Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/474 K.2026/156

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 24/05/2024 tarihli dava dilekçesinde özet olarak. Konya .Noterliğinin ...

Yevmiye ve 23/02/2024 tarihi araç satış sözleşmesi ile ... plakalı kamyon karşı yanca takas ve para ile alınmış bulunduğunu, bu araç karşılığında bir kamyon ve bir otomobil Konya .Noterliğinin 23/02/2024 ve 26/02/2024 günlü satış sözleşmeleri ile verildiğini ancak kısa bir süre sonra aracın motorunda arıza ortaya çıktığını, aracın motorunun yaklaşık olarak 500.000,00 TL karşılığında değişmesi/rektefesi gerektiğini, araçtaki bu gizli ayıbın müvekkilinden gizlendiğini, gizli ayıplarda bir zamanaşımı süresinin bulunmadığını,

zararlarının tamamının giderilmesi için karşı tarafa Bolu .Noterliğinin ... yevmiye ve 07/03/2024 tarihli ihtarı ile bu hususun iletildiğini ancak karşı tarafın Konya .Noterliğinin ... yevmiye ve 20/03/2024 tarihli cevapları ile bu taleplerini reddettiğini, bunun üzerine arabuluculuk bürosuna başvurduklarını,

meydana gelen motor arızası ve bu sebeple mahrum kalınan kar ve sair giderlerin ve zararların tamamının ödenmesi gerektiğini belirterek davalarının kabulü ile Motor sandığı/rektefesi için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 100.000,00 TL nin 23/02/2024 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesine, değer kaybı bedeli için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL nin 23/02/2024 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesine,

araç mahrumiyeti/kar kaybı bedeli için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL nin 23/02/2024 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesine, tamir işçilik bedeli için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL nin 23/02/2024 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesine, davalının tüm mal varlığı bakımından (araçlar, taşınmazlar, banka hesapları ve sair mallar) ihtiyati haciz kararı verilmesine,

yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 11/06/2024 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafın Konya .Noterliğince düzenlenen 23/02/2024 tarihli, ... yevmiye sayılı Araç Satış Sözleşmesiyle iki adet araç karşılığında (otomobilin devri 23/02/2024 tarihinde, kamyonun devri 26/02/2024 tarihinde yapılmıştır) müvekkilden takas usulüyle devraldığı ... şasi numaralı ve ... plakalı araçta (TIR) gizli ayıbın varlığını iddia ettiğini, bu hususta Bolu .Noterliğinin 07/03/2024 tarihli, ... yevmiyeli İhtarnâmesi ile bildirimde bulunduğunu, buna mukabil taraflarınca düzenlenen Konya .Noterliğinin 20/03/2024 tarihli,

... yevmiyeli Cevabi İhtarnâmesi ile araçta ayıp bulunmadığı belirtilerek iddiaların reddedildiğini, satış işleminin öncesinde yapılan telefon görüşmesinde, aracın 1.985.000 km'de pert kayıtlı ve yük naklinde aktif olarak kullanılan bir ağır vasıta olduğunun davacıya bildirildiğini ve bu bilgiye satış sözleşmesinde yer verildiğini, Konya'ya gelen davacının aracı kullandığını, ustaya gösterdiğini ve satın alarak Bolu'ya götürtüğünü, Bolu'ya vardıktan sonra müvekkilini arayarak aracı çok beğendiğini söylediğini, ardından, 26.02.2024 tarihinde yani aracın Bolu'ya götürülmesinin üzerinden geçen üç günün sonunda,

dava konusu araca karşılık devredilecek olan kamyonu devir için Konya'ya geldiğinde, dava konusu aracın gayet iyi olduğunu ve araçta herhangi bir ayıbın bulunmadığını tekrar ifade ettiğini, davacının aracı satın almadan önce gerekli incelemeleri bizzat yaparak ve ustaya yaptırarak aracıdan devraldığını, davacı taraf nakliyecilik yapan basiretli bir tacir olması hasebiyle araçta arıza bulunması halinde rahatlıkla fark edebilecek tecrübeye de sahip olduğunu, davacının ayıp iddialarını kabul etmemekle birlikte,

motorda arıza oluştuğu kabul edilse dahi aracın iki milyon kilometrede olduğu da dikkate alınarak- ağır vasıtalarda genellikle yapılan rektifiye (motor yenileme) yerine doğrudan yeni motorla değişiminin yapılması davacının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini belirterek haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın ve taleplerin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Dosyamız kapsamında delillerin toplanması amacıyla Konya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Bolu Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Bolu Vergi Dairesi Başkanlığına, Konya Vergi Dairesi Başkanlığına, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne ve ... Tic. Ltd. Şti'ne müzekkere yazılarak cevabi yazılar dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

Mahkememiz dosyası, davaya konu ayıplı olduğu belirtilen araç hususunda rapor tanzim etmek için makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 22/08/2024 tarihli rapora göre; araçta ortaya çıkan arıza ve sorunların satıcı hatası olmayıp kullanıcı kaynaklı olduğu ve ayıplı mal sınıfında olmadığı hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası, davaya konu ayıplı araç üzerinde değerlendirme yapmak üzere yeni bir makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 15/01/2025 tarihli rapora göre; araç satış esnasında 16 yaşında ve 1.985.000 km zikredilerek satılmış olduğu, aracın ekonomik ömrünü tamamlamış olduğu, motorun bir çok parçadan oluştuğu, sürekli sürtünme ile çalışan bu parçaların nihai bir noktada kullanılamaz hale gelmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu, bu olayın doğal bir sonucu olarak motorun bir parçası olan eksantrik milinin üzerinden parçalar kopacak şekilde hasarlandığı,

eksantrik mili incelendiğinde uzun süre çalışmanın emarelerinin görüldüğü, bu parçanın ömrünü davacı elinde sona erdirdiği, bu parçaya bağlı parçalarında motorun çalışmasına müsaade etmediği, motorun bütün parçalarının kilometreye bağlı aşınmış olduğu, yenilenmesi gerektiği, kilometreye bağlı kullanımdan kaynaklandığı, 1.985.000 km'de aracın motor arızası vermesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu,

davaya konu aracın onarımı ile alakalı sunulan faturalardan araçta tam olarak ne yapıldığı anlaşılamış olup, davaya konu araçtan bağımsız 2008 model, ... marka ve tipindeki aracın 350.000,00 TL - 400.000,00 TL aralığında bir revizyon masrafının olacağı, bunun bir ayıp olmayıp hayatın olağan akışı içerisinde motorun ekonomik ömrünü tamamlamış olması ile alakalı olduğu,

aracı kontrol edemediğinden kaç günde onarım göreceğini tam olarak hesap edilememekle birlikte 3 gün - 7 gün aralığında onarımın tamamlanabileceği, aracın günlük ortalama kazancının araç yaşı ve kilometre bilgisi verilerek Bolu ilinde faaliyet gösteren Nakliyeciler Odasından temin edilebileceği, Motor Rekfiyesinin/Yenilenmesinin Değer kaybettirmeyip, araca değer kazandıracağı, 16 yaşında, 1.985.000 km'de aracın satış esnasında sıfır motor olarak satıldığı, bu durumun araca değer kazandırdığı hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası, davaya konu ayıplı araç üzerinde değerlendirme yapmak üzere yeni bir makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 07/07/2025 tarihli rapora göre; davaya konu aracın zamanla oluşan yıpranmadan kaynaklı olduğu, motorun ayıplı ve gizli ayıplı olduğu, motor arızasının kullanıcı hatası olmadığı, mevcut arızanın sık sık yaşanmadığı, arızanın profesyonelce tamir edilmesi ile devam edecek nitelikte olmadığı, araç motorunda ki geçmiş dönem motor arızasında ki gizli ayıptan davalının sorumlu olduğu,

mevcut delillere göre söz konusu aracın motor arızasında motorunun revizyon yapılması gerektiği ve davaya konu ... (eski plaka ... ) plakalı aracın motor arızasının olduğu tarihi olan 23/02/2024 tarihinde yenileme ve onarılmasının yapılması durumunda, toplam hasar miktarının 560.040,00 TL olduğu, aracın motor revizyonun ekonomik olduğu, davaya konu aracın motor arızasından kaynaklı motorunda revizyon yapılmasından kaynaklı araçta herhangi bir değer kaybı olmadığı, ... plakalı ticari araçta meydana gelen araç kazanç kaybının kaza tarihinde 58.000,00 TL olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası, dosya kapsamında bulunan 07/07/2025, 16/01/2025 ve 23/08/2024 tarihli raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve davalı tarafından ibraz edilen uzman görüşü de değerlendirilerek rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 26/12/2025 tarihli rapora göre; fatura ve onarım tarihleri ile aracın motorunun değiştiğine ilişkin iddia tarihindeki çelişkiler nedeniyle dava konusu aracın ayıplı veya ayıpsız olduğu hakkında bir kanaatte varılamadığı,

hasarın kullanıcı hatasından mı yoksa zaman içinde oluşan yıpranmadan mı kaynaklandığı hakkında dosya muhtevasında yeterli bilgi ve belge olmadığı için fikir beyan edilemediği, dava konusu araç için ayıplı mal hükmü vermesi durumunda onarım bedelinin 173.516,68 TL olacağı, onarım süresinin 6 gün olabileceği ve durumda mahrumiyet bedelinin 18.428,03 TL olacağı, aracın yaşı ve kilometresi dikkate alındığında onarımın değer kaybına sebebiyet vermeyeceği hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 23/02/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile; Motor sandığı/rektefesi için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 100.000,00 TL ni 73.516,68 TL artırarak 173.516,68 TL olarak ıslah ettiklerini, 23/02/2024 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesini, araç mahrumiyeti/kar kaybı bedeli için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL yi 17.428,03 TL artırarak 18.428,03 TL olarak ıslah etiklerini, 23/02/2024 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesini talep etmiştir.

TOPLANAN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki ihtilafın ; taraflar arasında satışa konu olan aracın ayıplı olup olmadığı, davalının varsa bu ayıptan sorumlu olup olmadığı, davacının ayıp nedeniyle zarara uğrayıp uğramadığı, zararın hangi kalemlerden oluştuğu ve hangi zarar kalemi yönünden hangi tutarda zarar oluştuğu ile bu zarar kalemlerinden davalının sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu belirlendi.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları arasında çelişkiler oluşmuş çelişkilerin giderilmesi için 26.12.2025 tarihli bilirkişi raporu alınmış ancak alınan raporda aracın ayıplı olup olmadığı, ayıbın bulunması halinde kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilemediği hususunda görüş bildirilmiştir. Söz konusu rapora karşı ispat yükü kendisine düşen davacı vekili itiraz etmiş ancak yeni rapor alınması talebinde bulunmadığı gibi lehine gelen bilirkişi raporuna göre hüküm verilmesini talep etmiş ve dava ıslah etmiştir.

Tüm bu anlatılanlar ışığında ispat yükü kendisine düşen davacının aracın ayıplı olduğunu ispat edemediği, dosya kapsamında bulunan raporlar arasında çelişki olduğu, çelişkinin giderilmesi için alınan raporda da çelişkinin giderilemediği anlaşıldığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...