Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/218 K.2023/363

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR : 1-)

VEKİLİ

: 2-)

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 29.01.2021 tarihinde ... adına kayıtlı sevk ve idaresindeki ...

Plakalı aracın Ankara Üniversitesi'ne istikamet ederken, ... adına kayıtlı, ... idaresinde olan ... plakalı araca çarpmamak için diğer park halindeki araçlara çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza sırasında müvekkili ...'ya ait ... plakalı aracın park halinde olduğunu, bu zincirleme kaza sonucu müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, kazanın gelişimine ilişkin yukarıda anlatılan hususların kaza tespit tutanağı ile de sabit olduğunu, hakimlik stajını tamamlamak amacıyla geçici süreli olarak Ankara'da bulunan müvekkilinin ... plakalı aracının park halinde olması,

kendisinin kaza sırasında olay yerinde olmaması, yine müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, kaza tespit tutanağında da bu hususun sabit olduğunu, araçta meydana gelen hasar bedelinin müvekkiline ödendiğini, ancak değer kaybı talebinin sigorta şirketleri tarafından tam anlamıyla karşılanmadığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybını ... Plakalı aracın sigortacısı olması hasebiyle ...

Sigorta A.Ş'ye bildirdiğini, işbu sigorta şirketi tarafından ... no'lu değer kaybı dosyası açıldığını ve 247,74 TL’lik bir ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin araç değer kaybını karşılamadığını, diğer kusurlu araç sahibinin ... plakalı aracının sigortalı olduğu sigorta şirketi ...

Sigorta AŞ tarafından da ... numaralı dosyanın açılmış olmasına rağmen müvekkiline değer kaybına yönelik hiçbir ödeme yapılmadığını, tarafların arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamadıklarını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı ile yapılan masraflarına karşılık olmak üzere araçtaki değer kaybı için şimdilik 100,00-TL'nin kaza tarihi olan 29/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı taraflara usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili ...

Sigorta A.Ş. tarafından 17.06.2020/2021 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, mahkememizin 6100 Sayılı HMK'nın 6. maddesi uyarınca yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava konusu kazada sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında tali kusurlu bulunduğunu, dava konusu kazada tarafların kusur durumunun dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafından eksik evrak ile başvuru yapıldığını, davacı tarafın aracının mutabakatlı olarak 16.500,00-TL'ye onarıldığını, sigortalısının %25 kusuru oranında 4.125,00-TL hasar ödemesi yapıldığını, müvekkili sigorta şirketine eksik evrak ile başvuru yapıldığını, taraflarınca değer kaybı raporu hazırlatıldığını ve araçta meydana gelen değer kaybının 990,96-TL olduğunun tespit edildiğini,

bunun üzerine sigortalılarının kusuru oranında yani %25 oranında 247,74-TL değer kaybı bedeli ödendiğini, ödemelerin Trafik Sigortası Genel Şartları ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılarak gerçekleştiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalı aracın hususi araç olduğunu, sahibinin şahıs olduğunu, TBK'da düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faiz türünün yasal faiz olduğunu, bu nedenlerle değer kaybı ödemesi yapılmış olduğundan davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından süresinden sonra sunulan cevap dilekçesinde özetle. Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin müvekkili sigorta şirketinin yerleşim yeri olan İstanbul ...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nin olduğunu, davaya ilişkin delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, tebliğ edilmeyen delillere ilişkin cevap verme haklarını saklı tuttuklarını, müvekkili şirket tarafından davacının maddi hasar ödemesinin hesaplamalarına göre yapıldığını, davacının hak ve alacağının kalmadığını, kaza tarihi itibariyle maddi kaza başına teminat limitinin 82.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirketin teminat limiti ile sorumlu olduğunu, yapılan ödemelerin faizi ile birlikte tenzilinin gerektiğini,

davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin ancak ZMMS Genel Şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, mahkememizde dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, kazanın varlığı halinde hangi bölgeden hasar aldığının önem arz ettiğini, aynı bölgeden hasarlı olması halinde değer kaybı meydana gelmeyeceğini, mahkememizce davacının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verilmemesi için davacının aracının kasko sigortacısı ...

Sigorta AŞ'ye müzekkere yazılarak hasar dosyasının celp edilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin temerrüt tarihinin yüksek mahkeme kararları uyarınca belirlenmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden reddini, mahkememiz aksi kanaatte ise haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurda açılan dava; Trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybının tazmini davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 29/01/2021 tarihinde sürücü ... adına kayıtlı ... Plakalı aracın yine sürücü ...'in sevk ve idaresinde iken, ... adına kayıtlı ... Plakalı aracın sürücüsü ... olan araca çarpmamak adına park halinde olan davacıya ait ... plakalı araca çarpması nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybının davalılardan tahsili hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, kazaya karışan araçlara ait trafik kayıtları ve belgeler, sigorta şirketlerine ait poliçe ve hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevapları, Makine Mühendisi ve Adli Trafik Bilirkişi raporu, kazaya uğrayan araca ilişkin fotoğraflar ile tüm bilgi ve belgeler dosya arasına alınmıştır.

Davalı sigorta şirketleri vekilleri tarafından yetki itirazında bulunmuş ise de; yapılan yetki itirazının reddi gerekmiştir. 6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre.

"Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir hükmü yer almaktadır.

Her ne kadar davalılar sigortacı vekilleri cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş ise de zarar gören davacının yerleşim yerinin Konya olması nedeniyle yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Kaldı ki davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesi süresinde sunulmadığından dolayı bu sigorta şirketi bakımından geçerli bir yetki itirazından da söz etmek mümkün değildir.

Dosya Adli Trafik bilirkişisi ile makine mühendisi bilirkişiye verilerek kazadaki tarafların kusur durumu ve davacı aracındaki araç değer kaybının yapılan ödemeler ve poliçe limitleri de nazara alınmak suretiyle belirlenmesi için rapor alınmasına karar verilmiştir.

Sunulan 18/11/2022 tarihli heyet raporunda özetle;

Kusur yönüyle; Davalı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'nın Asli Kural ihlali yaptığı, davalı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'in Tali Kural ihlali yaptığı, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nin ise bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı, park halinde ... plakalı kamyonet sürücüsünün de herhangi bir kural ihlali yapmadığı, park halindeki ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın ise bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı rapor edilmiştir.

Hasar yönüyle; Davacının davalı ... Sigorta AŞ'den meydana gelen değer kaybı ile ilgili 247,74-TL tahsil ettiği ( Esasında doğrusu ... Sigorta A.Ş. Olacak ), dava konu ... plakalı araçta ve dava konusu trafik kazası sonucunda araçta meydana gelen değer kaybının 15.000,00-TL olacağı rapor edilmiştir.

Rapora yapılan beyan ve itirazlar üzerine akabinde dosya Adli Trafik bilirkişisi ile makine mühendisi bilirkişiye verilerek kazadaki tarafların kusur durumunun oransal (yüzdelik) ve davacı aracındaki araç değer kaybının kısmi ödeme olan ve davalılardan ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 247,74-TL'nin de değer kaybından tenzili ile bakiye değer kaybının belirlenmesi için ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Sunulan 11/12/2022 tarihli ek raporda özetle;

Kusur yönüyle; Davalı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'nın Asli Kural ihlali yaptığı ve %75 oranında kusurlu olduğu, davalı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'in Tali Kural ihlali yaptığı ve %25 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'in ise bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı, park halinde ... plakalı kamyonet sürücüsü ise herhangi bir kural ihlali yapmadığı, park halindeki ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın ise bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı rapor edilmiştir.

Hasar yönüyle; Davacı, davalı ... Sigorta A.Ş. 'den araçta meydana gelen değer kaybı ile ilgili 247,74-TL tahsil ettiği ( Esasında doğrusu ... Sigorta A.Ş. Olacak ), davaya konu ... plakalı araçta ve dava konusu trafik kazası sonucunda araçta meydana gelen değer kaybının 15.000,00-TL olacağı, ( Davadan önce ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen 247,74-TL tenzil edildiğinde ) kusur oranına göre davacının davalı ... Sigorta A.Ş.'den talep edebileceği tazminat miktarının 11.250,00-TL olduğu, yine kusur oranına göre davacının davalı ... Sigorta AŞ'den talep edebileceği kalan tazminat miktarının 3.502,26-TL olacağı rapor edilmiştir.

Davacı vekili 09/01/2023 tarihli dava değer artırım dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; 100,00-TL olarak talep ettikleri (değer kaybı) maddi hasar tazminatı taleplerini 14.652,26-TL artırarak toplam 14.752,26-TL'ye iblağ etmiş ve davalılardan kaza tarihi olan 29/01/2021 tarihinden itibaren müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili kaza tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunmuştur. Davalı ... Sigorta Şirketi bakımından temerrüt, kısmi değer kaybı ödemesi olan 247,74-TL ödemenin yapıldığı 15/03/2021 tarihi, davalı ... Sigorta AŞ bakımından ise davadan önce yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının açıldığı 05/03/2021 tarihine 8 iş günlük sürenin ilavesi sureti ile 18/03/2021 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Davacıya ait araçtaki hasar bedelleri kusurları oranında davalı şirketler tarafından ödenmiştir. Lakin değer kaybı ise çok cüz'i bir şekilde ödenmiştir. Davacı yan vekili davalıların kusur oranları nispetinde değil, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil talebinde bulunmuştur. Dolayısı ile belirlenen değer kaybı talebinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Davacı vekili kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybını talep etmiştir. Davaya konu olan kazada davacıya ait araç hasara uğramıştır. Bu tür kazalarda aracın kaza sonrası onarıldıktan sonra mübadele ( rayiç ) değerinin, olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü araç tamamen onarılmış olsa bile bu aracın tahribatın izlerini taşıyacağı aşikardır. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden daha düşük olacaktır. Bu da aracın cari değerini düşürecektir.

Zararı tazminle yükümlü olan kimse, tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur. Kural olarak; araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gören kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark değer kaybını gösterir. Bilirkişiler tarafından yapılan hesaplama da emsal Yargıtay içtihatlarına uygun olarak bahsi geçen şekilde yapılmış ve hükme mesnet alınmıştır. Ayrıca kusur belirlemesi de az yukarıda ifade edildiği üzere kaza tespit tutanağı ve tramer kayıtları ile uyumludur.

Nitekim Yargıtay. Hukuk Dairesinin 20/09/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında.

"Hükme esas alınan bilirkişi raporunda araçtaki değer kaybının tespiti, Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda esas alınan, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyulmaksızın, kaza tarihinden sonra 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS Genel Şartlarına göre belirlenen değer kaybı hesaplama yöntemine göre hesaplandığı anlaşılmıştır.

Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir.

Bu durumda mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler ışığında araçtaki değer kaybının tespiti hususunda yeniden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken kaza tarihinden sonra yürürlüğe giren genel şartlara göre belirlenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." denilmiştir. (Benzer yönde Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 27/12/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Konya Konya Bölge Adliye Mahkemesi.

Hukuk Dairesinin 21/02/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı)

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirme neticesinde dosya kül halinde incelendiğinde. Davacı vekilince davalılardan 29/01/2021 tarihinde sürücü ... adına kayıtlı ... Plakalı aracın yine sürücü ...'in sevk ve idaresinde iken, ... adına kayıtlı ... Plakalı aracın sürücüsü ... olan araca çarpmamak adına park halinde olan davacıya ait ... plakalı araca çarpması nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybını talep ettiği, dava konusu kazada davalı ...

Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'nın Asli Kural ihlali yaptığı ve %75 oranında kusurlu olduğu, davalı ...

Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'in Tali Kural ihlali yaptığı ve %25 oranında kusurlu olduğu, davacının dava konusu kazada herhangi bir kusurunun olmadığının rapor edildiği, kaza tespit tutanağı ile mahkememizce alınan bilirkişi raporunun uyumlu olduğu, yine davacının aracındaki değer kaybının kısmi ödeme tenzil edildikten sonra 14.752,26-TL olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim