Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/902 K.2024/735

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; Müvekkili olan şirkette 01.11.2024 tarihinde hisse devri yapıldığı ve yönetim değişikliği yapıldığı, yönetim değişikliğinden sonra, şirketin yeni yöneticisi ... ile şirket muhasebecilerinin şirketteki resmi ve kıymetli evraklarla ilgili teslim tesellüm işlemi yaptıkları esnada ... Bankası A.Ş ... Şubesi’nin hesap numarasından tahsis edilmiş olan ... , ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... numaralı çekler, ... Bankası ... Şubesi’nin hesap numarasından tahsis edilen ... ... ... numaralı çekleri kaybettiğini ve ziyai nedeniyle iptaline karar verilmesini ve bu çeklerin bilgi dışında üçüncü kişilerin eline geçme riskine karşı, ödemenin tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin E K sayılı ilamı. Davacı vekili, Kızılay Derneği Marmara Afet Yönetimine ait ... Bankası ...

Şubesi nezdinde bulunan ... nolu hesabın kapatılmak istenildiğini, bankanın, hesabın kapatılması için hesaba bağlı olan 18 adet çek yaprağının iadesini talep ettiğini, yapılan araştırma neticesinde söz konusu çeklerin bulanamadığını ve kaybolmak suretiyle zayi olduklarının anlaşıldığını ileri sürerek, davaya konu 18 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, senedin iptalini ancak senet üzerinde TTK’nın 651/2. maddesi uyarınca hak sahibi olan kişinin talep edebileceği, somut olayda ise, iptal talep eden davacının senet üzerinde hak sahibi olan kişi değil, çek hesabı karşılığı çek karnesi verilen kişi olduğu, ayrıca senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilebilmesi için, iptali istenen senedin yasada öngörülen şekilde senet niteliğinde olması gerektiği, çekin şekil unsurların TTK’nın 780. maddesinde düzenlendiği, anılan düzenleme karşısında boş çek yaprağının senet niteliğinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı,

belirtilen nedenlerle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.'' şeklindedir.

Konya BAM. HD'nin ... E ... K sayılı kararı ''Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkının iradesi dışında çek elinden çıkan hamile ait bulunduğu, çeki düzenleyen keşidecinin anılan maddelere dayalı olarak iptal ve ödeme yasağı talebinde bulunma hakkının olmadığı, davacı şirketin 3.kişi çek yetkili hamili olmadığı anlaşılmıştır.

Çek iptali davası TTK 651. maddesi gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği nazara alındığında; ilk derece mahkemesince delillerin esastan değerlendirilmesi sonucu davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davacının istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine...'' şeklindedir.

Zayi nedeniyle iptal davasının senet hamillerine tanınmış bir hak olduğu, bu bakımdan keşidecinin iptal davası açmasının mümkün olmadığı, somut olayda davacının davaya konu çekin yetkili hamili olmadığı, bilakis çekin keşidecisi olduğu anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.