Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/602 K.2022/26

İddianın özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili tarafından davalı borçlu aleyhine Konya. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya 14/10/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı-borçlu ... Yapı vekili tarafından 15/10/2020 tarihinde takip talebinde ve ödeme emrinde belirtilen borca ve Konya.

İcra Müdürlüğünün yetkili olmadığı yönünde itiraz ettiğini, bu itiraz nedeniyle icra takibinin durduğunu, müvekkili şirketin Konya, Ankara ve çevre illerde faaliyet gösteren itibarlı ve güven duyulan ticari yaşamında aldığı işi eksiksiz olarak yerine getirmeyi ilke olarak benimsemiş firmalardan bir tanesi olduğunu, davalı ...

Yapı'nın müvekkili ile iş ortaklığı yapmak ve Konya ilinde de ticari bir faaliyet göstermek istediğini, bu sebeple güvenilir ve işinde ehil olan bir firma ile ortaklık yaparak “...

Çevre Düzenlemesi Yapım İşi" İhalesine katılmak istediğini söylediğini, iş bitirme belgelerini ve müvekkili şirketin güven duyacağı diğer kişileri de referans göstererek birlikte iş yapmayı teklif ettiğini, müvekkilinin davalı şirket ile iş ortaklık beyannamesinde geçtiği gibi % 20 ye % 80 oranında anlaştıklarını, ihaleye davalı şirkete ait IP adresi üzerinden teklif gönderdiklerini,

söz konusu ihale için normal şartlarda pilot ortağın vermesi gereken ya da her iki şirketin ortaklıklarındaki hisseler oranınca vermesi gereken geçici teminat mektubunun tamamını yani hem kendi %20'lik oranını hem de davalı şirketin ortaklık oranı olan %80'lik kısmı kapsayacak şekilde 300.000,00-TL geçici teminat mektubunun müvekkili tarafından temin edildiğini ve idareye ... Yapı tarafından sunulduğunu, Konya Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Daire Başkanlığı tarafından "...

Çevre Düzenlemesi Yapım İşinin" ... ihale kayıt numarası ile açık ihale usulü baz alınarak ihaleye çıkarıldığını, bu ihale için %20 oranında müvekkili şirket olan ... Tic.Ltd.Şti ile %80 oranında davalı şirket ...

Yapı San.Tic.Ltd.Şti ile iş ortaklığı beyannamesi hazırlanarak karşılıklı mutabakat sağlandığını, 9.362.264,17-TL bedel teklif edildiğini ve idarenin ihale komisyonu tarafından tüm isteklilerin teklifleri değerlendirilerek ihalenin, 9.362.264,17-TL bedelle müvekkili ile davalı şirketin iş ortaklığı üzerinde kaldığını, iş ortaklığının pilot ortağının davalı şirket ...

Yapı San.Tic.Ltd.Şti olduğunu, bu ihale kapsamında idare tarafından istenen 300.000,00-TL tutarındaki geçici teminat mektubunun iş ortaklığı adına müvekkili şirket tarafından temin edildiğini ve ihale dosyasına sunulduğunu, Konya Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 18/09/2020 tarihinde EKAP üzerinden İhale Yapılan İsteklilerin davet edilmesine ilişkin formun tebliğ olduğunu, söz konusu tebliğ ile ihale konusu işin,

iş ortaklığı üzerinde kaldığını ve bu yazının tebliğini izleyen 10 gün içerisinde belirtilen belgeler ile gerekli ödemelerin yapılmasını ve en geç 28/09/2020 tarihi dahil olmak üzere söz konusu işe ilişkin idareye gidip sözleşmenin imzalanması gerektiğinin bildirildiğini, müvekkil şirket tarafından belediyeye ihale için sözleşmeye sunulması gereken 500.000,00-TL değerindeki kesin teminat mektubunun ... ili ... şubesi tarafından hazırlanması için talimat verildiğini, aynı zamanda idare tarafından gönderilen ...

