Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/490 K.2025/894

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA : MENFİ TESPİT

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 10/07/2025 tarihli dilekçesiyle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davacı tarafından davalıya mal alımı amacıyla, ... ... Şubesine ait, keşidecisi de davacı olan;

a) ... çek nolu, 31/07/2025 keşide tarihli ve 300.000 TL. bedelli,

b) ... çek nolu, 31/08/2025 keşide tarihli ve 250.000 TL. bedelli,

c) ... çek nolu, 31/07/2025 keşide tarihli ve 250.000 TL. bedelli,

ç) ... çek nolu, 31/08/2025 keşide tarihli ve 300.000 TL. bedelli,

d) ... çek nolu, 15/08/2025 keşide tarihli ve 250.000 TL. bedelli,

e) ... çek nolu, 15/09/2025 keşide tarihli ve 250.000 TL. bedelli,

f) ... çek nolu, 31/07/2025 keşide tarihli ve 250.000 TL. bedelli,

g) ... çek nolu, 31/07/2025 keşide tarihli ve 250.000 TL. bedelli,

h) ... çek nolu, 15/07/2025 keşide tarihli ve 250.000 TL. bedelli olmak üzere toplam 2.350.000 TL. bedelli çeklerin verildiğini, bu avans çekleri karşılığında sözleşme konusu malların verilmediği gibi, çeklerin de iade edilmediğini beyan ederek, davacının dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı şirket temsilcisi, davanın kabulünü istemiştir.

Davacı vekili 30/12/2025 tarihli dilekçesiyle, davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Menfi Tespit" davasıdır.

Somut olayda ; davalı, davanın kabulünü istemiş ise de, davacı da davadan feragat etmiştir. Bir davada hem kabulün hem de feragatin bulunması halinde bunlardan hangisinin öncelikle değerlendirilmesinin gerektiğine dair 6100 s. HMK'da açık bir hüküm bulunmadığından, kanun boşluğunun söz konusu olduğu, 4721 s. MK'nın 1/2. maddesine göre bu boşluğun hakim tarafından doldurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

6100 s. HMK'nın 311. maddesine göre "hem kabul hem de feragat, kesin hüküm gibi sonuç doğurur" ise de, kabul hakkında karar verebilmek için öncelikle davacının davayı sürdürme iradesinin bulunması ve bu halde kabul beyanına göre işlem yapılması gerekmektedir. Çünkü 6100 s. HMK'nin 24/2-3. maddesine göre, "(2) Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz. (3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder." 6100 s. HMK'nin 150. maddesindeki tarafların davayı takip etmemesine ilişkin hususlar bu kanuni istisnalardandır.

Davacının davayı takipsiz bırakmak değil, açtığı davayı sonlardırmak istemesi halinde, bu iradeye öncelik verilmesi gerektiği ve buna göre de öncelikle feragat beyanının değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Taraflar son duruşmaya katılmamış ise de; feragat ile dava sona erdiğinden, feragatten sonra yapılan duruşmaya taraflar gelmeseler bile, mahkemenin dosyanın işlemden kaldırılmasına (m.409) karar vermeyip, davanın feragat nedeniyle reddine karar vermesi gerektiğinden (Hukuk Muhakemeleri Usulü-Prof ... , Cilt:5, 1986 Basım, sf: 4570) ve feragat davayı sona erdiren taraf işlemi olup geçerliliği için Mahkemenin veya karşı tarafın kabulüne gerek bulunmadığından davacının davasının davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip