Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/412 K.2022/658

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak;

Davalı tarafça Konya. İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasında ...'ya kambiyo senedinden kaynaklı icra takibi başlatıldığını, akabinde de ... alacaklı olabileceğinden bahisle İİK 89/1, 89/2,89/3 maddeleri uyarınca müvekkili davacıya haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, ancak müvekkilinin bu ihbarnamelerden haberinin olmadığını, bu nedenle itiraz edemediğini, müvekkiline yapılan İİK 89/1, İİK 89/2 ve İİK 89/3 haciz ihbarnameleri usulsüz olduğundan müvekkilinin İİK/89 borçlusu olarak eklenemeyeceğini belirterek; öncelikle Konya.

İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takibinin durdurulmasına, nihayetinde de söz konusu icra takibinden tatbik edilen hacizlerin fekki ile müvekkili davacının borçlu kaydının silinmesine, davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; öncelikle davanın görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğinden usulden reddinin gerektiğini, dosya borçlusu ...'nun hak alacak ve istihkaklarının haczi için davacıya İİK Örnek:20 (89/1) , Örnek 21 (89/2) ve Örnek 21/a (89/3) haciz ihbarnameleri tebliğ edilmesi suretiyle dosya borcunun davacının nezdinde sayılmış icra dosyasına borçlu olarak eklendiğini, davacı taraf ise bu işlemlere ilişkin olarak Konya.

İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından şikayet konulu dava ikame edildiğini ve ilgili mahkeme tarafından davanın reddedildiğini, davacı tarafın istinaf başvurusunun Konya Bölge Asliye Mahkemesi. H.D.' nin ... Esas ve ...

Karar sayılı kararıyla reddedildiğini, söz konusu işlemi yapılmasında herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını belirterek; davanın görevsizlik nedeniyle reddine, hak düşürücü süre nedeniyle reddine, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİLİMESİ VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak 3. şahıs tarafından açılan menfi tespit davasından ibarettir. 6102 sayılı TTK'nın 4 ve devam eden maddeleri uyarınca asliye ticaret mahkemeleri ticari davalara bakmakla görevlidir. Ticari davalar ise mutlak ticari dava ve nispi ticari dava olmak üzere iki kısıma ayrılmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1'inci maddesinde mutlak ticari dava türleri sınırlı sayıda sayılmıştır. Nispi ticari dava ise her iki tarafın ticari işletmesinden doğan uyuşmazlıklardan kaynaklı dava türüdür. Bu kapsamda bir davanın nispi ticari dava niteliğinde olması için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari faaliyetten kaynaklanması gerekir.

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ...

K sayılı kararı; ''Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, 6102 Sayılı TTK' nın 3. maddesi, 4. maddesi ve 5. maddesi uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi' nin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu, Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, mahkemece re' sen dikkate alınacağı, davacının çek dayanak gösterilerek icra dosyasından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takip dosyasında borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olduğu,

somut olayın TTK' da düzenlenen işlerden olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği, Körfez İlçesinde müstakil bir Asliye Ticaret Mahkemesi olmadığı gerekçeleriyle, işbu mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, karar kesinleştikten sonra süresi içerisinde istem halinde dosyanın görevli ve yetkili Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi' ne gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir. Mahkemece, bu husus gözetilerek, işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde Asliye Ticaret Mahkemesi' ne görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.'' şeklindedir.

Yine, Konya BAM. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı kararı; ''Dava ve takip dosyası içeriğine, dosyadaki yazılara göre. Her ne kadar ilk derece mahkemesince Konya. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibin söz konusu olması nedeniyle, mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de, ilgili takip dosyasında takibin tarafları alacaklı ile borçlu olup, sadece onlar arasında mutlak ticari dava söz konusudur.

İİK'nun 89/4 maddesine dayalı olarak açılan iş bu menfi tespit davasının davacısı olan ... ise, kendisine haciz ihbarnamesi gönderilen 3. Kişi konumunda olup, onun tarafından açılan menfi tespit davası yönünden mutlak ticari dava söz konusu değildir. Kaldı ki, İİK'nun 89. Maddesi uyarınca menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir.

Mahkemece bu husus gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.'' şeklindedir.

Somut olayda, her ne kadar davacıya haciz ihbarnamesi gönderilen takip dosyasınında takip dayanağı bono ise de, bu bono eldeki davanın tarafları yönünden dava konusu değildir. Eldeki davanın konusu İİK'nın 89. maddesi uyarınca davacının yedinde sayılan borçtan dolayı açılan menfi tespit isteminden ibarettir. Eldeki davada değerlendirilmesi gereken takip borçlusu dava dışı ...'nun davacıdan alacaklı olup olmadığı, diğer ifadeyle davacının dava dışı takip borçlusuna borçlu olup olmadığı hususudur. Bu bakımdan anılan emsal nitelikteki içtihatlar da dikkate alınarak davanın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı kabul edilmiştir.

Bu aşamada davanın nispi ticari dava niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Belirtildiği üzere bir davanın nispi ticari dava niteliğinde olabilmesi için davanın taraflarının tacir olması gerekir. Bu yönde yapılan araştırma neticesinde davacının potansiyel vergi mükellefi olduğu dolayısıyla tacir olmadığı anlaşılmıştır. Davacının tacir olmaması karşısında davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı sabittir.

Anılan nedenlerle davanın mutlak ya da nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna varıldığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.