Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/271 K.2025/546

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

TEMSİCİLERİ : 1)

2)

TASFİYE MEMURU

ADAYI

DAVA : KOOPERATİFİN MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİ

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 29/09/2023 tarihli dilekçesiyle; davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 15/06/2012 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısının yapılmadığını, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağını ancak, bu durumun kooperatifin tasfiyesi ve ticaret sicilden terkini anlamına gelmediğini, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve tasfiyesi için bu davanın açılması mecburiyetinin doğduğunu beyan ederek, davalı kooperatifin 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine ve davalı Kooperatife tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı temsilcilerinden ... , duruşmaya katılmış, davalı kooperatifin herhangi bir parası eşyası, aracı, taşınmazı ve malvarlığının bulunmadığını beyan etmiş, tasfiye memurluğunu da yapamayacağını bildirmiştir.

Davalı kooperatifin ticaret sicili kayıtları ve genel kurul toplantı tutanakları getirtilmiş, davalı kooperatifinin malvarlığının bulunup bulunmadığının tespiti için Hadim de bulunan ilgili banka şubelerine, İlçe Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne, Tapu Müdürlüğüne, İlçe Jandarma Komutanlığına müzekkereler yazılmış, davalı kooperatifin vefat eden temsilcisinin eşinde bulunduğu bildirilen ticari defter ve belgeler Jandarma aracılığıyla dosyamıza getirtilmiştir.

Yapılan yargılama sonunda Mahkememizin 27/11/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davacının davasının kabulüne karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM . HD'nin 20/02/2025 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Mahkememizin kararı (tasfiye memuru adayı kim olduğunun kararda belirtilmesi ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesi gerektiği gerekçesiyle) kaldırılmış ve dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya BAM . HD'nin kararı sonrası, tasfiye memuru adayından tasfiye memuru olmak istediğine dair dilekçe alınmış, davalı kooperatif temsilcileri duruşmada davalı kooperatifinin hiçbir malvarlığının bulunmadığını tekrar açıklamışlardır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Kooperatifin Münfesih Olduğunun Tespiti" davasıdır.

1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/1-6. maddesine göre, "Kooperatif üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde dağılır.

1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre de, "56 ncı maddenin 1 inci fıkrasının 3 üncü bendi ile 62 nci madde hükümleri tasfiye kurulu üyeleri hakkında da uygulanır."

1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 56/1-3. maddesine göre de, "Yönetim kurulu üyelerinde ...Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da bu Kanun hükümlerine göre mahkum olmamak şartları aranır."

1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 62/3. maddesine göre de, "Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunların suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır."

Somut olayda ; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, davacı Bakanlığın bu davayı açmakta aktif husumetinin bulunduğu, 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurul toplantısını yapmayan kooperatiflerin genel kurul yapılması için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kendiliğinden dağılmış sayılacakları anlaşılmıştır.

Davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 15/06/2012 tarihinde yaptığı belirlenmiş, dava tarihinden geriye dönük 3 yıl süreyle olağan genel kurul toplantısının yapılmaması nedeniyle davalı kooperatifin kendiliğinden dağıldığı (münfesih olduğu) sonucuna varılmış, bu nedenle davacının davasının kabulü ile davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.

Davalı kooperatife tasfiye heyeti atanmasının da istenilmesi nedeniyle, davalı kooperatife tasfiye memuru atanması da gerekmiştir. 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre tasfiye memuru olacak kişilerin aynı Kanun'un 56/1-3. maddesindeki şartlara ve 62. maddesindeki sorumluluklara sahip olması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı kooperatifin en son yönetim kurulu üyelerinden ... vefat ettiği, Serdar Kayhanlar'ın tasfiye memurluğu görevini yapamayacağını beyan ettiği anlaşılmış, diğer hayattaki tasfiye memuru ... ise gerek yaşı, gerekse davaya ilgisizliği nedeniyle tasfiye memuru olarak görevlendirilmesi uygun görülmemiştir. Tasfiye memurunun kararın kesinleşmesinden ve avansın yatırılmasından sonra re'sen Mahkememizce seçilmesinin daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Davalı kooperatifin son temsilcileri ... ve ... görev süresi 15/06/2016 tarihinde sona ermiş ve Mahkememizce kendilerinin tasfiye memuru olarak görevlendirilmeleri uygun görülmemiş ise de; Yargıtay . HD.nin 24/01/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, "Görev süresi biten yönetim kurulu üyelerinin, bu sıfatlarının kendiliğinden düşeceğine ilişkin yasalarımızda bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle yeni yönetim seçilinceye kadar süresi biten üyelerin zorunlu olarak görevlerinin devam edeceğinin kabulü gerekeceğinden" kendilerinin tasfiye memuru görevlendirilinceye kadar davalı kooperatifin temsilcileri olduğu sonucuna varılmış ve karar başlığında da davalı kooperatif temsilcileri olarak gösterilmişlerdir.

2709 s. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 18. maddesine göre, "Hiç kimsenin zorla çalıştırılamayacak olması ve angaryanın yasak olması" nedenleriyle Mahkememize re'sen takdir edilen tasfiye memuru ücreti ile ayrıca tasfiye masraflarının (davalı Kooperatifin bu masrafları karşılayacak malvarlığı olmadığı belirlendiğinden) davacı bakanlık tarafından yatırılması gerektiği belirlenmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip