Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/549 K.2024/222

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile karşı taraf, 09.09.2020 tarihli sözleşme ile 55.000 Amerikan Doları karşılığı, otomasyon merdiven kaynatma makinesinin yapımı ve kurulumu konusunda anlaştıklarını, sözleşme gereği bedelin 15.000 USD + 9.000 USD + 10.000 USD olmak üzere toplam 34.000 USD'nin karşı tarafa ödendiğini, karşı tarafın malın teslim alınması ve bakiye borcun ödenmesi konulu Konya .Noterliğinin 31.05.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi davacıya tebliğ edildiğini, bu ihtarname üzerine davacı ile karşı taraf,

09.09.2020 tarihli sözleşme konusundan bazı kalemlerin eksiltilmesi ile makine bedelini mevcut ödemeyi karşılayacak şekilde düzenleyerek, 07.06.2021 tarihli sureti ekli sözleşmeyi düzenlediklerini, 07.06.2021 tarihli sözleşme ile mevcut hali ile bazı kalemleri eksiltilmiş olarak sözleşme konusu malın KDV dahil TL üzerinden bedeli karşılığı, karşı tarafça ekli 04.06.2021 tarihli e-fatura ile fatura edildiğini, 07.06.2021 tarihli sözleşmenin 6.maddesi ile makinenin ayıplı çıkması halinde karşı tarafın makinenin bedelini 34.000 Amerikan Doları olarak geri ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, Konya .Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyasından yapılan tespit dosyasından alınan bilirkişi raporu ile sözleşme konusu makinenin gizli ayıplı olduğunun tespit edildiğini, rapora karşı tarafın itiraz ettiğini, davacı tarafından gönderilen Konya. Noterliği'nin 11.02.2022 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi ile ödenen 34.000 Amerikan Doları bedel iade istenmiş ise de karşı tarafça gönderilen Konya.

Noterliğinin 24.02.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile malın ayıplı olduğu kabul edilmediğini ve ödeme yapılmayacağı belirtildiğini, sözleşmeler gereği ödenen ve sözleşme gereği malın ayıplı çıkması durumunda geri iade edilmesi gerekirken iade edilmeyen 34.000 Amerikan Dolarından fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik, 100 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının 1 yıl vadeli USD mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte karşı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kötü niyetli olarak kısmi dava açtığını, davanın değerinin açık olduğunu ve harcı tamamlaması gerektiğini, 07.06.2021 tarihli sözleşme ile 09.09.2020 tarihli sözleşmenin iptal edildiğini, 09.09.2020 tarihli sözleşmenin hukuken geçerliliğinin olmadığını, davanın konusu 07.06.2021 tarihli sözleşme olduğunu, taraflar arasında 09.09.2020 tarihli bir sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince 30.11.2020 tarihine kadar istenilen özelliklerde (düz ve oval parçaları kaynatır şekilde) otomasyonlu merdiven kaynatma makinesi davalı tarafından üretileceğini,

davalı şirket tarafından sözleşmede kararlaştırılan sürede söz konusu makine sadece davacıya özel, davacının isteğine özel bir şekilde üretildiğini, davacı alıcının, makineyi teslim almaktan kaçınması, temerrüde düşmesi nedeniyle 31.05.2021 tarihli Konya. Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname ile makinayı teslim alması ve borcunu ödemesinin ihtar edildiğini, davacıya teslime hazır olan makinenin hasarsız ve kusursuz bir şekilde çalıştığını, Konya. Sulh Hukuk Mahkemesi ...

D.İş dosyası üzerinden tespit ettirildiğini, davacının daha sonra makinedeki yapılacak değişiklikler ile onu kabul edebileceğini bildirmesi üzerine, tarafların 07/06/2021 tarihli sözleşme imzaladıklarını, 09.09.2020 tarihli sözleşmenin iptal edildiğini, oval kaynatma özelliği çıkartılmış yeni makine bedelinin 112.500 TL olarak kararlaştırıldığını, makinenin ayıplı olması halinde yüklenici firma tarafından 34.000 dolar (112.500 makine bedeli + cezai şart) ödeme yapılması kararlaştırıldığını, davacı tarafından 34.000 USD ödendiği belirtilmiş ise de davalıya bu ödemenin yapılmadığını, makinenin bedelinin 112.500 TL olduğunu,

davacının bu ödemeyi yaptığını ispat etmesi gerektiğini, davacının 9.000 Amerikan Doları ödeme yapıldığına ilişkin iddialarının da gerçek dışı olduğunu, davacı tarafından davaya konu makina bedeli olarak davalı şirkete sadece 07.06.2021 tarihli sözleşmede kararlaştırılan 112.500 TL ödendiğini, davacının makine bedeli olduğunu iddia ettiği 34.000 Amerikan Doları makine bedeli değil makine bedeli+cezai şart olduğunu, makinenin davacı tarafından ayıpsız olarak teslim alındığını, Konya.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nden alınan raporun hukuki değerinin bulunmadığını, makinenin ayıplı olduğunu iddia etse de davacı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, iddia edilen ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklandığını, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre içinde açılmadığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine, kesinlikle ayıp söz konusu olmamasına rağmen mahkemeniz aksi kanaatteyse davacının iddia ettiği bedelin makine bedeli olmadığı açık olup cezai şarta ilişkin kısmının hakkaniyet çerçevesinde indirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 26/12/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dilekçe ile talep etmiş olduğu 100 USD'yi 33.900 USD arttırarak 34.000 USD'ye yüklettiklerini, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının 1 yıl vadeli USD mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte karşı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Alacak (Ticari Satıma Kaynaklanan)" davasıdır.

Mahkememiz dosyası içerisine alınann, Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; tespite konu merdiven kaynatma makinesinin üzerinde yapılan incelemeler ile; merdiven basamağı puntalama işleminin merdiven kaynatma makinesinde yapılmış olduğu, yapılan puntalama işleminde 05-06 MM kalınlığındaki saç malzemeden oluşan basamaklardaki puntalarda; punta merkezlerinde kaçıklıklar olduğu, bu kaçıklıklardan dolayı saç malzemenin çatladığı saç malzemenin delindiği veya puntalama işleminin tam olarak yapılmadığı, makinenin bu haliyle beklenilen imalatı gerçekleştiremediği malzeme sarfiyatına neden olduğu ve çalışması ile sonradan ortaya çıkacak arızalardan dolayı gizli ayıplı mal niteliğinde niteliğinde olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce 06/06/2023 tarihinde keşif yapılmış, Elektrik Elektronik Bilirkişisi ... , Makine Mühendisi ... rapor alınmış, bilirkişi heyeti 21/11/2023 tarihli raporda sonuç olarak; dava konusu merdiven kaynatma makinesinin 07.06.2021 tarihinde Davalı ... Ltd. ile Davacı ... Tic. Ltd. Şti. arasında tanzim edilen ve imza altına alınan sözleşme ve Raporun C.

İrdeleme ve Değerlendirme” kısmında belirtilen açıklamalar ve gerekçeler de dikkate alınarak yapılan değerlendirmesinde; merdiven kaynatma makinesinde kullanılan Kaynak Makineleri, Sürücüler, Servo motorlar ve Dijital dokunmatik ekranın; marka ve miktar açısından sözleşme şartlarını sağladığı, yapılan kaynak işlemlerinde, basamakların kısmen hatasız kaynatıldığı ve uygun olduğu, ancak; birçok basamakta kaynak merkezinin kayması, kaynak köpürmesi,

aşırı ısı girdisi / bazı yerlerde düşük ısı girdisi, aşırı ısı girdisinden ve kaynak merkezinin kaymasından mütevellit basamak metalinin çatlaması ve yırtılması gibi deformasyonların meydana geldiği, soldaki kaynak makinesinin kaynak esnasında kaynak karakteristiğinin sağdakine göre farklı olduğu ve çoğunlukla yapılan kaynağın uygunsuz olduğu görülmüştür. Bu nedenle makinenin gizli ayıplı olduğu ve bu ayıbın kullanım sonrası ortaya çıkabilecek bir ayıp olduğu belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı tarafından davacıya satılan otomasyon merdiven kaynatma makinasının ayıplı olup olmadığı, makinenin ayıplı olması durumunda davacının alacak talebinde bulunup bulunmayacağı, alacak tutarının ne kadar olduğu hususlarından ibarettir.

Davacı sözleşmeye konu makinenin ayıplı olduğunu iddia ederek, taraflar arasındaki 07/06/2021 tarihli sözleşme uyarınca 34.000 USD'nin tahsilini, davalı ise süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını ve davacı tarafından 34.000 USD'nin ödenmediğini savunmuştur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Ticari Satış ve Mal Değişimi” başlıklı 23. Maddesinin (c) bendinde; “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda Türk Borçlar Kanunu’nun 223’üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 223’üncü maddesinin ilgili fıkrasında ise ; “(1) Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. (2) Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyasında ve mahkememiz dosyasında uzman bilirkişilerden alınan raporlar kapsamında; satışa konu makinenin gizli ayıplı olduğu ve bu ayıbın kullanım sonrası ortaya çıkabilecek bir ayıp olduğu, kabul edilmiştir.

Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyasında, ayıbın tespitine yönelik yapılan tespitin davalıya tebliğ edilmiş olması dikkate alındığında, davacının süresinde ayıp tespitini yaptığı ve ayıp ihbarının davalı tarafa süresi içerisinde yapıldığını kabul etmek gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki 07/06/2021 tarihli sözleşme kapsamında, satışa konu makinenin ayıplı olması durumunda davalı tarafından 34.000 USD'nin davacıya ödeneceği hususunda anlaşma yapıldığında ihtilaf bulunmadığı açıktır. Ayrıca sözleşmede, davacı tarafından davalıya 34.000 TL'nin ödenmesi ön koşul olarak belirlenmemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme ve mahkememizce yapılan tespitler doğrultusunda, davaya konu makinenin ayıplı olması dikkate alındığında, davacının sözleşmeye uygun olarak 34.000 USD'yi talep etmesinin hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının 34.000 USD'yi alması karşılığında, davaya konu otomasyon merdiven kaynatma makinesinin davalıya teslimine karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.