eden 107.705,92 TL'lik kısmını dava dışı ... ... A.Ş.'den talep etmesi gerektiği, %70'lik kısmına tekabül eden 251.313,81 TL'lik kısmından ise bizzat kendisinin sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi kapsamında yapılan 152.896,61 TL tutarındaki ödemenin mahsubundan sonra davacının bakiye zararının 98.417,20 TL olduğu açıktır. İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile olay başına 10.000,00 Euro tenzili muafiyet uygulanacağı belirlenmiştir. Tenzili muafiyet tutarının yabancı para cinsinden olması nedeniyle, hangi tarihteki kurun esas alınması gerektiğinin belirlenmesi gerekir.

Davacı en son ödemesini 27/05/2019 tarihinde yaptığından ve bu tarih itibariyle zarara uğradığından bu tarihteki kurun dikkate alınmasının hakkaniyetli olacağı kabul edilmiştir. 27/05/2019 tarihli kurun dikkate alınması karşısında ise uygulanması gereken tenzili muafiyet tutarının 67.813,00 TL olduğu, dolayısıyla davacının davalılardan talep edebileceği toplam tutarın 30.604,20 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

Davalıların sorumluluklarının poliçedeki oranla sınırlı olması karşısında davacının davalı ... Sigorta A.Ş.'den talep edebileceği tutar 16.832,31 TL, davalı ... Sigorta A.Ş.'den talep edebileceği tutar ise 13.771,89 TL'dir. Davalı ... Sİgorta A.Ş. tarafından davadan önce toplam 26.079,53 TL tutarında ödeme yapılması karşısında bu ödeme ile sorumluluğunun sona erdiği kabul edilmelidir.

Her ne kadar davacı hükmedilecek alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de, 6102 sayılı TTK'nın 1485. maddesindeki atıf nedeniyle uygulanması gereken aynı yasanın 1427. maddesi uyarınca davalının davadan önce temerrüde düşmeleri için kendilerine başvuru yapılmış olması gerekiği, ... Sigorta A.Ş.'nin 22/06/2021 tarih yazı cevabı ile davadan önce herhangi bir başvuru yapılmadığını bildirdiği, davacı tarafça başvuruya ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediği dolayısıyla davalının dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.

Anılan nedenlerle davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik davanın reddine, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik davanın ise 13.771,89 TL üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.