Çevre Düzenlemesi işi için sözleşmeye davet yazısında talep edilen karar pulu olan 53.271,28-TL olan karar pulunun müvekkilinin %20 hissesine tekabül eden 10.654,26-TL olan kısmı ile yine idare tarafından 88.754,26-TL olan sözleşme pulu bedelinin müvekkilinin %20'lik kısmına tekabül eden 17.750,85-TL olmak üzere toplamda 28.405,11-TL nin sözleşmenin ID numarası belirtilerek banka kayıtlarında yer alan ... büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığının ... hesabına gönderilmesi hususunda talimat verdiğini,

davalı taraf sözleşmenin imzalanması gereken son gün olan 28/09/2020 tarihinde müvekkili şirketi sözleşmeyi imzalamaya davet etmesine ve müvekkilinin de bu duruma hazır olduğunu belirtmesine rağmen hiç bir sebep göstermeksizin sözleşme imzalamaya davalının gelmediğini, bu sebeple ...

Büyükşehir Belediyesi tarafından 4734 sayılı kanunun 44. maddesi gereğince davadışı idareye sunulan geçici teminatın gelir olarak kaydedilmesine sebep olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşmenin imzalanması için üzerine düşen her türlü sorumluluk yerine getirilmesine rağmen, pilot ortak olan ...

Yapı tarafından üzerine düşen hiçbir sorumluluk yerine getirilmediğini, bu nedenlerle davalının haksız itirazının iptali ile davalı borçlu şirketin, takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemeye ve alacağın likit olması, borçlunun yapmış olduğu itirazda haksız ve kötüniyetli olması nedeni ile takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalı-borçluya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine Konya.

İcra Müdürlüğünün ...Esas numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketin Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıtlı adresinin Ankara olması sebebi ile söz konusu icra takibinin başlatıldığı icra müdürlüğünün yetkisiz olduğunu, bu nedenle yetkili icra dairesinde usulüne uygun icra takibi bulunmadığını, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin ihale almak suretiyle devamlı olarak iş yaptığını, bu hususta üzerine aldığı tüm işleri basiretli bir tacir olarak gerekli özen ve dikkati gözeterek yerine getirdiğini,

son olarak da Konya Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 25.06.2020 tarihinde ihalesi yapılan, ... ihale kayıt numaralı, ... Çevre Düzenlemesi Yapım İşini üstlenmek istediğini, ancak müvekkili şirketin merkezinin Ankara'da olması, ihale konusu işin ise Konya'da bulunması nedeni ile Ankara'dan Konya'ya malzeme ve işçi gönderilmesi maliyet noktasında müvekkil şirketi sıkıntıya sokacağından ihale konusu iş için davacı ...

Ticaret Limited Şirketi ile iş ortaklığı kurduğunu, davacı taraf ile yapılan görüşmeler neticesinde de söz konusu ihalede harcama yapılacak her bir imalat kalemine ait fiyatların birim fiyat teklif mektubu girdilerinde yer almadığını, İdari Şartnamenin 31.6. ve 31.8. maddelerinin farklı anlamlar taşıdığını ve maddelerin birbirleriyle çeliştiğini, söz konusu ihalede değerlendirmenin İdari Şartnamenin 33.1. maddesine göre yapılmasının yanlış olduğu kanısına ortak bir şekilde varıldığını, bu nedenle de söz konusu gerekçelerle Konya Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığına 23.07.2020 tarihli şikayet dilekçesini sunduklarını,

ancak itirazların ... Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 06.08.2020 tarihli karar ile reddedildiğini, ...

Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 18.09.2020 tarihinde EKAP üzerinden, üzerine İhale Yapılan İsteklinin Sözleşmeye Davet Edilmesine İlişkin Formun müvekkili şirkete tebliğ olduğunu, söz konusu forma göre 10 gün içerisinde sözleşmenin imzalanmasının gerektiğini, müvekkili şirkete formun tebliğ edildiği andan itibaren davacı taraf ile gerek telefon ile gerekse whatsapp üzerinden iletişim kurulduğunu, ancak karşı tarafın belirtilen sürede sözleşmenin imzalanması adına tek bir gayret bile göstermediğini, bunun üzerine söz konusu ihale işinde müvekkil şirketin İş Ortaklığı Beyannamesi ile ortak olduğu davacı ...

Ticaret Limited Şirketi'ne Ankara.

Noterliğinin 23.09.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, sözleşmenin imzalanması için verilen sürenin bitimine 5 gün kala müvekkili şirket tarafından çekilen ihtarname davacı tarafın EKAP üzerinde kayıtlı olan imza sirkülerinde yer alan adresini değiştirmiş olması ve yeni adresinin bildirmemesi nedeniyle kendilerine iade olduğunu, davacı taraf ihale sürecinde hiçbir katkıda bulunmadığını, müvekkilinin tüm ihtarlarına rağmen üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, davacı tarafın tam kusurlu olması,

müvekkili şirketin tüm ihtarnamelerine rağmen sözleşmenin imzalanması adına herhangi bir gayret göstermemesi nedeni ile müvekkili şirket hakkında da İhalelere Katılmaktan Yasaklama Kararı verildiğini, davacı taraf kendi kusurunu tamamen müvekkiline yıkma gayreti içerisinde olduğunu, bu nedenle de davacı tarafın kusuru nedeni ile ihale konusu işe ilişkin sözleşme imzalanamadığını ve geçici teminat tutarının idareye gelir olarak kaydedildiğini, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe itiraz ettiklerini, davacı tarafın müvekkilden herhangi bir alacağının bulunmadığını,

davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İtirazın iptali davası olup, İ.İ.K.'nun 67. maddesi gereğince yasal bir yıllık süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Konya Büyükşehir Belediyesi yapı Kontrol Daire Başkanlığı tarafından "... Çevre Düzenleme Yapım İşi" kapsamında davacı tarafça ödenen ve irat kaydedilen geçici teminatın davalıdan tahsili amacıyla Konya . İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalının itirazının iptalinin gerekip gerekmediği ve takipteki kadar davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, Konya . İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası incelenmek üzere celbedilmiş, ihleye ilişkin tüm belgeler, taraflar arasındaki yazışmalar, iş ortaklık beyannameleri, ödeme dekontları ve tüm belgeler dosya arasına alınmıştır.

Konya . İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasının yapılan incelenmesinde; Davacı-alacaklı tarafından tarafından davalı-borçlu hakkında yapılan ilamsız takip olduğu, borçlunun süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Akabinde Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davacı iddiaları ve davalı savunmaları nazara alınmak suretiyle dosyanın 1 ihale uzmanı ve 2 emekli sayıştay denetçisinden teşekkül edecek bilirkişi heyetine tevdi ile rapor alınmasına karar verilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen 28/06/2021 tarihli raporda özetle.

Uygulamada iş ortaklığının, hukuken ve iktisaden birbirinden bağımsız bulunan birden fazla şirketin aralarında akdettikleri bir sözleşme çerçevesinde, belirli bir işi, kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili kısımlarını ayırmaksızın işin tamamını birlikte yapmak ve işin rizikosunu müteselsilen paylaşmak üzere gerçekleştirmek amacıyla bir araya gelmeleriyle oluşmakta olduğunu, adi ortaklık niteliği göstermesi nedeniyle, kural olarak her ortağın eşit kontrol ve yönetim hakkına sahip olduğu iş ortaklığında ortakların yönetim ile ilgili farklı kararlar alabilmekte olduğunu, iş ortaklığında işlerin yürütütmesi,

ortaklığın fiili yönetiminin sağlanması için pilot ortak seçtiklerini, iş ortaklığında pilot ortaklığın kim olacağı belirlenip ve bu pilot ortağın, ortak girişimdeki diğer ortaklardan teknik bilgi bakımından daha güçlü olan ortak olduğu, ayrıca sözleşmede üstlenilen işin yürütülmesinde idare ile ilgili iletişimi sağlayan diğer bir ifade ile idareyle muhatap olan ortak olduğu, Pilot ortak olarak, iş ortaklığının yüklendiği işlerin yerine getirebilmesi için yapılması gereken olağan işlemleri yürütmekte olduğu,

dolayısıyla pilot ortağın iş ortaklığında olağan işlerin yürütülmesi için gerekli olan her türlü hukuki işlemi yapabileceği, dava konusu uyuşmazlığın, iş ortaklarının hangisinin bu yükümlülük ve ödevleri yerine getirip, ihale makamınca istenilen belgeleri hazırlayıp, ihale sözleşmesini imzalayıp işe başlaması noktasında toplanmakta olduğu, görüldüğü üzere, dava konusu olayın ihale makamı ve KİK dışında ihale sözleşmesi imzalanmadan önce iş ortakları arasında doğduğu, hal böyle oluncada KİK madde 14 ve 32. Maddelerinde belirtilen taahhüt edilecek işin kapsamı ve yerine getirilmesi ile ilgili bir müşterek sorumluluğun olmadığı,

