Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/70 K.2022/789

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACILAR : 1-

VEKİLLERİ

2-

TEMSİL KAYYIMI

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA : ALACAK

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacılar tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili 08/02/2021 tarihli dava dilekçesi, 08/03/2021 tarihli 1. tavzih dilekçesi ve 23/06/2021 tarihli duruşmadaki 2. tavzih beyanlarıyla; davacılardan ... ile davalı Halil İbrahim Sürer'in, eşit hisseli ve münferit yetkili oldukları davacı ... Ltd.

Şti.'yi kurduklarını, taraflar arasında zaman içerisinde meydana gelen ihtilaflar sonucu ayrılmaya karar verdiklerini, bu amaçla 13/03/2020 tarihli ayrılma protokolünü imzaladıklarını, davacı ...'in protokol gereklerini yerine getirmesine rağmen davalının protokole uygun hareket etmediğini, protokol gereğince davacı ...'e bırakılan davacı şirket alacaklarının bir kısımının davalı tarafından tahsil edildiğini, davacı ...'in bu nedenle 171.791 TL. zarara uğradığını, davalının protokol hükümlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle davacılardan ...'e protokolden kaynaklanan 150.000 TL. cezai şart (cayma bedeli) de ödemesi gerektiğini,

davacılardan ... Ltd.

Şti. yönünden herhangi bir taleplerinin olmadığını, ayrılma protokolü ile taraflara bırakılan hak, alacak ve borçların davacı şirketin hak, alacak ve borcu olması nedeniyle bu şirketin de davacı gösterildiğini beyan ederek, davalının ayrılma protokolünü ihlal etmesinden kaynaklanan 150.000 TL. ile protokol gereğince ...'e bırakılmasına rağmen davalı tarafından tahsil edilen paralardan dolayı 171.191 TL. olmak üzere toplam 321.191 TL.'nin faizi ile beraber davalıdan alınarak davacılardan ...'e ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, öncelikle ... Ltd. Şti. yönünden bir talep bulunmadığından davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, ...'in iddialarının doğru olmadığını, protokol gereğince tarafların birbirleri, eşleri ve çocukları hakkındaki şikayetlerden, icra takiplerinden ve davalardan feragat etmelerinin gerektiği halde ...'in protokolün bu hükmüne uymadığını, protokol gereğince davalıya bırakılan bir kısım makinelerin sürücü kartlarını davalıya teslim etmediğini, davacının da yetkisi olmadığı halde şirket adına bir kısım paraları tahsil ettiğini beyan ederek, davacılardan ...'in davasının da reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacılar tarafından, taraflar arasındaki 13/03/2020 tarihli şirket ortaklarının ayrılma protokolü başlıklı protokol sureti, arabuluculuk son tutanağı aslı, tahsilat makbuzları ve tutanaklar fotokopileri ibraz edilmiş, taraflar arasındaki davalara ilişkin Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı davasına, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasına, ... E. sayılı davasına, ... E. sayılı davasına, Konya. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. sayılı davasına, Konya. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı davasına, davacı şirket adına yapılan takibe ilişkin Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasına ilişkin ilgili belge suretleri, tarafların müştereken ortak olduğu davacı şirkete ait banka hesap ekstreleri, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları dosyamıza getirtilmiş, davacı tanıkları dinlenilmiş, bilirkişiden 01/03/2022 tarihli rapor alınmış, davacı şirkete temsil kayyımı tayini sağlanarak buna ilişkin Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı kesinleşmiş ilam sureti dosyamıza getirtilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Alacak" davasıdır.

Somut olayda ; davacılardan ..., her iki tarafın eşit oranda hisse ile hissedar ve aynı zamanda münferit yetkili oldukları davacı şirketteki ortaklığın sona ermesi amacıyla, taraflar arasında düzenlenen 13/03/2020 tarihli ayrılma protokolüne davalının aykırı hareket ettiği iddiasıyla, haksız tahsil edilen paralardan dolayı 171.791 TL.'nin ve protokole aykırılıktan dolayı cayma bedeli olarak 150.000 TL'nin faizi ile beraber davalıdan tahsili ile kendisine verilmesini istemiştir.

Davacılardan ... tarafından, protokole aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen paralardan dolayı 171.791 TL.'nin davalıdan tahsili istenilmiş ise de;

6098 s. TBK'nin 97. maddesine göre, "Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir."

Taraflar arasındaki 13/03/2022 tarihli protokolün 9. maddesine göre tarafların, birbirleri, eşleri ve çocukları hakkındaki şikayetlerinden, başlattıkları icra takiplerinden ve açtıkları davalardan bu protokolün imzalandığı tarih itibariyle feragat edecekleri, vazgeçecekleri kararlaştırılmasına rağmen, davacılardan ...'in bu yükümlülüğe uymadığı ayrıca, protokolün 15. maddesi gereğince davacılardan ... üzerinde kalacak olan ... marka araçtan dolayı davacının davalıya 10.000 TL. nakit olarak ödeme yapmasının kararlaştırılmasına rağmen, bu yükümlülüğün de davacılardan ... tarafından yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Davacılardan ...'in, TBK'nin 97. maddesinde yer alan "ifada sıra" prensibi gereğince, kendi yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirmeden, karşı taraftan sözleşmenin ifasını isteyemeyeceği sonucuna varıldığından, davacılardan ...'in 171.791 TL.'lik alacağa hak kazanamadığı sonucuna varılmıştır.

Davacılardan ... tarafından, protokole aykırılık nedeniyle davalıdan 150.000 TL. cayma bedelinin (cezai şartın) tahsili de istenilmiş ise de;

6098 s. TBK'nin 179. maddesine göre, "bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.

Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.

Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır."

Taraflar arasındaki 13/03/2020 tarihli protokolün 14. maddesine göre, "bu protokolün şartlarını yerine getirmeyen, cayan, güçlük çıkaran taraf 150.000 TL. tazminat ödeyecektir."

Davacılardan ...'in taraflar arasındaki protokol gereğince, davalının haksız tahsil ettiği bedellerin iadesini istemesi karşısında, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle 150.000 TL.'lik cezai şartı ayrıca isteyemeyeceği, 6098 s. TBK'nin 179. maddesi gereğince ya borcun ifasının ya da cezai şartın istenilmesinin mümkün olduğu, her ikisinin birden istenilmesinin ancak sözleşmede açık hüküm olması halinde söz konusu olabileceği, taraflar arasındaki protokolde de bu yönde bir hüküm bulunmadığı anlaşıldığından, davacılardan ...'in protokolün 14. maddesinde yazılı "cezai şarta" da hak kazanamadığı sonucuna varılmıştır.

6098 s. TBK'nin 97. ve 179. maddelerindeki her iki düzenlemenin özel kanunlardaki dava şartı niteliğinde olduğu kanaatine varılmış, davacılardan ...'in hem 171.791 TL.lik, hem de 150.000 TL.lik alacak taleplerine ilişkin davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılardan ... Ltd. Şti.'nin davası yönünden yapılan değerlendirilmede ise;

Davacılar vekilinin 08/03/2021 tarihli 1. tavzih dilekçesi ve 23/06/2021 tarihli duruşmadaki 2. tavzih beyanlarıyla, davacılardan ... Ltd. Şti. yönünden herhangi bir taleplerinin olmadığını, davalıdan tahsilini istedikleri alacağın davacılardan ...'e verilmesini istediklerini beyan etmesi karşısında, davacılardan ... Ltd. Şti. adına usulüne uygun bir dava açılmadığı, usulüne uygun bir talep bulunmadığı anlaşılmıştır.

6100 s. HMK'nin 119/1-ğ maddesine göre, açık bir şekilde talep sonucu, dava dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurlardandır. Yine 6100 s. HMK'nin 119/2. maddesine göre de, bu eksikliğin giderilmesi için mahkeme tarafından davacıya 1 haftalık kesin süre verilmesi ve bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde de davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Ancak, davacı tarafın tavzih beyanlarına göre bu eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa süre verilmesinin de gerekmediği anlaşılmış, davacılardan ... Oto Ltd. Şti'nin davasının 6100 s. HMK'nin 119/1-ğ ve 119/2. maddeleri gereğince açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip