Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/711 K.2023/474

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 1-

2-

DAVA

TESPİT ve ALACAK

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 28/08/2014 tarihli dilekçesiyle ve 06/03/2019 tarihli duruşmadaki tavzih beyanlarıyla; davacı tarafından davalı şirkete para yatırıldığını, davalı şirket temsilcileri tarafından para yatırılırken, davacının davalı şirkete ortak olacağı, yatırılan para karşılığında yüksek kazanç elde edeceği ve yatırdığı paranın istendiğinde kendisine iade edileceği konusunda davacıya güven telkin edildiğini, davacıya yatırılan para karşılığında makbuz verildiğini, ancak yatırılan paraların iade edilmediğini, davalılardan ...'ın da davalı şirketin yöneticisi olduğunu, davacının zararından ...'ın da sorumlu olduğunu beyan ederek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ile davalı şirket arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespiti ile davacının davalı şirkete yatırdığı 30.000 DM. karşılığı 15.338,75 Euro'nun TL. karşılığı olan 43.607,58 TL.'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalılar, öncelikle zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı ile davalı şirket tarafından ayrıca pasif husumet yokluğu itirazında bulunulmuş ve ayrıca her iki davalı davanın esastan da reddi istemiştir.

TBMM Meclis Araştırma Komisyonu raporu fotokopisi dosyaya sunulmuş, davacı vekil tarafından tahsilat makbuzu sureti ibraz edilmiş, davalı şirkete ilişkin ticaret sicil kayıtları ile SPK'dan davalı şirket hakkındaki denetleme raporları sureti getirtilmiş, bilirkişi

heyetinden 07/06/2018 tarihli rapor alınmıştır. Davalı şirket temsilcileri hakkındaki SPK Kanununa Muhalefet suçuna ilişkin Konya . Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı, hizmet nedeniyle emniyeti suistimal ve dolandırıcılık suçlarına ilişkin Konya . Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı, dolandırıcılık suçuna ilişkin Konya . Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı, nitelikli dolandırıcılık suçuna ilişkin Konya . Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyalarına ilişkin ilam suretleri dosyamıza getirtilmiştir.

Yapılan yargılama sonunda. Mahkememizin 03/07/2019 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davacının davasının kabulüne karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM. HD'nin 05/07/2022 gün ve ... E. ...

K. sayılı ilamı ile "aslı sunulduğu yazılı olan ortaklık katılım belgesinin bir fotokopisinin dosyada bulunmadığı, aslının kasaya alındığına dair bir makbuzun da bulunmadığı, ayrıca davacının elinde hisse senedi bulunup bulunmadığının da açıklığa kavuşturulmadığı anlaşıldığından davacı tarafından bir ortaklık katılım belgesi sunulup sunulmadığının araştırılması, sunulmuş ise incelenmesi ayrıca davacının elinde herhangi bir hisse senedi bulunup bulunmadığı konusunda davacı vekilinden beyan alınarak var ise asıllarının sunulmasının istenmesi ve hisse senetlerinin incelenmesi, ayrıca Konya .Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas- ... Karar sayılı ve Konya .Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas- ... Karar sayılı dosyaları getirtilip incelenmesi ve sonucuna göre diğer delillerle birlikte davacının hukuki durumunun tayini ile bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu karar verilmesinin yerinde olmadığı" gerekçesiyle istinaf talebi kabul edilmiş, dosya Mahkememize gönderilmiş ve Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya BAM . HD'nin kararı gereğince, Konya . Ağır Ceza Mahkemesi'nen ... E. ve Konya . Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasına ilişkin ilgili belge suretleri dosyamıza getirtilmiş, davacı vekiline ortaklık katılım belgesi aslı ile varsa hisse senetleri asıllarını sunmak için süre verilmiş, davacı tarafından tahsilat makbuzu aslı ibraz edilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "tespit ve alacak" davasıdır.

Somut olayda ; Davalı şirket yöneticileri hakkında dolandırıcılık suçundan açılan Konya . ve . Ağır Ceza Mahkemelerindeki davaların, zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırıldığı, haklarında bu suçlardan kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı belirlenmiştir.

Davacı taraf BAM kararı gereğince tahsilat makbuzu aslını ibraz etmiş, başka bir belge aslı sunmamıştır.

Davacı tarafından sunulan (ve davalı şirketin amblem ve ünvanını taşıyan) tahsilat makbuzuna göre ; davacının 05/05/2000 tarihinde 30.000 DM yatırdığının kayıtlı olduğu görülmüştür.

Konya BAM kararı sonrası 25/01/2023 tarihli duruşmada, davalı taraftan, dava dilekçesi ekinde de yer alan 05/05/2000 tarih ve ... sıra nolu tahsilat makbuzunun davalı şirket antetini (simge ve unvanını) taşımasına, bu makbuzda parayı tahsil eden olarak yer alan ... ise davalı şirketin kurucu ortakları ve yöneticileri arasında yer almayıp, bilirkişi raporuna göre bu makbuzda yazılı paranın tahsilinden sonra 20/09/2001 tarihinde davalı şirkete ortak olması karşısında;

a) Dava dışı ... davalı şirkete ait antet taşıyan para tahsil makbuzunun nasıl bulunduğunun açıklanması,

b) Davalı şirkete ait bu para tahsil makbuzu ... tarafından hukuka aykırı olarak ele geçirilmiş veya davalı şirketin anteti olmadığı halde makbuzda davalı şirketin anteti benzetilerek hukuka aykırı şekilde kullanılmış ise, bu makbuzun dava dilekçesi ekinde de yer alması ve davanın 28/08/2014 tarihinde açılması gözönünde bulundurularak, davalılar tarafından ... hakkında bugüne kadar neden savcılığa suç duyurusunda bulunulmadığının izah edilmesi istenilmiş, cevapları makul ve yeterli görülmemiş, davacının yaptığı ödemelerin davalı şirkete yapıldığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, önceki kararda da belirtildiği üzere dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan bilirkişi heyetinin 07/06/2018 tarihli ve TBMM ve SPK denetim raporlarını da irdeleyen raporuna göre ; "davalı şirketin 1999 yılından itibaren temsilcileri aracılığı ile hisse senedi satışı yaptığı, davalı şirketin fazla hisse senedi bastırdığı, temsilcilerin bir kısmının şirket ortağı olduğu, imzalattırılan ortaklık sözleşmelerinde hisse senetlerinin geri alınmasının taahhüt edildiği, davalı şirket kâr elde etmemesine rağmen para akışının devamı için 1. yılın sonunda % 36 kâr payı dağıtıldığı,

davalı şirketin pay defterinde davacının ismine rastlanmadığı, TBMM ve SPK raporlarına göre de aralarında davalı şirketin de bulunduğu bazı şirketlerin hem döviz hem TL. bazında sabit oranlarda kâr payı taahhüdünde bulunduğu, izinsiz halka arz yaptıkları, şirket faaliyetlerinden bağımsız kâr payı dağıttıkları, Konya.

Noterliği'nin 23/03/1999 gün ve ... sayılı tasdik kararında belirtilen davalı şirket yönetim kurulunun 23/03/1999 gün ve 1 nolu kararına göre yönetim kurulunun ..., ... , ... , ... ve ... oluştuğu, davalı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmadığı, toplanan paraların bir çoğunun muhasebe kayıtlarına doğru yansıtılmadığı" tespit edilmiştir.

Davalı şirket ortak, yönetici ve temsilcilerinin yukarıda açıklanan davranışları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davalı şirket ve temsilcilerinin eylemlerinin davacıya karşı haksız fiil teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Yargıtay. HD.nin 10/09/2018 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, "Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve davalı şirketlere verilen paranın tahsili istemine ilişkin olup...

Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için sözleşme ehliyeti, hukuka, ahlaka, adaba uygunluk, ifa imkansızlığının bulunmaması, irade ile beyan arasında uyum, geçerlilik şeklinin arandığı hallerde bu şekle uygunluk gerekmekte olup, bu unsurlardan birinin eksikliği halinde ortada irade açıklaması bulunmasına rağmen, bu irade bir borç doğurmayacaktır (Bkz. Prof Dr. ... , Borçlar Genel Hukuku Genel Hükümler, 2. baskı, sayfa 50).

818 sayılı BK'nın 28. maddesine göre hile, diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder. Hile nedeniyle sözleşmenin geçersiz sayılabilmesi için kişide aldatma kastının bulunması gerekir.

Buna göre kişinin ileri sürdüğü ya da açıklanan zorunluluğu bulunmadığı halde susmuş olduğu nitelikler, karşı tarafı sözleşme yapmaya ikna etme veya sözleşme düşüncesini pekiştirme amacıyla ortaya konulmuş olmaktadır.

Kişi bu eylem ve davranışlarda bulunmasaydı diğer tarafın bu sözleşmeyi yapmayacağı bilinç ve düşüncesinde olmalıdır. Aldatma kastında, kişiyi gerçek dışı eylem ve davranışlarda bulunmak suretiyle sözleşme yapmaya ikna etme düşüncesi vardır. Bir başka ifadeyle, sözleşmenin yapılması ile aldatma eylemi arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Hileye uğrayan kişinin iradesi sakatlanmıştır. Bu nedenle sözleşmeyi iptal etme hakkına sahiptir. Sözleşmenin iptali halinde tarafların aldıklarını iade yükümlülüğü doğacaktır."

Yukarıda yazılı emsal içtihatta da belirtildiği üzere, davalı şirketin (temsilcilerinin) haksız fiil teşkil eden eylemleri nedeniyle taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığı sonucuna varılarak, haksız fiil hükümlerine göre davacının ödediği bedellerden kalan kısmı davalı şirketten isteyebileceği, davalı şirket temsilcilerinin haksız fiil teşkil eden eylemleri nedeniyle davalı şirketin de sorumlu olduğu ve davalı şirketin pasif husumet ehliyetinin de bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Yargıtay. HD.nin 17.06.2016 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında, "Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 336. maddesi uyarınca davalılar ... , ... ve ... hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi de doğru değildir. Zira, 6762 sayılı TTK'nın 336/5. maddesinde tarif edilen gerek kanunların gerekse sözleşmelerin kendisine yüklediği sair vazifelerin kasten ve ihmal neticesi yapılmaması, TTK'nın 321/son maddesinde de,

temsile ve idareye salahiyetli olanların vazifelerini yaptıkları sırada işledikleri haksız fiillerden anonim şirketin sorumlu olacağı hükme bağlandığından davalıların da davalı şirketlerin yönetim kurulu başkanı ve üyeleri olarak gerek MK'nın 50. maddesi gerekse de TTK'nın 321/son maddesi uyarınca zarardan sorumlu tutulabileceği ve bu nedenle kendilerine husumet yöneltilebileceği gözetilmeksizin bu davalılar yönünden dahi husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığına" karar verilmiştir.

Yukarıda yazılı emsal içtihatta da belirtildiği üzere, davalı şirketin yönetim kurulu üyesi olan davalı ...'ın da, paranın yatırıldığı tarih itibariyle taraflar arasındaki ihtilafa uygulanması gereken, mülga 6762 s. TTK'nin 336/5 ve 321/son maddeleri gereğince davalı şirket ile birlikte davacının zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Davalı taraf, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında da bulunmuş ise de; dava konusu ihtilafa uygulanması gereken bir hak düşürücü süre bulunmadığı gibi, Yargıtay . HD.nin 02/10/2014 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, TBMM ve SPK raporlarında yazılı olup davalılara atfedilen ve haksız fiil eylemler nedeniyle zamanaşımı itirazının ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır. Hakkın kötüye kullanılmasını da hukuk düzeni korumayacağından (4721 s. MK. m.2/2) davalı tarafın hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı şirket temsilcileri ... ve ... , 2001 yılına kadar yönetim kurulu üyesi olduklarını, o tarihte SPK'nın şirket faaliyetlerine son verdiğini, görev sürelerinin dolduğu ve başka bir yönetici de atanmadığını beyan etmiş iseler de;

Yargıtay . HD.nin 09/03/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Anonim şirketlerde yönetim ve temsili düzenleyen TTK' nun 365 ve bunu izleyen maddelerinde, şirket yetkili temsilcisinin görev süresi sona erdiğinde, bu sıfatlarının kendiliğinden düşeceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığına ve şirketin organsız kalması da mümkün olmadığına göre, yerine yenisi atanmadığı sürece temsil yetkisinin devam edeceğinin kabulü gerekir."

Yukarıda yazılı emsal içtihat gereğince, davalı şirketin temsilcilerinin görev süresi dolmasına rağmen yenisi atanıncaya kadar, davalı şirket temsilcilerinin temsil yetkilerinin devam ettiği kabul edilmiştir.

Tahsilat makbuzuna göre davacının yatırdığı bedel 30.000 DM (= 15.338,76 Euro) olup, (dava tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası Efektif Satış döviz kuruna göre 1 Euro = 2.8623 TL. olduğundan) davacının dava tarihi itibariyle alacağının 43.904,12 TL. olduğu belirlenmiştir.

Davacının alacağı 43.904,12 TL. ise de; dava dilekçesinde 43.607,58 TL. istenilmesi ve talepten fazlaya karar verilemeyecek olması nedeniyle 43.607,58 TL. alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf her ne kadar alacağına ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini istemiş ve davalı şirket ile diğer davalının sorumluluğu haksız fiil sorumluluğu ise de; davacının istendiği an geri alınabileceği inancıyla para yatırması ve bu paranın iadesini davalıdan ne zaman istediğini, geri ödenmeyeceğini ne zaman anladığını ispat edememesi karşısında, haksız fiil (ödeme) tarihinden değil, dava öncesi temerrütün ispat edilememesi nedeniyle faize dava tarihinden itibaren hükmetmek gerekmiştir. Ancak, taraflar arasındaki ihtilaf, haksız fiilden doğmasına rağmen, davalılar yönünden ticari iş teşkil ettiğinden, faizin talep gibi avans faizi olması gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip