Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/67 K.2022/254

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... /... ... Şubesine ait, 20.000 TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... numaralı, müvekkil tarafından 29/03/2016 tanzim, 06/04/2016 karşılıksız çıktığı tarih olan 10.10/2017 tarihinde yazılan çek müvekkili tarafından bilgisi dışında elinden çıktığını ve kaybolduğunu, ayrıca müvekkilinin keşide ettiği 2.500 TL, 9.200 TL, 9.200 TL, 3.400 TL bedelli senetlerin de kaybolduğunu, müvekkilinin ... ...

Şubesi ve ... ... şubelerine müracaat ettiğinde bilgi amaçlı olarak karşılıksız çek ve senetlerin göründüğünü, bu sebepten dolayı kredi kullanamayacağını bildirdiklerini, çeklerin nerede ve nasıl kaybolduğunun belirsiz olduğunu ve müvekkilinin de hatırlamadığını, yaklaşık olarak 4 yıl önce kaybolduğunu, üzerinden uzun bir zaman geçtiğini, bu nedenlerle tüm çek ve senetlerin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesini, ayrıca çek ve senetlerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçme ihtimaline binaen ödeme yasağı konulmasını ve HMK 389 maddesi gereği ihtiyati tedbir kararı verilerek,

çekin ve senetlerin ödemesinin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Davanın; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle adı geçen kanunun 757 ila 763 maddelerine dayanan keşideci tarafından açılan çek iptali davası ile 6102 Sayılı TTK'nın 778/1-ı maddesi delaletiyle adı geçen kanunun 757 ila 763 maddelerine dayanan keşideci tarafından açılan bono iptali davası olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/10/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; dava, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacı da ihtilaf konusu çeklerin keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nin 757 vd. maddelerine dayanarak çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." denilmiştir.

2.T.C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/01/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Bununla birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s bendi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanacak olan Türk Ticaret Kanunu'nun 651, 757 ve 765.maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet (çek) üzerinde hak sahibi olan kişiye ait olduğu (651/2.madde) yani çekte hamil olan kişinin ancak zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği, dava dilekçesindeki ibarelerden davacının keşideci olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle 6100 sayılı HMK 114/h. maddesi uyarınca reddide gerekir" denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

Dava konusu olan ... /... ... Şubesine ait 29/03/2016 Tanzim ve 20.000 TL bedelli çek ile 2.500 TL, 9.200 TL, 9.200 TL, 3.400 TL bedelli senetlerin keşidecisinin davacı ... olduğu, yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 30/10/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 18/01/2022 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında açıkça ifade edildiği üzere çek ve bono iptali davalarını açma hakkının senet üzerinde hak sahibi olan hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip ... Hakim ...