Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/188 K.2022/518

: 2- ... - ... ... 3- ... - ... ... 4- ... - ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin paraya sıkışması nedeniyle yaklaşık 15/02/2014 tarihlerinde ... isimli kişiden alacağı 40.000,00 TL ödünç paraya karşılık adı geçenin 45.000,00-TL bedelli 2 adet çek talep ettiğini, davacının da kendisine 22.500,00-TL bedelli 2 ay vadeli 2 adet çek vereceğini bildirdiğini, ancak adı geçenin parayı vermediğini, çeklerden birinin 30/04/2014 tarihli çekin iadesini sağladığını, ancak diğer 22.500,00 TL bedelli çekin iade edilmeyerek (ciro zincirinde ismine yer de verilmeyerek) davalılar arasındaki kötü niyetli cirolar sonucu davalı ...'in sözü geçen ve iade edilmeyen 17/04/2014 keşide tarihli çeki Konya.

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu ettiğinden ve davalı şirketin çeki hatır cirosu ile ciro ettiğinden ve icra dosyası alacaklısı ve diğer davalıların kötü niyetli olduklarından bahisle öncelikle davalılara tebligat yapılmaksızın tensiple Konya .İcra Müdürlüğünün ...

E, sayılı dosyası tahtında devam etmekte olan İcra dosyasının takdiren teminatsız olarak ( gerektiğinde teminat mukabilinde teminat oranının 24.998,58 TL olan takip bedeli üzerinden belirlenmesine ) davanın sonuna kadar durdurulması için ihtiyati tedbir konulmasına, tefecilik yapmak maksadıyla alınan çekin, bedelsiz olduğu halde iade edilmeyerek icraya konulması suretiyle müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ile 17.04.2014 keşideli 22.500,00 TL bedelli çekin ve Konya .İcra Müd. ...

E. sayılı dosyası takibinin iptaline, icra dosyasında dayanak çeki tefecilik maksadıyla alan ve kötü niyetli davranan davalıların % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ...'e usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, işbu davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Takip konusu çekin, müvekkiline ciro yoluyla intikal ettiğini, çekin karşılıksız çıkması neticesinde davacı ve diğer davalılar aleyhine Konya. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ihtiyati haciz kararı neticesinde davacının iş yerine hacze gidildiğini, haciz mahallinde davacı ve diğer davalı ...

Dorse yetkilisinin borcu kabul ettiklerini, ancak süre verilirse ödeyebileceklerini söyleyerek işlem yapılmasını engellediklerini, bunun üzerine kötüniyetli olarak davacının, ekonomik sıkıntıları nedeni ile borç para karşılığında dava dışı kişilere çek verdiğini, davalılardan ... Dorse'nin kendi arkadaşı olduğunu, lehtar olan ...

Dorsenin hatır için imza attığını, takip konusu çekin bedelsiz olduğunu, müvekkili ve diğer cirantaların kötüniyetli olduklarını iddia ederek, huzurdaki iş bu davayı açtıklarını, açılan davanın yersiz ve hukuki mesnetten uzak olup, reddinin gerektiğini, keşidecinin sadece lehtarla arasında bir temel borç ilişkisi olduğunu, müvekkilin kendisinden önceki ciranta olan ... ile aralarındaki ticari ilişkiye karşılık olarak 01.04.2014 tarih ... nolu 22,572,45 TL bedelli fatura düzenlemiş olduğunu, davalı müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğundan davacının müvekkiline dava açmada hukuki yararının bulunmadığını,

davacının bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit davası açtığını, kambiyo senedinin geçerliliğinin sebebe bağlı olmadığını ve bu senetlerin maddi anlamda soyut (mücerret) senetler olduğunu, bu nedenle asıl borç ilişkisinin gerçekleşmemesi, geçersiz olması ya da sonradan ortadan kalkması,

kambiyo senedindeki kambiyo borcunun geçerliliğini etkilemediğini, davacı- borçlunun, takip konusu çeki kabul ettiğini ancak dava dışı üçüncü kişiye teslim ettiğini ve bedelsiz kaldığını iddia ettiğini, bu hususta tanık beyanına dayandığını, ancak davacının tanık deliline muvafakatlerinin olmadığını, davacının bildirmiş olduğu tanıklardan ...'ın, diğer davalı ... Ltd.

Şti'nin yetkilisi olduğunu, menfaat çatışmasının olduğunu, davacının dava konusu ile ilgili olmamasına rağmen ikinci bir çekten bahsettiğini ve bu çekin iade edildiğini iddia ettiğini, iade edildiği iddia edilen çekle ilgili olarak davacı ile diğer davalıların başka bir ticari ilişkisine istinaden düzenlenmiş olacağını düşündüklerini, Konya. İcra Hukuk Mahkemesinin ... ve ...

Esas sayılı dosyası ile mahkememizce verilen tedbir kararını dayanak göstererek memur işlemini şikayet ederek, araç üzerindeki yakalama şerhinin kaldırılmasını talep ettiklerini, tüm bu hususlar düşünüldüğünde, davacı ve davalının birbirlerine çek düzenleyerek borçlandıkları, çek bedelini ödemede güçlük çekince de dava açma yolunu seçtikleri kanaatinin oluştuğunu, davacının iddia ettiği gibi lehtarın cirosu bir hatır cirosu olmayıp, böyle bir iddianın kanunen kabul edilebilmesinin de mümkün olmadığını, davacı ve diğer davalı ...

Dorsenin anlaşmalı olarak, sırf aleyhlerine girişilen icra takibini durdurmak için kötüniyetli olarak dava açtıklarından alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesini, haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmili yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dava davacının davalılara borçlu bulunmadığının tespiti davasıdır. Yargılama esnasında ise dava kanunen istirdat davasına dönüşmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 17/04/2014 tarihli ve 22.500,00-TL bedelli çekin Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulmuş olması nedeniyle işbu çekten dolayı davacının davalılara borçlu olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... sor sayılı dosyası, Konya . Asliye Ceza Mahkemesinin ... E., ... K. Sayılı dosyası ve tüm belgeler dosya arasına alınmıştır.

Davacı yan kendisinden sonraki lehdar ve cirantalar ve hamil aleyhine dava konusu iddialarına istinaden suç duyurusunda bulunmuş ve soruşturma Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... sor sayılı dosyası ile yürütülmüştür. Bahsi geçen soruşturma dosyasında işbu dosyamız davalıları aleyhine yapılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına yönelik karar verilmiştir.

Öte yandan aynı iddialara ilişkin yapılan soruşturma kapsamında tefecilik yapmaktan dava dışı ... hakkında Konya . Asliye Ceza Mahkemesinin ... E., ... K. Sayılı dosyası ile yapılan yargılamada 16/11/2021 tarihinde verilen beraat kararı Konya BAM . Ceza Dairesinin ... E., ... K. Sayılı ve 28/02/2022 tarihli ilamı ile kesin olarak esastan red kararı verilmek suretiyle derecattan geçerek kesinleşmiştir.

Davaya konu icra takibinin yapıldığı Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına müzekkere yazılarak dosyanın ödeme nedeniyle infaz edilip edilmediği sorulmuş, gelen cevabi yazıda dosya borcu ödenerek icra dosyasının infaz edildiği bildirilmiştir.

Mahkememizce dava açıldıktan sonra verilen tedbir kararının hemen akabinde davacı vekilinin 02/06/2014 tarihli dilekçesindeki tedbirin kaldırılmasına yönelik talebi ile tedbir kaldırılmıştır.

Kural olarak hukuk hakimi, ceza hakiminin beraat kararı ile bağlı değildir. Ancak, ceza ilamının maddi olayları saptayan kısmı hukuk hakimini bağlar. Yine ceza mahkemesi kararı, fiili olaylar (vakıalar) yönünden hukuk hakimini bağlar. Davacı yan işbu davada borçlu bulunmadığının tespitini ( akabinde ödenen bedelin istirdadını ) talep etmiş, ancak bu iddialarını hem ceza dosyasında hem de yazılı bir belge ile ispatlayamamıştır.

Huzurdaki davada davacı vekili Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan 17/04/2014 tarihli 22.500,00-TL'lik bonodan sebep davalılara borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Ancak bu iddiasını yukarıda izah edildiği üzere kanıtlayamamıştır. Kambiyo senetleri, sebepten mücerret olup ticari hayatta yaygın olarak kullanılan kıymetli evrak olup, alacaklısının başkaca herhangi bir izaha ve kanıta ihtiyaç duymaksızın alacağını elde etmesini sağlayan senetlerdir. Ayrıca bu senetler borcun varlığını kanıtlayan belgeler olup aksinin ispatı ise yalnızca başka bir senetle ya da yazılı bir belge ile mümkündür.

Konuya ilişkin olarak Yargıtay . H.D. ... E. ... K. 02.06.2016 tarihli ilamı ve başkaca ilamlarda da zikredildiği üzere '' ...T.T.K. 'da düzenlenen kambiyo senetlerine ilişkin hükümlere uygun düzenlendiği, davalının senetlerde lehtar olduğu görülmektedir. Öte yandan, kambiyo senedinin davacının ticari defterine kaydedilmemiş olması onu hükümden düşürmez. Bu durumda mahkemece davacının senede karşı iddialarını HMK. 'nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille kanıtlaması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. '' şeklinde ve yine

Yargıtay . H.D. ... E. ... K. 23.02.2012 tarihli ilamında''...davalının ödeme vasıtası olmasının yanı sıra ispat aracı olma özelliğini de taşıyan çeklere dayanmasına ve temel ilişki bakımından kendisini bağlayıcı bir beyanda bulunmamasına göre, davalının dava konusu çekleri ticari defterlerine işlememesinin sonuca etkili olmadığının kabulü gerekir. '' şeklinde kararları mevcuttur.

Dolayısı ile zikredilen kararlarda ve başkaca ilamlarda da görüleceği üzere kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin geçerli olması, borçlu olmadığını iddia eden kişinin bu durumu aynı hüviyetteki belge ile, başka bir ifade ile yazılı delillerle ispat etmesinin gerekmesi, davacının takibe konu senetten dolayı borçlu olmadığını yazılı bir belge ile ispat edememesi ve ceza dosyaları karşısında ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... vekili kötüniyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de mahkememizce verilen tedbir kararı, verildiği tarihten hemen sonra davacı vekilinin talebi ile kaldırılmış, kaldı ki bahsi geçen davalı icra dosyasındaki hesaplanan alacağını da zaten tahsil etmiş olup, şartları oluşmayan tazminat talebinin de bu nedenle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...