Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/493 K.2021/472

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 01/10/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Konya Meram ...temsilcisi olduğunu, ...Sözleşmesi neticesinde davalı şirkete ...caddesi No:...adresindeki iş yerinin kiralandığını, sözleşme kapsamında müvekkilinin KDV dahil olmak üzere 35.400,00TL alacağı olduğunu ve bu alacağı ilişkin fatura kesildiğini, davalı tarafın fatura bedelinden yalnızca 17.000,00TL'lik kısmını müvekkili banka hesabına göndermek suretiyle ödediğini, bakiye kalan 18.400,00TL alacağın tahsili amacıyla Konya.

İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, itiraz üzerine icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini beyanla davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış icra takibine itirazın iptali davasıdır.

İşbu davada öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığının üzerinde durulması gerekmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 1. maddesinde: Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir” hükmüne yer verilmiştir. Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.

TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.

TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre. Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın.

TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-Ya da TTK'nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3-Veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.

Somut olayda uyuşmazlık, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nun 520. vd. maddelerinde düzenlenen simsarlık (tellallık) sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Anılan bu tür uyuşmazlıklar 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan mutlak ticari davalardan değildir.

Eldeki davada davalı tacir ise de; davacı ...dava dilekçesinde belirtildiği üzere emlak komisyonculuğu yapan esnaf olduğu anlaşılmıştır.

Tacir olmayan veya tacir sayılması mümkün olmayan gerçek ya da tüzel kişinin ticari işletmesinin olması mümkün değildir. Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına asliye ticaret mahkemeleri bakar. Taraflardan birisi tacir olmadığından, onun açısından bir ticari işletmeden de söz edilemez.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 S.Y. ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5.maddesinin 3.fıkrası değiştirilmiş ve "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmü getirilmiştir. Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılmış ihtisas mahkemesi haline getirilmiştir.

Asliye ticaret mahkemeleri ile diğer mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisidir. İşbu davaya sulh hukuk mahkemelerinin bakacağına ilişkin HMK nun 4. ve 382. maddelerinde ve diğer kanunlarda özel bir hüküm olmadığından, dava çekişmesiz yargı işi de olmadığından iş bu davaya bakmaya sulh hukuk mahkemeleri görevli değildir.

Diğer yandan davalının tacir, davacının ise esnaf olduğu ve tarafların kar amacı gütmesi nedeniyle uyuşmazlığın tüketici işleminden doğmadığı gözetildiğinde, iş bu davaya bakmaya tüketici mahkemeleri de görevli değildir. Bu itibarla genel görev kuralı gereğince davanın görüleceği yer Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim