Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/829 K.2025/24

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

MÜDAHİLLER : 1-

2-

VEKİLLERİ

3-

VEKİLİ

4-

VEKİLİ

5-

VEKİLLERİ

6- 7-

VEKİLLERİ

8-

VEKİLLERİ

KONKORDATO

KOMİSERİ

DAVA : ADİ KONKORDATO

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından hasımsız olarak açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 16/10/2024 tarihli dilekçesiyle; davacı şirketin borçlarını ödeme güçlüğü içerisine düştüğünü beyan ederek, 2004 s. İİK.nin 285 vd. maddeleri gereğince davacı şirket lehine 3 aylık konkordato geçici mühleti verilmesini ve davacı lehine tedbirlere hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı şirket tarafından ön proje ve ekleri ile 16/12/2024 tarihli revize proje ibraz edilmiştir.

18/10/2024 tarihli ara kararı ile davacı şirket lehine 18/10/2024 tarihinden itibaren 3 ay süre ile konkordato geçici mühleti verilmiş ve bir kısım tedbirlere hükmedilmiştir.

Geçici mühlet dönemi içerisinde ilgili yerlere konkordatoya ve tedbirlere ilişkin müzekkereler yazılmış, ilanlar yapılmış, tayin edilen konkordato komiseri tarafından 02/01/2025 tarihli rapor ibraz edilmiş, farklı alanlardaki bilirkişilerden de (geçici konkordato komiseri tarafından) 27/10/2024 ve 30/10/2024 tarihli raporlar alınmış, müdahiller tarafından müdahale dilekçeleri sunulmuştur.

15/01/2025 tarihli son duruşmada, davacı şirket temsilcisi ve vekili ile konkordato komiseri ve hazır olan müdahil vekilleri dinlenilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Konkordato" davasıdır.

2004 s. İİK.nin 288/1. maddesine göre, "Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur."

2004 s. İİK.nin 287/5. maddesine göre de, "291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır."

2004 s. İİK'nin 289. maddesine göre, "Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir.

Kesin mühlet hakkında bir karar verilebilmesi için, mahkeme borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder. Geçici komiser, duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkemece gerekli görülürse, beyanı alınmak üzere duruşmada hazır bulunur. Mahkeme yapacağı değerlendirmede, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır.

Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Bu kararla birlikte mahkeme, yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine karar verir ve dosyayı komisere tevdi eder..."

2004 s. İİK.nin 292. maddesine göre ise, "İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa.

b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.

c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa.

d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse...

Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder."

Somut olayda ; konkordato geçici ve kesin mühleti verilmesinin amacı, borca batık olan veya borca batık olmamasına rağmen ödeme güçlüğü içerisinde bulunan borçluların, belli bir plan dahilinde ve alacaklıların belli orandaki rızasıyla borçlarını tasfiyelerini sağlamaktır (2004 s. İİK. m. 285/1). Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına da uymak zorundadır (4721 s. MK. m.2/1).

Bilindiği üzere, konkordato davası açmadan önceki davaya hazırlık süreci ortalama yaklaşık 1 ila 2 ay kadar sürebilmektedir. Çünkü, bu süre içerisinde bağımsız denetim şirketlerinin, konkordato davası açacak bir şirketi hem kayden, hem fiilen usulüne ve standartlara uygun incelemeleri ve projelerin hazırlanması zaman almaktadır.

Konkordato geçici ve kesin mühletleri, sadece borçlu davacı şirketin değil, alacaklıların da menfaatinin gözetilmesinin gerektiği süreçlerdir.

Geçici konkordato komiserinin 02/01/2025 tarihli raporu ile duruşmadaki sözlü beyanları ve davacı şirket temsilcisinin son duruşmadaki sözlü beyanları ve dosyaya sunulan dilekçeler, müdahillerin beyanları ve diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı şirketin tek ortak ve temsilcisinin ... olduğu, davacı şirketin borca batık olmadığı, davacı şirketin öngördüğü nakit fazlasının geçici mühlet içerisinde %1 oranında gerçekleştiği, davacı şirketin süt sığırcılığı yapmasına rağmen, konkordato davasının açılmasından 8 gün önce 20.371.000 TL. tutarındaki ineklerinin 7.830.754,66 TL.lik kısmını ... Ltd. Şti'ye devrettiği (sattığı) anlaşılmıştır.

Davacı şirket temsilcisi son duruşmada bu satışın sebebi olarak, geçici mühlet öncesi verdikleri çekler olduğunu, çeklerin yazılmaması, cezalı duruma düşmemek için ve çeklerin karşılığında bu devri (satışı) yaptıklarını bildirmiştir. Davacı şirketin yine konkordato davası açılmadan 8 gün önce ineklerden 11.300.000 TL.lik kısmını da ... sattığı anlaşılmıştır.

Davacı temsilcisi, bu satışın sebebi olarak da borçlarını ödemek olduğunu göstermiş, ama borç ödeme amacına rağmen ödeme güçlüğü içerisinde iken vadeli satış yapmasının haklı sebebini izah edememiştir. Yine davacı şirket tarafından Kılıçbey Ltd. Şti'den dava açılmadan 9 gün önce 10.800.000 TL.lik yem alımı yapılmış, 15.10.2024 tarihinde ise aynı şirkete 8.557.500 TL.lik yem satışı (kayden) yapılmıştır.

Davacı şirket temsilcisi 10.800.000 TL.lik yem satış faturasına rağmen, tamamının yem satışı olmadığını bir kısmının aldıkları borç karşılığında verdikleri çeklere ilişkin olduğunu, 15.10.2024 tarihindeki aynı şirkete geri yem satışının ... Ltd. Şti'nin isteği üzerine yapıldığını, bu işlemin yem satışı olarak görünmesine rağmen, yaklaşık yarısının yem satışı, kalan kısmının da Kılıçbey şirketine yaptıkları ödeme olduğunu bildirmiştir.

Yargıtay HGK’nun 02/10/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "İcra ve İflas Kanunu’nun 305 inci maddesinde belirtilen konkordatonun tasdiki için aranan şartların yanında mahkemece Kanun’un öngördüğü iki ilkenin de dikkate alınması gerekmektedir. Bu ilkelerden birincisi 2004 sayılı Kanun'un 308/d maddesinde belirtilen ve borçlu tarafından alacaklılardan birine konkordato projesinde öngörülenden fazla olarak yapılan vaatlerin hükümsüz olmasıdır.

Bu düzenleme alacaklılar arasında eşitlik ilkesinin dayanağını oluşturmaktadır. Hükümsüzlük için borçlunun alacaklılarından birisini ya da bir kısmını konkordato projesine göre daha iyi konuma getirmeyi taahhüt etmesi gereklidir. Bunun klasik görünümü borçlu tarafından alacaklılarından birine konkordato projesinde öngörülenden fazla veya daha önce ödeme yapılacağı yönündeki vaat şeklinde gerçekleşir.

Bu hükmün konuluş nedeni konkordatoda tüm alacaklılara eşit davranılması ve alacaklıları borçlunun mallarından alacaklarını eşit olarak tahsil edebilmelerini teminat altına almaktır (... , s. 159). Alacaklılar arasındaki eşitlik ilkesi uyarınca hiçbir alacaklı diğerinin aleyhine öncelik veya ayrıcalık elde edemeyecek, bu şekilde konkordatonun nisabında oyların manipüle edilmesinin önüne geçilmiş olacaktır.

Konkordatonun tasdiki sırasında mahkemece dikkate alınması gereken bir diğer ilke ise, konkordatonun kötüniyetle sakatlanmamasıdır. 2004 sayılı Kanun'un “konkordatonun tamamen feshi” başlıklı 308/f maddesinde her alacaklının kötüniyetle sakatlanmış konkordatonun feshini tasdik kararını vermiş olan mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir. Buna göre konkordatonun tasdikinden sonra kötüniyetin anlaşılması hâlinde konkordatonun feshi mümkün olup, bu durumda mahkemece konkordato isteminde bulunanın, tasdik aşamasında da iyiniyetli davranıp davranmadığı denetlenmeli, istemde bulunanın tasdik aşamasında kötüniyetli davranış içerisinde bulunduğunun tespit edilmesi durumunda mahkemece konkordato tasdik edilmemelidir.

Somut uyuşmazlıkla ilgili olarak konkordatonun tasdiki için aranan şartları düzenleyen 2004 sayılı Kanun'un 305/1-b maddesinde belirtilen "teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması" şartına değinmek gerekmektedir… Burada belirtilen "orantılılık" şartı ile borçlunun mali imkânlarıyla, tüm alacaklıların alacaklarına adil ve uygun zamanda kavuşmalarını sağlamak amaçlanmaktadır. Konkordato talebi ile birlikte mühlet hükümlerinin devreye girmesi ve bu süreçte alacaklıların alacaklarını tahsil edememeleri nedeniyle katlandıkları sürecin karşılığı olarak borçlunun da mümkün olan surette kaynakları ile borçlarını ödemesi beklenmektedir.

Borçlunun alacaklılara daha kısa zamanda ve daha fazla miktarda ödeme yapma imkânı varken, alacaklıların aleyhine bir ödeme planının tasdiki uygun değildir. Nitekim konkordato kurumu, borçlunun faaliyetlerine devamını sağlamak ile birlikte alacaklıların da tatmini yolu olup, borçluya konkordatonun amacı dışında bir finansman enstrümanı niteliğinde projenin tasdik edilmesi mümkün değildir.

Bununla birlikte borçlunun vade konkordatosu talep ederken de büyük bir hareket alanına sahip olduğundan söz edilemez. Borçluya vade konkordatosu yoluyla da olsa uzun yıllar faizden kurtulmasını sağlayacak biçimde konkordato imkânının tanınmayacağı açıktır.”

Davacı şirketin, borca batık olmamasına rağmen, nakit fazlası öngörüsünün %1 oranında gerçekleştiği, projenin (ve revize projenin) uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından, davacının konkordato davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu dava açılmadan yaklaşık 8-9 gün önce 20.371.000 TL. tutarındaki ineklerinin 19.130.754,66 TL.lik kısmını 2 ayrı kişiye vadeli satması, önemli miktarda kayden yem alım işlemi yapması, fatura ile uyumsuz yem alışı ve borç ödemesi yapılması, yem alınan yere 1 hafta sonra yem satılmış gibi fatura düzenlenmesi, fatura ile uyumsuz yem ve para verilmesi gibi işlemler şüpheli görülmüş, bu hususlara ilişkin davacı şirket temsilcisinin açıklamaları ikna edici bulunmamıştır.

Davacı şirketin borca batık olmamasına rağmen, (davadan 8-9 gün önce bir kısım alacaklılara, diğer alacaklıların aleyhine olacak şekilde ödeme yapma şeklindeki) iyiniyetli görülmeyen yaklaşımları, projenin uygulanabilir olmaması, alacaklılar arasında (davadan çok kısa bir süre önce) eşitsizlik yaratılması ve bu yönleriyle borçlunun malvarlığının korunmasının gerekmesi nedenleriyle, 2004 s. İİK'nin 292/1-a ve 292/1-b maddelerine istinaden davacının konkordato davasının reddi ile davacı şirketin iflasına karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye ... Katip