Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/6 K.2024/361

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA İHBAR OLUNAN

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak.

13.08.2020 tarihinde ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucunda müvekkilinin yaralandığını, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMSS bulunmadığından yasa gereği sözkonusu kazadan dolayı oluşan ve ileride olaşabilecek tazminatlardan davalı ... sorumlu olduğunu, müvekkilinin zararlarının tazmini için davalı tarafa müracaatta bulunduğunu, ancak herhangi bir ödemenin bulunmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını belirterek; fazlaya ait ve munzam zarardan kaynaklanan alacağımız saklı kalmak kaydıyla.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortasından doğan şimdilik 500,00 -TL Fatura edilemeyen tedavi gideri, 500,00 -TL Geçici İş Göremezlik ve bakıcı gideri, 1.000,00-TL Daimi sakatlığı nedeniyle uğradığı iş gücü kaybı için toplam 2.000,00-TL Maddi tazminatın davalı şirkete müracaat tarihi olan 28.01.2021 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline, fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı tutulmasına,

yargılama sırasında daha yüksek bir tazminat çıkması halinde dava değerini bu miktara yükseltme veya ek dava açma hakkımızın saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, müvekkilinin mesuliyetinin kusur oranı ve teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın kusur durumunun araştırılmasının gerektiğini, davacıya zarar veren motorlu aracın geçerli bir sigorta poliçesi bulunup bulunmadığının araştırılmasının gerektiğini, ayrıca mevcutsa yapılan ödemeler ile yapılan temliklerin dikkate alınmasının gerektiğini, maluliyet oranı tespiti kaza tarihinde yürülükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılmasının gerektiğini,

müvekkilinin sorumluluğu yönünden iddia edilen kusurlu hali ve kusur oranını kabul etmediklerini, kabul anlamaına gelmemekle birlikte davada davacı açısından hatır taşıması söz konusu olup mahkemece tazminattan indirim yapılmasının gerektiğini, geçici iş göremezlik zararı, geçici bakıcı gideri, rapor cenaze ve defin ulaşım yemek giderlerinin tazmini yönündeki talepler teminat dışında olduğunu, davanın haksız fiilden kaynaklı tazminat istemine ilişkin olup, davacının avans faizi talebi haksızdır. müvekkilinin ticari şirket olmadığını belirterek;

haksız dava öncelikle zamanaşımı ve dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, aksi kanaatte ise esastan reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Açılan dava ilk önce Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sırasına kaydedilmiş, bu sıra üzerinden yapılan yargılama neticesinde Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2023 tarihli, ... E. ve ... K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerinde ise Konya BAM. Hukuk Dairesi'nin 28/12/2023 tarihli, ... E. ve ... K. sayılı kararı ile '' ...

Bu halde mahkemece AYM iptal kararı doğrultusunda belirlenen esaslara göre maluliyet raporunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre alınması gerekirken yasal olmayan gerekçe ile olayda uygulanması mümkün olmayan yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan rapora ve yine olayda uygulama yeri olmayan TRH2010 yaşam tablosu esas alınarak hazırlanan aktüer raporuna göre karar verilmesi isabetsiz olduğundan maluliyet raporunun belirtilen yönetmelik hükümlerine göre alınıp tazminat hesabının da yukarıda açıklandığı üzere Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ...

Esas,... K sayılı kararı ve Yargıtay. Hukuk ve Hukuk dairesinin yerleşik içtihatları gereği, Population Masculine Et – Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak davacının muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi; davacının muhtemel gelirinin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilerek tazminatın hesaplanması gerektiğinden taraf vekillerinin maluliyet raporu ile aktüer raporuna yönelik itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir. ...

Ancak davalı tarafından cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında da bulunulmuş olup mahkemece hatır taşıması hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmemiş, karar gerekçesinde bu hususun hiç tartışılmadığı anlaşılmıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca mahkemece, soruşturma dosyasının tamamının getirtilip, ifadeler de irdelenmek suretiyle araçta yolcu konumunda bulunan davacının taşımasının, ücret ya da sürücünün menfaati karşılığı taşıma olup olmadığı,aralarında akrabalık yada arkadaşlık ilişkisi olup olmadığı, taşımanın kimin menfaatine olduğu hususu belirlenip, davalı vekilinin bu hususa yönelik (hatır taşıması) savunması üzerinde durulup, değerlendirilme yapılarak hatır taşıması olduğunun kabulü halinde tazminattan ayrıca %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması,

aksi halde gerekçesi de gösterilerek indirim yapılmaksızın tazminata karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi hüküm kurulması da isabetli görülmemiştir. ... '' gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında dava Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sırasına kaydedilmiş ve yargılamaya bu sıra üzerinden devam edilmiştir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1. maddesine göre.

Hesaba zorunlu sigortalara ilişkin olarak; a) Sigortalının veya sigortayı yaptırmakla sorumlu olanın tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, c) Zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları için,

ç) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedenselzararlar için, d) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedenselzararlar için başvurulabilir.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve tedavi gideri tazminatı istemlerinde bulunmuştur.

Davaya konu 13/08/2020 tarihli trafik kazasının ... idaresindeki ... plakalı aracın seyir halindeyken sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana geldiği, kaza neticesinde araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, kazaya karışan aracın ZMMS poliçesinin bulunmadığı, dolayısıyla oluşan zarar nedeniyle davalıya husumet yöneltilebileceği anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan 03/07/2023 tarihli kusur raporu ile davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plaka sayılı araç sürücüsü ... tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu aşamada davacının yaralanmasının kalıcı sakatlık niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Bu belirlemenin ise kaldırma kararı karşısında Çalışma Gücü ... Yönetmeliği hükümlerine göre yapılması gerekir.

Bahsi geçen Çalışma Gücü ... Yönetmeliği hükümlerine göre tanzim edildiğinden hükme esas alınan 22/02/2024 tarihli maluliyet raporu ile davacının yaralanmasının % 3,3 oranında kalıcı sakatlık niteliğinde olduğu, iyileşme süresinin 4 ay, başkasının yardımına muhtaç olduğu sürenin ise 2 ay olduğu, yine tedavi gideri zararının 3.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Yine kaldırma kararına istinaden sürekli iş göremezlik zararının hesabında PMF 1931 yaşam tablosunun dikkate alınması gerekir. Bu tablo dikkate alınarak tanzim edildiğinden ve mevcut dosya kapsamı ile kaldırma kararı içeriğine uygun olduğundan hükme esas alınan 01/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davacının sürekli iş göremezlik zararının 306.791,46 TL, geçici iş göremezlik zararının 9.949,72 TL, bakıcı gideri zararının 5.886,00 TL ve tedavi gideri zararının 3.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nin 51.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ayrıca ahlaki ödev kapsamında kalan taşımaların hatır taşınması niteliğinde olmayacağının da belirtilmesinde fayda vardır. Nitekim Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Hatır taşıması indiriminin resen dikkate alınması mümkün olmayıp taşımanın hatır taşıması olduğu yönünde bir savunmanın bulunması gerekmektedir. Ayrıca bu savunma sadece ileri sürenler yönünden etkisini gösterecek olup, yasal süresi içinde hatır taşıması definde bulunmayanlar yönünden bu indirimin yapılması mümkün değildir. (Emsal için bknz. Yargıtay . Hukuk Dairesi ... E ... K ve ... E ... K )

Hatır taşıması yönünden bir başka önemli husus ise bu indirimden sadece hatır taşıması yapan sürücü, işleten ve bu aracın sigortacısı yararlanacaktır. Karşı aracın sürücü işleten ve sigortacısının bu indirimden yararlanma olanağı bulunmamaktadır.(Yargıtay . HD.nin 28/05/2015 gün ve ... E. ... K.)

Somut olayda davacı ile araç sürücüsü (aynı zamanda işeteni) baba-oğul olup, taşımanın hatır için olduğunun kabulü mümkün olmadığından hesaplanan tutardan indirim yapılamayacağı kabul edilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim bu husus Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacının kaza esnasında kemerinin takılı olup olmadığı konusunda kaza tespit tutanağında bir belirleme bulunmadığı, yine ceza dosyası içeriğinde de bu yönde herhangi bir tespit bulunmadığı, dosya içeriğinde davacının müterafik kusurlu olduğunun kabulünü gerektirecek bir delil bulunmadığı sonucuna varıldığından davacının zararından müterafik kusur indirimi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında dava dışı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin bulunmaması nedeniyle oluşan zarardan davalı ... sorumlu olduğu, davacının sürekli iş göremezlik zararının 306.791,46 TL, geçici iş göremezlik zararının 9.949,72 TL, bakıcı gideri zararının 5.886,00 TL ve tedavi gideri zararının 3.000,00 TL olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.