Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/802 K.2022/12

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; derneğe ait ... , ... seri numaralı alındı belgesi cildini kaybettiklerini belirterek taraflarına zayi belgesi verilmesi istemiştir. Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 383. maddesine göre; Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir.

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı. Köy derneğinin karar defterinin zayi olması nedeni ile zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir...01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.nun 382.nci maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş,aynı yasanın 383.maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan yasa hükümlerine göre, çekişmesiz yargıda "dava" deyiminin yeri olmayıp "iş" deyimi vardır. Dava, iki taraf sistemine göre kurulmuş ise de çekişmesiz yargıda birbiriyle çekişme halinde olan iki taraf olmadığından çekişmesiz yargı işleri için "dava" teriminin kullanılması doğru değildir. Yine çekişmesiz yargıda "taraf" değil, "ilgililer" kavramı vardır. Çekişmesiz yargıda dava söz konusu olmadığı için davacı ve davalı terimlerinin de yeri yoktur.

HMK.nun 383.maddesine göre çekişmesiz yargıda sulh hukuk mahkemesinin görevi asıl olup asliye hukuk mahkemesinin görevi istisna olduğundan yalnız "mahkeme" veya "hakim" terimlerinin kullanıldığı bütün çekişmesiz yargı işleri için sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır. (Prof Dr. ... /Prof Dr. ... ... Barosu Dergisi, Cilt:85, Sayı:5, Yıl: 2011,sh:33-36)Somut olayda uyuşmazlık 6100 sayılı HMK.nun yürürlüğe girmesinden sonra mahkemeye getirilmiştir.

6100 sayılı HMK.nın geçici 1.maddesinin 1 bendine göre bu kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalara uygulanmaz.Bu durumda, talep 6100 sayılı HMK.nun 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açılan çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup, Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.'' şeklindedir.

Yine, Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı da; ''Dava, Dernekler Kanunu'nun 32/k maddesine göre, kayıp belgesi verilmesi istemiyle hasımsız olarak açılmış olup maddede görev konusunda herhangi bir düzenleme bulunmadığından ve dava 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca çekişmesiz yargı işi kapsamında kaldığından, davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden; Mahkemece, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi yerine işin esasına girilerek davanın reddi doğru görülmemiştir.'' şeklindedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın Denekler Kanunu'nun 32/k maddesi uyarınca hasımsız olarak açılan zayi belgesi istemine ilişkin olduğu, anılan yasa maddesinde görevli mahkeme konusunda açık bir düzenleme bulunmadığı, bu bakımdan çekişmesiz yargı işi kapsamında olan eldeki davada görevli mahkemenin 6100 sayılı HMK'nın 383. maddesi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğu sonucuna varıldığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.