Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/577 K.2022/569

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 31/08/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında düzenlenen arsa karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedilmesinden kaynaklı açılan tapu iptal ve tescil davası sonucunda Konya. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile davalı şirket aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedildiğini, Konya.

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, iflas yoluyla takip ödeme emrinin usulünce davalıya tebliğ edildiğini, davalının icra takibine itiraz etmediğini, ödeme de yapmadığını bu nedenle iflas davası açmak zorunluluğunun hasıl olduğunu, kesinleşmiş mahkeme ilamına dayalı olarak başlatmış oldukları icra takibinde hukuki yararlarının olduğunun açık olduğunu, İİK'nun 159 maddesi uyarınca mahkeme muhafaza tedbirlerine teminatsız olarak karar vermesi gerektiğini beyanla davalı şirketin iflasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ, DELİLLER, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE

Dava, icra takibine dayalı iflas davasıdır.

Somut olayda ; Mahkememizin 02/09/2022 tarihli tensip tutanağı hazırlanarak taraflara tebliğ edilmiş, 30.000,00TL iflas avansı ile Mahkememizce yapılacak ilanlar, müzekkere ve tebligat giderleri, bilirkişi ücretleri ve davalının defterinin tutulmasına ilişkin tedbir nedeniyle yapılacak masraflar için 15.000,00TL. olmak üzere toplam 45.000,00TL. gider (iflas) avansının yatırılması için davacıya tensip zaptının tebliğinden itibaren 2 hafta kesin süre verilmiş, aksi takdirde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verileceği ihtar edilmiştir. Tensip zaptı davacıya 02/09/2022 tarihinde e-tebliğ olarak edilmesine rağmen e-tebliğ süresi ve sonrasındaki 2 haftalık kesin süre içerisinde iflas avansının ve gider avansının yatırılmadığı görülmüştür.

Davada öncelikle çözülmesi gereken sorunlar; iflas ve gider avansının yatırılmaması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerekip gerekmediği, iflas giderlerinin mahkemece karşılanmasının gerekip gerekmediği, dava şartı yokluğunun söz konusu olması halinde davalı tarafın davayı kabul etmesinin esasa etkili olup olmadığı sorunlarıdır.

2004 s. İİK.'nın 181. maddesi göndermesiyle doğrudan doğruya iflas taleplerinde de uygulanması gereken İİK'nın 160. maddesine göre, "İflas isteyen alacaklı ilk alacaklılar toplantısına kadar olan masraflardan sorumludur.

Mahkeme, bu masraflar ile iflas kararının kanun yolları için gerekli bütün tebliğ masraflarının peşin verilmesini ister."

Yargıtay. HD.'nin 17/06/2020 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında, "Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketten olan alacağının tahsili amacıyla iflas yolu ile takip yaptıklarını borçlu şirketin haksız olarak borca itiraz ettiğini, sürerek davalının iflasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir... Mahkemece; iddia, savunma, dosya kapsamına göre.

İİK.'nun 160. maddesi uyarınca iflas avansı yatırılması dava şartı olduğundan ve davacı bu şartı yerine getirilmediğinden HMK 114/(2)-115/(2) maddeleri uyarınca davanın usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir... davacı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA..." karar verilmiştir.

Yargıtay . HD.'nin 03/03/2020 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da, "Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın 177/4. Maddesi gereğince açılmış bulunan iflas davası olup, 160 madde uyarınca iflas avansı yatırılmasının dava şartı olarak belirlendiği, İİK'nın 177/4 maddesi uyarınca açılmış olan iflas davalarında, iflas avansının hazine tarafından karşılanmasının mümkün olmadığı, davacı tarafın verilen kesin sürelere rağmen iflas avansı yatırmadığı, iflas avansının hazine tarafından karşılanmasını talep ettiği gerekçesiyle, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.... tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA..." karar verilmiştir.

2004 s. İİK.'nın 160. maddesinde yer alan iflas avans ve giderleri, 6100 s. HMK.'nin 114/2. maddesi gereğince özel kanunlarda yer alan bir dava şartı olup, verilen kesin süreye rağmen iflas avans ve giderlerinin süresinde yatırılmaması bir dava şartı eksikliğidir. 6100 s. HMK'nin 115/1. maddesi gereğince de, dava şartının her aşamada ve re'sen incelenmesi gerekmektedir.

İflas davalarının kamu düzenine ilişkin olduğu kabul edilerek, davacının yatırmadığı iflas avanslarının Hazine tarafından karşılanmasını beklemek, diğer dosyalarda iflas avansını yatıran davacılar yönünden haksızlığa sebebiyet verecek ve iflas davası açanları da iflas avansını yatırmamaya teşvik edecek bir yorum olduğu gibi, Hazine'yi gereksiz ve yüksek miktarlarda dava giderlerine maruz bırakmanın da hiçbir haklı sebebinin olmayacağı sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihatlarında da, iflas avansı dava şartı olarak görülmüş, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine ilişkin verilen kararlar onanmıştır.

Davacının verilen kesin süre içerisinde iflas avans ve giderlerini yatırmaması nedeniyle davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...