Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/547 K.2022/632

2- ... - ... ... 3- ... - ... 4- ... - ... ...

VEKİLİ

DAVALI

... - ... ...

DAVA

Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacı vekilinin davalı aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizde yapılan açık yargılama sonunda, mahkememizin 28/11/2016 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine istinaf kanun yolu açık olan bu kararımıza karşı her iki tarafın istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 22/02/2017 tarih ... Esas ...

Karar sayılı kesin kararı ile kararımız kaldırılmakla mahkememize gelen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiş ise de tarafların süresi içerisinde istinaf kararına karşı temyiz yoluna başvurduğu anlaşılmakla dosya mahkememizce alınan yeni esas numarası ile gönderildiği Yargıtay. Hukuk Dairesinin 17/09/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile temyiz başvurusunun reddine karar verildiğinden mahkememize gelen dosyamız mahkememizin ...

Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; taraflar arasındaki 22/08/2003 tarihli sözleşme ile davalının müvekkiline 270 m² genişliğindeki dubleks daireyi vermesinin kararlaştırıldığını ancak 2006 yılına kadar davalının teslim edimini yerine getiremediğini, bunun üzerine taraflar arasında yeni sözleşme yapılarak bu sözleşmenin davalı kooperatif yönetim kurulunun 24/10/2008 tarih ... sayılı kararına konu edildiğini,

bu sözleşme ve karara göre 22/08/2003 tarihli sözleşmeden karşılıklı olarak vazgeçilerek dubleks dairenin yerine müvekkiline iki adet (A) tipi daire verilmesinin ve bu iki daireden birisinin ... isimli üyenin üyelikten ihracı ile boşalan ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki (M) blok ... kat ... bağımsız bölüm numaralı daire olduğunu, ikinci dairenin ise kooperatif üyelerinin alacağı en son bloktan müvekkiline verilmesinin kararlaştırıldığını, işbu yönetim kurulu kararının müvekkili tarafından da imzalanarak sözleşmenin yürürlüğe konulduğunu,

müvekkilinin yazılı ve sözlü taleplerine rağmen davalının (A) tipi iki adet daireyi müvekkiline teslim etmediğini, hatta davalının (M) blok ... bağımsız bölüm numaralı daireyi sözleşmeye aykırı olarak dava dışı ... isimli kişiye 01/11/2009 tarihinde teslim edildiğini ve adı geçen kişinin dairede ikamet etmeye başladığını, müvekkilinin 01/11/2009 tarihinden itibaren bu daireyi kullanmak hakkı iken bunu kullanamamaktan kaynaklanan kira kaybının davalıdan tahsili için sonradan mahkememizin ...

Esas sırasına kaydedilen dava dosyasında 20/11/2011 tarihinde açtıkları davanın kısmen kabulü ile 10.424,00 TL kira tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve müvekkiline ödenmesine karar verildiğini (bu kararın Yargıtayca temyiz isteminin süre yönünden reddine karar verilmek suretiyle 09/03/2016 tarihinde kesinleştiği yargılamada anlaşılmıştır) artık davalı kooperatifin müvekkiline dairelerini teslime de yanaşmadığını, kooperatif ile arsa sahipleri arasındaki sözleşmeler ve kooperatif ile arsa sahipleri arasındaki Konya.

Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...

Esas sayılı dosyasındaki tapu iptali ve tescil davası da nazara alındığında müvekkilinin artık bu davayı açmak durumunda kaldığından bahisle 24/10/2008 tarih ve ... sayılı yönetim kurulu ve sözleşmesi gereğince müvekkiline verilmesi gereken iki adet (A) tipi daire yerine öncelikle halen davalı adına tapuda kayıtlı 20880 ada 1 parsel üzerindeki (G) blok ... ve ... nolu bağımsız bölümlerin bunun uygun görülmemesi halinde ... ada ... parsel üzerindeki (G) blok ... bağımsız bölüm, ... ada ... parsel üzerindeki (I) blok ... ve ... bağımsız bölüm,

... ada ... parsel üzerindeki (J) blok ... bağımsız bölüm ve ... ada ... parsel üzerindeki (H) blok ... bağımsız bölümlerden sözleşmeye konu iki adet dairenin eş değeri olan her hangi ikisinin davalı adına olan tapularının iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline, tapu iptali ve tescil taleplerinin kabul görmemesi halinde de sözleşmeye konu iki adet dairenin piyasa rayiç değerlerinin belirlenerek dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili iki adet dairenin keşif sonucu belirlenen piyasa rayiç değeri toplamı olan 285.000,00 TL nin nispi karar harçlarını yargılama sırasında yatırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının normal üye olup diğer üyelerden ayrıcalığı olmadığını, davacıya öncelikli daire teslimini gerektirir bir durumun olmadığını, peşin bedelle tercihli üyelik için genel kurulda alınmış bir karar olmadığı gibi yönetim kuruluna da bu yönde bir yetki verilmediğini, davacının dayandığı mukavele başlıklı 22/08/2003 tarihli sözleşmenin müvekkili kooperatifi bağlamadığını, hukuken geçersiz bir belge olduğunu, müvekkilinin üyelerine daireleri yaptıkça kura ile teslim ettiğini ve teslime devam ettiğini, davacıya kura ile isabet etmiş bir daire olmadığından bahisle yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın ise davacının, davalı kooperatif üyesi olup olmadığı, üye ise üyeliğinin niteliği, davacının davalı kooperatife herhangi bir akçeli yükümlülüğü olup olmadığı, davacı adına tahsisi mümkün bir taşınmaz olup olmadığı, davacının adına tahsisi mümkün taşınmaz yok ise tazminat talebinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 22/02/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kaldırma ilamında;

"Öncelikle, arsa sahipleri ile kooperatif arasında düzenlenen 08.03.2003 tarihli sözleşmede 248 daire yapılmasının kararlaştırıldığı, 20.04.2008 tarihli yukarıda bahsedilen olağan genel kurul toplantısında ise A,B,C,D,E ve F blokların yapımından bahsedildiği, dosya içerisinde mevcut krokiden ... ada ... nolu parsellerde ve ... ada ... ve ... nolu parsellerde bloklar gösterildiği, diğer parsellerin boş olduğunun görüldüğü;davacı tarafça kooperatif ile arsa sahipleri arasında 28.02.2013 tarihinde yapılan bir sözleşme ile arsa sahiplerine bir kısım taşınmazların iade edildiğinin ileri sürüldüğü; yine arsa sahipleri ile kooperatif arasında edimlerle ilgili mahkemeye yansıyan uyuşmazlıklar olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece toplanan deliller ve bilirkişilerce düzenlenen raporlardan.

Davalı Kooperatif ile arsa sahipleri arasında düzenlenen sözleşmeler uyarınca; taraflara nerelerin düştüğü, kooperatife hangi dairelerin isabet ettiği, ortaklarına hangi dairelerin tahsis edildiği, ferdileştirilip ferdileştirilmediğinin belirlenemediği, arsa sahipleri ile kooperatif arasında yapıldığı ileri sürülen 28.02.2013 tarihli sözleşmenin değerlendirilmediği, davalı kooperatifin genel kurul tutanakları, faaliyet raporları gözetilerek inşaatların, yapıların hukuki durumlarının ne olduğu.

Şöyle ki arsa sahipleri ile kooperatif arasındaki hukuki ilişkinin devam edip etmediği, kooperatifin inşaat yapımını sonlandırıp sonlandırmadığı, iddia edildiği gibi kooperatifin tasfiyeye girip girmediği; kooperatifin ortaklarına daire tahsisinde nasıl bir yol izlendiği, başka bir deyişle genel kurullarda alınan kararlarla tüm blokların inşaatı bittikten sonra dairelerin üyelere teslimine başlanacağına mı, yoksa inşaatı biten her bir bloğun üyelerine, diğer blokların inşaatı devam ederken teslim yapılacağına dair mi karar alındığı;

her iki yönde bir karar alınmamışsa 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde yer alan nispi eşitlik ilkesi uyarınca fiili uygulamanın ne yönde oluştuğu, inşaatı biten her bir bloğun üyelerine hemen daire teslimine ilişkin karar ya da uygulama var ise nispi eşitlik ilkesinin ve konut karşılığı tazminat alacağının bu ilkeye dayalı ön koşulunun bu karar ya da uygulama çerçevesinde ele alınmasının gerektiği hususlarının değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan bedele hükmedilen daire yönünden de, davacının peşin bedelli ortak olduğu da gözetilerek, inşaat finansman gideri dışında genel gider olarak kooperatife ödemesi gereken bir borcu bulunup bulunmadığı hususu da belirlenememektedir. O halde mahkemece yukarıda açıklanan ilke ve olgular doğrultusunda eksik deliller toplanıp değerlendirilerek, yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda bir karar verilmesi gerekir." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

1.DAVACININ KOOPERATİF ÜYESİ OLUP OLMADIĞI, ÜYE İSE ÜYELİĞİNİN NİTELİĞİ HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE. Yukarıda detayı verilen T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 22/02/2017 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı kaldırma ilamı da emsal alındığında davalının 21.02.2004 tarihli olağan genel kurul toplantısının 7.maddesinde peşin veya taksitle belirli bedeller üzerinden daire satılması için yönetim kurulunun tam yetkili kılınması, Yönetim kurulunca da 24.10.2008 tarih, ... nolu kararıyla 22.08.2003 tarihli daire satış sözleşmesine göre ...'ın tüm hak ve alacaklarından vazgeçmesi gereği ile bunun yerine 2 adet A tipi üyeliği yapılarak takas edilmesine ve bu dairenin bir tanesinin ...'in ihracı neticesi boşalan ... ada ...

Blok ... kat ... bağımsız bölüm nolu dairenin adına kaydedilmesine ve diğer dairenin ise kooperatifin üyelerinin alacağı en son bloktan kura ile verilmesine oybirliği ile karar verilip, hiçbir ek para alınmayacağının düzenlenmiş olması ve davacı tarafından davalı kooperatife karşı açılan Konya 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., ... K. sayılı ilamında yapılan belirleme de dikkate alındığında davacının kooperatifin peşin bedelli ortağı olduğu anlaşılmıştır.

2.Mahkememizce yukarıda detayı verilen kaldırma ilamı doğrultusunda Mahallinde bilirkişi heyeti ile keşif icra edilmiş, davalıya usulüne uygun davetiye çıkarılarak ticari defter ve belgelerin ibrazı talep edilmiş, 10/02/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle.

Bilirkişi raporunun 8. Sayfasında ifade edildiği üzere; bir önceki yönetimin ibra edilmemesi sebebiyle ticari defter ve belgeleri teslim etmediğini, mevcut kooperatif yönetim kurulunda üye kayıt defteri dışında herhangi bir belge olmadığı, üye kayıt defteri gereğince davacının üye olduğu, mevcut haliyle kooperatif tarafından 96 daire yapıldığı, 32 adedinin arsa sahiplerine verildiği, kooperatif üyelerinin malik olduğu daire sayısının ise 44 olduğu, kalan 20 adet taşınmazın ise kooperatiften alacaklı olan üyeler tarafından icra yoluyla sattırıldığı,

kooperatifin sicilde kağıt üzerinde varlığının olduğu ancak fiilen mevcut olmadığının anlaşıldığı, sözleşmede davacıya verilmesi kararlaştırılan kooperatif yönetim kurulunun 24/10/2008 Tarih ve ... Sayılı Kararına konu dairenin dava tarihi itibariyle değerinin ise 140.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.

3. T.C. Konya. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19/03/2015 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamına dayanak alınan 29/12/2014 Tarihli Bilirkişi Raporunun incelenmesinde özetle. Davalı Kooperatif tarafından dava dışı arsa sahipleri ile arasında akdedilen sözleşme gereğince üzerine düşen edimleri tam olarak yerine getirmediği, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazda davalı tarafından yapılan 4 katlı 16 daireli bina olduğu, ... İli ... İlçesi ... Mah. ...

Ada ... Parsel sayılı taşınmazın boş arsa olduğu, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazın boş arsa olduğu, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazda davalı tarafından yapılan 4 katlı 16 daireli bina olduğu, Konya İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazda davalı tarafından 48 adet normal ve 16 adet dubleks olmak üzere 64 daire yapıldığı, yapılan dairelerde oturumun mevcut olduğu rapor edilmiştir.

4. Yukarıda detayı verilen bilirkişi raporu, dava dışı arsa sahipleri ve davalı kooperatif arasındaki dava, dava dışı arsa sahipleri ve davalı kooperatif arasındaki 28/02/2013 Tarihli sözleşme ve dahi Mahkememizce aldırılan 10/02/2022 tarihli bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere davalı kooperatifin fiilen aktif olmaması karşısında arsa sahipleri ile davalı kooperatif arasındaki hukuki ilişkinin sona erdiği anlaşılmıştır.

5.Yukarıda yapılan açıklamalardan ari olarak Mahkememizce davacı lehine tedbir konulan taşınmaza ilişkin olarak dava dışı ... tarafından T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı ile benzer iddialarla tapu iptali ve tescil davası açılmış, T.C. Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı kooperatifin ilgili şahsın açmış olduğu davasını kabul ettiği, davalı kooperatife ait herhangi bir defter vs olmamasına rağmen herhangi bir alt yapı gideri ve genel gider alacağı da talep edilmeden davanın kabul edildiği ve kararın tarafların istinaf kanun yoluna müracaat etmemesi sebebiyle 08/03/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

6.Dosya içerisinde yer alan 22/11/2016 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parselde kayıtlı ... Kat ... Nolu Bağımsız Bölüm(... Blok ... Kat . Bağımsız Bölüm) numaralı dairenin dava tarihi itibariyle değerinin 135.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.

7.Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde. Davalı Kooperatif tarafından dava dışı arsa sahipleri ile arasında akdedilen sözleşme gereğince üzerine düşen edimleri tam olarak yerine getirmediği, Konya İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada 1 Parsel sayılı taşınmazda davalı tarafından yapılan 4 katlı 16 daireli bina olduğu, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ...

Parsel sayılı taşınmazın boş arsa olduğu, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazın boş arsa olduğu, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazda davalı tarafından yapılan 4 katlı 16 daireli bina olduğu, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ...

Parsel sayılı taşınmazda davalı tarafından 48 adet normal ve 16 adet dubleks olmak üzere 64 daire yapıldığı, yapılan dairelerde oturumun mevcut olduğu, dava dışı arsa sahipleri ve davalı kooperatif arasındaki dava, dava dışı arsa sahipleri ve davalı kooperatif arasındaki 28/02/2013 Tarihli sözleşme ve dahi Mahkememizce aldırılan 10/02/2022 tarihli bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere davalı kooperatifin fiilen aktif olmaması karşısında arsa sahipleri ile davalı kooperatif arasındaki hukuki ilişkinin sona erdiği,

10/02/2022 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda ifade edildiği üzere bir önceki yönetimin ibra edilmemesi sebebiyle ticari defter ve belgeleri teslim etmediğini, mevcut kooperatif yönetim kurulunda üye kayıt defteri dışında herhangi bir belge olmadığı, üye kayıt defteri gereğince davacının üye olduğu, mevcut haliyle kooperatif tarafından 96 daire yapıldığı, 32 adedinin arsa sahiplerine verildiği, kooperatif üyelerinin malik olduğu daire sayısının ise 44 olduğu, kalan 20 adet taşınmazın ise kooperatiften alacaklı olan üyeler tarafından icra yoluyla sattırıldığı,

kooperatifin sicilde kağıt üzerinde varlığının olduğu ancak fiilen mevcut olmadığının anlaşıldığı, bir takım ortaklara konut tahsisinin yapıldığı, T.C. Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas-...

Karar sayılı ilamında anlaşıldığı üzere bir takım üyelerin açmış olduğu davalarda da alt yapı ya da genel gider talep edilmeden davaların kabul edildiği, davalı kooperatifin bu yöndeki tasarruflarının açıkça 1163 Sayılı Kanunun 23. Maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olduğu, mevcut haliyle peşin bedelli üte olan davacının davalıya karşı tüm akçeli yükümlülüklerini yerine getirdiği lakin adına tescili mümkün bir taşınmaz bulunmaması sebebiyle tapu iptal ve tescil kararının verilmesi mümkün olmadığından davacının terditli talebinin kabul edilerek davaya konu ...

İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parselde kayıtlı ... Kat ... Nolu Bağımsız Bölüm(... Blok ... Kat. Bağımsız Bölüm) numaralı daire ile ilgili olmak üzere 135.000,00 TL'nin dava tarihi olan 02/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davaya konu davalı kooperatif yönetim kurulunun 24/10/2008 Tarih ve ...

Sayılı Kararına konu daire ile ilgili olmak üzere 140.000,00 TL'nin dava tarihi olan 02/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip ... Hakim ...