Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/395 K.2025/91

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

DAVALI

DAVA : KOOPERATİFİN İHYASI

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı İbrahim Turgut Dikmener 28/02/2024 tarihli dilekçesiyle; ihyası istenilen ... Sulama Kooperatifi aleyhine açtığı alacak davası sonunda Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini, kararın kesinleştiğini ancak, bu kooperatifin terkin olması nedeniyle alacağını tahsil edemediğini beyan ederek, Karapınar ... Sulama Kooperatifinin ihyasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Açılan dava Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sırasına kaydedilmiş, Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/02/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilmiş, kararın kesinleşmesi talep ve tevzi üzerine dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü, duruşmalara katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.

İhyası istenilen kooperatife ilişkin ilgili belgeler Karapınar Ticaret Sicili Müdürlüğünden dosyamıza getirtilmiş, ayrıca davacının ihyası istenilen kooperatif hakkında başlattığı ve halen derdest Ereğli (Konya) İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibine ilişkin belge suretleri ile Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilam sureti dosyamıza getirtilmiş, ihyası istenilen kooperatifin mal varlığının bulunup bulunmadığı araştırılmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Kooperatifin İhyası" davasıdır.

Yargıtay HGK’nun 17.11.2022 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) geçici 7. maddesi (geçici 7. madde) uyarınca belirli koşulların varlığı hâlinde şirketler, ilgili mevzuattaki tasfiye usullerine uyulmaksızın hızlı bir şekilde ticaret sicilinden terkin edilebilecektir...

Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi kapsamında gerçekleştirilecek terkin işlemi için gerekli olan prosedür ise aynı maddenin 4. fıkrasında detaylı olarak belirlenmiştir.

Bu doğrultuda geçici 7. maddenin uygulanması için ticaret sicil müdürlükleri, 01.07.2015 tarihine kadar münfesih olan veya sayılan şirketleri belirleyerek aynı maddede gösterilen şekilde yapılacak ihtar ve ilanlarla tasfiyeleri için bu maddede öngörülen şekilde gerekli hususları yerine getirmeye veya sermayelerini 559 sayılı KHK’ya göre asgari sermaye tutarına çıkarmamış olma dışındaki hâller için münfesih olma nedenini ortadan kaldırmaya davet etmekle ve bazı hâllerde şirketleri tasfiye yapılmaksızın ticaret sicilinden re’sen silmekle yetkili ve yükümlü kılınmıştır.

Geçici 7. madde kapsamında münfesih olan veya sayılan şirketin tespitinden sonra aynı madde kapsamında işlem yapılabilmesi ise maddede belirtilen usule uygun şekilde ihtar ve ilanın yapılmış olmasını gerektirmektedir (geçici m. 7/4-a).

Bunun için tespit edilen şirketlerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve ticaret sicil kayıtlarına göre şirketi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar gönderilmesi, ihtarın ulaşmadığı durumlarda da tebligat yerine geçmesi için Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanın yapılması öngörülmüştür.

Ayrıca anılan ilan bildirici niteliği haiz olarak ilgili ticaret ve sanayi odası veya ticaret, sanayi ya da deniz ticaret odasının internet sitesinde aynen yayımlanmalıdır. Münfesih sayılan şirketin niteliği ve münfesih sayılma sebebine göre geçici 7. madde kapsamında izlenecek olan prosedüre aykırı şekilde gerçekleştirilen terkin işlemi usul ve yasaya aykırı kabul edilip iptal yoluna gidilebilecektir.

Ticaret sicil müdürlüğünce belirtilen usuller dairesinde gerçekleştirilen ihtar ve ilanlar karşısında muhatapların kayıtsız kalması, geçici 7. maddenin 4. fıkrasının (b) bendi kapsamı dışındaki münfesih şirketlerin, faaliyetlerine devam etme isteğinde bulunmaları hâlinde münfesih olma nedenlerini ortadan kaldıran işlemleri yaparak buna ilişkin ispat edici belgeleri bildirmemeleri, geçici 7. maddenin 4. fıkrasının (b) bendi kapsamındaki şirketlerin de ortaklarından, yönetici veya denetçilerden ya da müdürlerinden tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde tasfiye memurunu bildirilmemeleri hâlinde münfesih sayılan şirket,

aynı maddenin 2. fıkrası anlamında derdest bir davada taraf olarak yer almıyorsa ticaret sicilinden re’sen terkin edilir. Bu husus aynı zamanda geçici 7. maddenin 11. fıkrasında “Dördüncü fıkra uyarınca yapılan ihtar ve ilana rağmen, süresi içinde cevap vermeyen veya tasfiye memurunu bildirmeyen yahut durumunu kanuna uygun hâle getirmeyen veya faaliyette bulunduğunu adres ve kanıtlarıyla birlikte bildirmeyen şirket ve kooperatiflerin unvanı ticaret sicilinden resen silinir.

Resen unvanı silinen şirket ve kooperatifler, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile ilgili odanın internet sitesinde ilan edilir.” şeklinde ifade edilmiştir…

Buradan hareketle hukuka aykırı terkin işlemi nedeniyle geçici 7. maddenin 15. fıkrasına dayalı olarak açılan dava sonrasında verilecek ihya kararı, TTK’nın 547. maddesi anlamında ek tasfiye olarak nitelendirilemez. Zira hukuka aykırı şekilde geçici 7. madde kapsamında terkin edilen şirketin ihyasında amaç, eksik kalmış tasfiye işlemlerinin tamamlanarak şirketin tekrar ticaret sicilinden silinmesinden ziyade hukuka aykırı terkin işleminin iptaliyle şirketin usulsüz terkin öncesindeki hukukî statüsüne kavuşturulmasıdır. Böyle bir karar sonrasında ihyasına karar verilen şirket, herhangi bir şekilde tasfiye aşamasına girmeksizin hukuken varlık kazanır.

Öte yandan şirketin geçici 7. madde kapsamında hukuka uygun olarak terkin edilmesi durumunda, sonlandırılması gereken hukukî ihtilaflar nedeniyle aynı maddenin 15. fıkrasında belirtilen imkândan yararlanılarak terkin edilen şirketin taraf sıfatını yeniden kazanmasına yönelik ihyası da mümkündür. Ancak böyle bir durumda verilecek olan ihya kararı, hukuka aykırı terkin işleminden farklı olarak TTK’nın 547. maddesi anlamında bir ek tasfiye niteliğinde olacaktır.

Zira böyle bir durumda, şirketin sona erme nedeni ortadan kalkmamakta, ortaya çıkan hukukî ihtilafın neticelendirilmesi amacıyla şirketin ihyası talep edilmektedir. Bu durumda verilecek olan ihya kararı da bu tür ihtilafın sonlandırılması çerçevesinde ifa edilecek ek tasfiye işlemleri ile sınırlı olacak, ek tasfiye sürecine ilişkin olarak TTK’nın 547. maddesi uygulama alanı bulacaktır...

Sonuç olarak yukarıda değinilen tüm bu düzenlemeler ışığında; geçici 7. madde kapsamında ticaret sicil müdürlüğünce münfesih sayılarak re’sen terkin edilen bir şirketin aynı maddenin 15. fıkrası kapsamında ihyasına yönelik olarak açılan davada, gerçekleştirilen re’sen terkin işleminin hukuka aykırılığının tespiti hâlinde verilecek ihya kararı, niteliği gereği terkin işleminin iptaline ilişkin olması nedeniyle TTK’nın 547. maddesinde düzenlenen ek tasfiye kapsamına girmeyeceğinden, ihya kararı yanında şirkete tasfiye memuru atanması gerekmez.

Ancak geçici 7. madde kapsamında hukuka uygun şekilde gerçekleştirilen re’sen terkin işlemi sonrasında ortaya çıkan hukukî ihtilafların çözümü ve sonlandırılması amacıyla şirketin ihyasının gerektiği bir durumda geçici 7. maddenin 15. fıkrasına dayalı olarak açılan ihya davasında, terkin edilen şirketle ilgili oluşan ihtilafın çözümüyle sınırlı olarak verilecek olan ihya kararı, niteliği itibariyle ek tasfiye kapsamında verilen bir karar olduğundan TTK’nın 547/2. maddesi uyarınca ihya kararıyla birlikte ek tasfiye işlemlerini yürütmesi için tasfiye memuru atanması zorunludur.

Hukuk Genel Kurulunun 28.09.2021 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararında da aynı hususlar benimsenmiştir."

Somut olayda ; Karapınar Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre, ihyası istenilen kooperatifin 6102 s. TTK'nin Geçici 7. maddesi gereğince terkin olduğu, terkin işlemlerinin usulüne uygun yapıldığı belirlenmiştir.

Davacının ihyası istenilen kooperatife karşı olan alacağından dolayı başlatmış olduğu Ereğli İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibinin halen derdest olduğu, bu davanın açılmasında davacının hukuki yararının bulunduğu anlaşılmıştır.

İhyası istenilen kooperatifin terkin edilmiş olması ve ihyasında davacı tarafın hukuki yararının bulunması nedeniyle davacının davasının kabulü ile ilgili kooperatifin ihyasına karar vermek gerekmiştir.

İlgili kooperatifin terkin işleminin ticaret sicili müdürlüğü tarafından usulüne uygun olarak yapılmış olması nedeniyle, tasfiye memuru atanmasının da gerektiği kabul edilmiş, davalı kooperatifin önceki temsilcilerinden 2 tanesinin vefat etmesi, 1 tanesinin de çok yaşlı olması nedeniyle önceki yöneticilerinin dışında re'sen bir tasfiye memuru ataması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhyası istenilen kooperatifin mal varlığının bulunmadığının anlaşılması nedeniyle, tasfiye masraflarının da davacı tarafından karşılanması gerektiği, terkininin Karapınar Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından usulüne uygun olarak yapılmış olması ve Karapınar Ticaret Sicili Müdürlüğünün yasal hasım olması nedeniyle yargılama giderlerinin de davacının kendi üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip