Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/3 K.2024/433

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ

2-

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 04/01/2022 tarihli dilekçesiyle. Müvekkilinin 13/08/2018 tarihinde Ankara İli ... Mahallesi ... Bulvarı üzerinde Ankara Metro İstasyonu hizasında Sürücü ... idaresindeki ... Plakalı aracın müvekkiline çarptığını ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini kaza neticesinde müvekkil ... hayati tehlike barındıracak şekilde yaralandığını, kazaya karışan araç maliki ile sigorta şirketi ...

Sigorta A.Ş.'nin de işbu davada sorumluluğunun bulunduğunu, söz konusu kazanın tutanaklarında kazaya karışan araç malikinin ... olduğunu, meydana gelen kazada araç malikinin de kusursuz sorumluluğunun bulunduğunu, kaza sonrasında müvekkilinin Ankara Dışkapı Yıldırım Bayezit Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi altına alındığını, çarpışma sonrası şiddetle savrulması sebebiyle kaburgalarının ve kolunun kırıldığını, müvekkilinin kaza sonrasında birçok kez hastaneye gittiğini, iyileşme sürecinin çok uzun sürdüğünü, maddi tazminat yönünden karar kurulurken müvekkilinin işi yapamamış olması hususunun da göz önünde bulundurulması gerektiğini,

müvekkilinin henüz 30 yaşında olması nedeniyle geçirdiği kaza sebebiyle acısının hafifletilmesi adına manevi tazminata hükmedilmesini, ayrıca müvekkilinin dava sonucunda alacağının semeresiz kalmaması için davalı şahıs/şirket adına kayıtlı olan başkaca araç ve taşınmazlar üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 06/05/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zarar sebebiyle 4.087,95 TL., sürekli iş göremezlik devresinde uğradığı maddi zarar sebebiyle 1.057.252,95 TL., iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zarar sebebiyle 1.725,07 TL., kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zarar sebebiyle 2.550 TL. Olmak üzere toplam 1.065.615,97 TL. Maddi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta cevap dilekçesinde özetle; işbu davada yetkili mahkemenin müvekkili sigorta şirketinin yerleşim yerinin İstanbul olması hasebiyle İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, davacının müvekkili şirkete başvurduklarını tazminat talebine konu başvurusunun değerlendirildiğini ancak davacı tarafın eksik belge ile başvurmuş olması nedeniyle müvekkil sigorta şirketinden dava konusu olayı inceleme hakkının elinden alındığını, gerçekleşen kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı ibraz edilmediğinden müvekkil sigorta şirketi tarafından kusur incelemesi yapılamadığını,

talep edilen tazminat ve giderlerin tarife kapsamında SGK tarafından karşılanacağının açıkça belirtildiğini bu nedenle müvekkil sigorta şirketinin geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri bakımından vaki prim devirleri sebebiyle sorumluluğu kapsamında bulunmadığını, Sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, izah edilen nedenlerle yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilerek davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

Davalı ... davaya herhangi bir beyan dilekçesi sunmamıştır. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Mahkememizce Ankara İl Sağlık Müdürlüğüne yazı yazılarak davacıya ait tedavi evrakları dosyamız arasına alınmıştır. Ankara . Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas nolu dosyası Uyap sistemi üzerinden istenerek kayıtları dosyamız arasına konulmuştur.

Mahkememizce Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik Hükümlerine göre maluliyet rapor alınmış, raporda özetle.

Meydana gelen kazada arızaların %13 oranında (tüm vücut fonksiyon kaybına sürekli iş göremezlik, kalıcı maluliyet, raporun geçerlilik süresi=süresiz) neden olduğunu, iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğini, kişinin bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceğini, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilebileceğini, SGK kapsamı dışında kalan kaçınılmaz giderlerin olay tarihi itibariyle takriben 3.000 TL.

Olarak değerlendirilebileceğini, davacı Sevim Danacı'nın yaralanan vücut bölgesi ve yaralanma ağırlığı dikkate alındığında 1 ay boyunca bakıcıya ihtiyaç duyacağını, bakıcı gideri hesaplanırken asgari net ücret üzerinden hesaplama yapılmasının uygun olacağı kanaatine varıldığı görülmüştür.

Yine Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre alınan maluliyet raporunda özetle; meydana gelen kazada arızanın %11.3 oranında (kalıcı sakatlık sürekli iş göremezlik) niteliğinde olduğunu, iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğini, kişinin bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceğini, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilebileceğini, SGK kapsımı dışında kalan kaçınılmaz giderlerin olay tarihi itibariyle 3.000 TL. Olarak belirlendiğini, davacı Sevim Danacı'nın yaralanan vücut bölgesi ve yaralanma ağırlığı dikkate alındığında 1 ay boyunca bakıcıya ihtiyat duyacağı görüş ve kanaatine varıldığı görülmüştür.

Mahkememizce dosyanın Ankara Fen Heyetine gönderilerek kusur raporu alındığı, raporda özetle; ... plaka sayılı araç sürücüsü ... kazanın oluşumundan %15 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün %85 oranında kusurlu olduğunu, yaya ... bu kazanın oluşumunda herhangi bir kusur ihlalinin bulunmadığını beyan ettikleri görülmüştür.

02/08/2023 tarihinde aktüer bilirkişiden alınan raporda özetle: 02.08.2023 tarihi itibari ile hesaplanan tazminat tutarları Trh2010 Yaşam Tablosu dikkate alınarak Yargıtay kararlarında belirlediği çerçeveye uygun olan yaklaşımla: davacı için geçici iş göremezlik(maluliyet) tazminatı olarak 4.809,36TL, kalıcı maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 842.071,711TL, geçici bakıcı gideri olarak 2.029,50TL, tedavi gideri tazminatı olarak 3.000 TL olmak üzere toplamda 851.910,57TL tazminat hesap edildiğini, aynı bilirkişi tarafından 07/02/2024 tarihli ek raporda özetle; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre(Pmf1931 göre) :

a)Pmf1931 Yaşam Tablosuna göre:

Poliçe limiti olan 360.000 TL içinde kalan tutar

Davacı için geçici maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 4.809,36TL, kalıcı maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 360.000 TL, geçici bakıcı gideri olarak 2.029,50TL, tedavi gideri olarak 3.000 TL olmak üzere toplamda 369.838,86TL tazminat hesap edildiği,

b)Poliçe limiti dışında kalan tutar davacı için kalıcı maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 447.588,36TL olmak üzere toplamda 447.588,36TL tazminat hesap edildiği,

Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmeliğine göre(Trh2010 göre) :

a)Trh2010 Yaşam Tablosuna göre:

Poliçe limiti olan 360.000,00TL içinde kalan tutar, davacı için geçici maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 4.809,36TL, davacı için kalıcı maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 360.000,00TL, geçici bakıcı gideri olarak 2.029,50TL, tedavi gideri olarak 3.000 TL olmak üzere toplamda 369.838,86TL tazminat hesap edildiği, poliçe limiti dışında kalan tutar, davacı için kalıcı maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 883.827,00TL Olmak üzere toplamda 883.827,00TL tazminat hesap edildiği belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Borçlar Kanunun haksız fiili düzenleyen 41. maddesi: "Gerek kasten ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik haksız bir suretle diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs, o zararın tazminine mecburdur.." şeklindedir. Bu maddenin karşılığı 6098 Sayılı Türk Borçlar kanunun 49. Maddesidir. Bu madde hükmü ise şu şekildedir. “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür” Buna göre bir kişi kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle (kasten, ihmal ederek, tedbirsiz davranarak) bir başkasını zarara uğratırsa zarar tazmini ile yükümlüdür. Zararın türü maddi ve manevi olabilir.

TBK'nın 56. Maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir".

Hükmedilecek bu paranın, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, ... ... )

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, SGK tarafından karşılanamayan tedavi gideri ve geçici iş göremezlik dönemi bakıcı gideri ve manevi tazminatı istemlerinde bulunmuştur.

Mahkememizce, Fen Heyetinden alınan 230/05/2023 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun olması nedeniyle, davaya konu trafik kazasının oluşmasında dava dışı ... % 15, davalı ... %85 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Zararın tespiti açısından öncelikle zarar görenlerin davaya konu trafik kazası nedeniyle sürekli iş göremez hale gelip gelmediğinin tespiti için hangi yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği belirlenmelidir. Maluliyetin tespiti yönünden hangi yönetmeliğin uygulanacağına ilişkin KTK'da ve TBK'da açık hüküm bulunmadığından bu boşluğun içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesinin yerleşik hale gelen uygulamasına göre; maluliyet belirlemesinin, kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.(Emsal ilam:Yargıtay . Hukuk Dairesi ... E ... K)

07/02/2024 tarihli rapordaki değerlendirilmelerin dosya kapsamına uygun olduğu kabul edildiğinden davacının kalıcı sakatlık oranının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmeliğine göre % 13, geçici iş göremezlik süresinin 3 ay ve başkasının yardımına muhtaç olduğu sürenin 1 ay, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin 3.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Tazminat hesabının ne şekilde yapılacağı konusunda 2918 sayılı KTK'da ve 6098 sayılı TBK'da açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu kapsamda hesaplamanın yargı kararları ile yerleşik hale gelen uygulamalara göre yapılması gerekir. Hesaplamalarda prograsif rant yönteminin uygulanması konusunda herhangi bir görüş farklılığı yoksa da bakiye yaşam süresinin tespitinde hangi yaşam tablosunun esas alınacağı konusunda uygulama farklılıkları bulunmaktadır.

TRH 2010 yaşam tablosunun, genel şartların yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlandığı, önceki dönemde PMF 1931 yaşam tablosunun uygulandığı bilinen bir gerçektir. Genel şartların yürürlüğe girmesinden önceki dönemde, her ne kadar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay Dairelerinin uygulamalarına istinaden PMF 1931 yaşam tablosu esas alınmaktaysa da TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınmasına da engel yasal bir düzenleme bulunmamaktaydı.

Genel şartların yürürlüğe girmesiyle birlikte, KTK'da genel şartlara yapılan atıflar nedeniyle, hesaplamalarda TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınması yasal bir zorunluluk haline gelmiş, devam eden süreçte ise AYM'nin 17/07/2020 tarihli ... E ... K sayılı iptal kararı ile bu zorunluluk ortadan kalkmıştır. Hemen belirtilmelidir ki, iptal kararı ile sadece bu zorunluluk ortadan kalkmış olup, iptal kararı TRH 2010 yaşam tablosunun uygulanmasını imkansız hale getirmemiştir.

Gelinen aşamada, mahkemeler takdir yetkisi kapsamında gerek PMF 1931 yaşam tablosunu, gerekse TRH 2010 tablosunu esas alabilecektir. Ancak takdir hakkının, 4721 sayılı TMK'nın 4. maddesi uyarınca hakkaniyete uygun olarak kullanılması gerekir. Bu takdir hakkı kapsamında, genel kabul gören yaşam tablosunun esas alınması hakkaniyete daha uygun olacaktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 02/12/2021 tarihli, ... E, ... K sayılı ilamı ve 21/12/2021 tarihli, ... E., ...

K sayılı ilamı ile bakiye yaşam süresinin tespitinde ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınması gerektiğine işaret etmiştir. Yine, Yargıtay Daireleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin uygulamaları da bu yönde olmuştur. Bu nedenle, TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınmasının hakkaniyete daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

Kısaca üzerinde durulmasının faydalı olacağı düşünülen bir diğer husus ise, 14/02/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Anayasa Mahkemesi'nin 29/12/2022 gün ve ... E. ... K sayılı kararı iptal kararıdır. 7237 sayılı yasanın 18. maddesiyle 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklik ile, 09/06/2021 tarihinden sonra meydana gelen trafik kazaları yönünden bakiye yaşam süresinin tespitinde TRH 2010 yaşam tablosunun uygulanması yasal zorunluluk haline gelmiştir. Ancak, anılan değişikliğin AYM tarafından iptaline karar verilmesi karşısında bu zorunluluk ortadan kalkmış olup, iptal kararının TRH 2010 yaşam tablosunun uygulanmasına engel bir yönü yoktur.

07/02/2024 tarihli hesap raporu ile, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmeliğine göre; davacının sürekli iş göremezlik zararının 1.243.827,00 TL, geçici iş göremezlik zararının 4.809,36 TL, SGK tarafından karşılanmayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının 3.000,00 TL ve bakıcı gideri zararının 2.029,50 TL olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü ... % 85 oranında kusurlu olduğu, davalı ...

Sigorta Şirketinin, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMM sigortacısı olması nedeniyle zarardan sorumlu olduğu, müteselsil sorumluluk kapsamında; davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının 1.243.827,00 TL, geçici iş göremezlik tazminatı tutarının 4.809,36 TL, bakıcı gideri tazminatı tutarının 2.029,50 TL olduğu ve SGK tarafında karşılanmayan tedavi gideri tazminatı tutarının 3.000,00 TL olduğu sonucuna varıldığından, davacının değer artırım dilekçesi ile bağlı kalınarak, değer artırımı tutarları üzerinden davacının maddi tazminat taleplerinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca davalı ile davacının ekonomik ve sosyal durumu ve kazaya karışan tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı ve paranın satın alma gücü dikkate alınarak manevi tazminat yönünden davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacının adresinin Konya ili sınırları içerisinde bulunması ve HMK 16.maddesi uyarınca; haksız fiilden doğan davalarda, zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğundan Davalı ... Sigorta vekilinin, yetki itirazının reddine karar verilmiştir.