bir başka deyişle uyuşmazlık konusu olayın KİK'in uygulanmasında ihale sözleşmesinin imzalanmasından önce ihale aşamasında meydana geldiği, olaydaki bu sorumluluk idareye karşı KİK'den gelen bir sorumluluk olmadığı kanaatine varıldığı,

tarafların iş ortaklığı olarak bir ihaleye katılmak için yazılı irade beyan ettiği ve bu belgeyi esas alarak ihaleye katıldıkları, ancak anlaşmadaki ortaklık oranlarına bakılmadan özel ortak olan davacının ihale için geçici teminatın tamamını yatırmış ve iyi niyetli ve samimi olduğunu ortaya koyduğunu, uygulamaya ve teamüllere göre pilot ortağın yapması gereken ödevlerin yapılmaması nedeniyle de özel ortağın, ihale teminatının gelir kaydedilmesi sonucu zarara uğradığını, bu konudaki sorumluluğun ve kararın pilot ortağa ait olması gerektiği, davacının ihale için gerekli olan geçici teminat mektubunu temin ettiği,

davalı pilot ortağın ise ihalenin iş ortaklığı üzerinde kalmasından sonra gerekli işlemleri yapmadığı ve sonuçta ihalenin gereklerini yerine getirilmediği için davacı ortağın yatırmış olduğu teminat mektubunun gelir kaydedilmesinden dolayı sorumlu olmadığına ilişkin itirazının yerinde olmadığı ve davalı pilot ortağın teminat tutarının davacıya iadesinin uygun olacağı beyan edilmiştir.

Kök rapora yapılan itirazlar üzerine aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, işbu ek raporda da kök rapordaki varılan sonucun değişmediği ifade edilmiştir.

Davacı vekili ayrıca dilekçesinde %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.

İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinde; Madde 67 – (Değişik: 18/2/1965-538/37 md.)

(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(Değişik: 9/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Hükmünü amirdir.

İİK.'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının İcra Hakimliğıne başvurmadan, alacağını mahkemede dava ederek, haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması şart değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Bunlardan ayrı olarak alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli sabit veya belirlenmek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece borçlu tarafından tahkik ve tayin edilmesi mümkün nitelikte olması yeterlidir.

Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir.

Açıklanan yasal kuralların ışığında takip konusu alacak değerlendirildiğinde davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekeceği kanaatine varılmıştır.

Davalı taraf icra takip dosyasından gönderilen ödeme emrine yaptığı itirazında yetki itirazında da bulunmuştur. İtirazın iptaline bakan mahkemenin öncelikli olarak icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkili olup olmadığını kendiliğinden incelemesi gerekmektedir

Mahkememizce yapılan değerlendirmede icra dairesinin yetkili olduğu kanaatine varılarak yetki itirazı nazara alınmamıştır. Nitekim bilindiği üzere icra takiplerinde yetki hususunda, 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

İİK’nın 50. maddesi. “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." Hükmünü havidir. Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır.Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre, itirazın iptali davasını gören mahkeme, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyebilir.

Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, sonuca etkili değildir. Başka bir ifadeyle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle tetkik merciinin (icra hukuk mahkemesinin) yerine geçerek, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda mahkeme, kendisinin de yetkili olup olmadığını belirlemiş olacaktır.

Türk Borçlar Kanunu 89/1 maddesi uyarınca para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Sözleşmenin yapıldığı ve ifa edileceği yerdeki mahkeme de yetkilidir. Davacının ikametgahı ve sözleşmenin ifa edileceği yer Konya olup, bu nedenle de hem sözleşmenin ifa edileceği yer hem de para borcundan dolayı davacının ikametgahı olan Konya'daki icra daireleri ve mahkemeler açılan davada bu yüzden yetkilidirler.

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede, davacı vekilince davalı aleyhine açılan işbu davada davalının Konya 9. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali, takibin devamı ve % 20 icra inkar tazminatı talep edilmiş olup, alınan rapor, ek rapor ve dosya kül halinde değerlendirildiğinde, davacı tarafın irat kaydedilen ve davalının ödemesi gereken 280.867,93-TL asıl alacak, 69,26-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 280.937,19-TL tutarında davalıdan alacaklı olduğu kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...