Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/770 K.2022/727

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 28/11/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalının murisi olan ...'in 29/08/2022 tarihinde vefat ettiğini, müvekkili ile murisin aynı apartmanda 25 yıldır komşu olduklarını, murisin sarraf olup "... " unvanıyla sarraf dükkanının olduğunu, müvekkilinin 58.000 ABD ve 1.300 gr 22 ayar bilezik altınını murise emanet olarak verdiğini ve karşılığında murisin el yazısı ve imzası bulunan belge aldığını, murisin ölümünden sonra davalı olan mirasçısından emanet olarak verilen altın ve paranın istenildiğini ancak davalının ödeme yapmadığını, emanetin ödenmesi için Konya.

Noterliğinin 16/09/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya ihtar çekildiğini, davalının noter ihtarına rağmen ödeme yapmadığını, dava öncesi yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de netice alınamadığını, murisin ölümünden sonra mirasçılarından bir kısmının reddi miras kararı alarak murisin mirasını reddettiğini, davalı ...'in murisin yasal mirasçısı olduğunu, murise ve mirasçılarına karşı çok sayıda icra takibi başlatıldığını ancak yapılan icra takipleri içerisinde kanaatlerince anlaşmalı milyonlarla ifade edilen yüksek miktarlı icra takiplerinin de olduğunu,

murise ait sarraf dükkanının yine kanaatlerince yakın akrabaları tarafından mal kaçırmaya yönelik işletilmeye devam edildiğini beyanla öncelikle müvekkili tarafından emanete verilen 58.000 ABD ve 1.300 gr 22 ayar bilezik altın değeri karşılığı olmak üzere 1.350.700,00TL'nin tahsili için, davalının mal kaçırma, yüklü miktarlardaki hukuka aykırı başlatılan icra takipleri ve dava dilekçelerindeki ekler dikkate alınarak davalının tüm mal varlığı ve muristen intikal edecek mal varlığı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini,

her türlü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla muris ...'e müvekkili tarafından verilen 58.000 ABD'ın dava tarihinden itibaren yıllık uygulanan faiziyle birlikte, 1.300 gr 22 ayar bilezik altının serbest piyasa satış turu üzerinden şimdiki bedeli olan 1.350.700,00TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.

İşbu davada öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığının üzerinde durulması gerekmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 1. maddesinde: Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir” hükmüne yer verilmiştir. Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.

TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.

TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre. Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın.

TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

Bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-Ya da TTK'nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3-veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.

Somut olayda; davacı taraf, davalının murisine emanet olarak verilen paraların, mirasçı davalıdan usulünce istenilmesine rağmen geri verilmediğini ileri sürerek alacak talebinde bulunmaktadır.

Türk Borçlar Kanununun 561 ve devamı maddelerinde düzenlenen saklama sözleşmesi (vedia akdi), saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır.

Uyuşmazlık, davacının saklamak amacıyla davalıya verdiğini ileri sürdüğü ziynet eşyaları ve dövizlerin iadesi talebinden doğmuştur.

Suretleri dosya arasına alınan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin resmi internet sayfasından yapılan sorgulama sonuçlarından, dava tarafları ve ayrıca davalının murisi ve dosyaya sunulu kartvizitteki işletme ünvan adı altında ticaret odasında tacir kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Konuya ilişkin emsal yüksek mahkeme içtihatları şu şekildedir:

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi

. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar;"...Somut olayda, uyuşmazlık, davacının saklamak amacıyla davalıya verdiğini ileri sürdüğü ziynet eşyalarının iadesi talebine ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı ya da davacının eski eşi tarafından kasada saklanmak üzere davalıya bir miktar ziynet eşyası teslim edildiği anlaşılmaktadır. Ancak her iki taraf tacir olmadığı gibi, olaydaki saklama sözleşmesinin (vedia akti) taraflardan herhangi birinin ticari işletmesiyle ilgili olmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek çözümlenmesi gerekmektedir..."

YARGITAY . Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar:"...Somut olayda, uyuşmazlık, davacının sahibi olduğu yediemin deposunda, davalının haczettirdiği ısıtıcının uzun süre kalmasına rağmen ücretinin ödenmediği belirtilerek yedieminlik ücret alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Dosya kapsamından, davacı ile davalı vekili arasında 30.07.2009 tarihli yediemin sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Ancak her iki taraf tacir olmadığı gibi, olaydaki vedia aktinin tarflardan herhangi birinin ticari işletmesiyle ilgili olmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek çözümlenmesi gerekmektedir..."

Yargıtay . Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar;"...Somut olayda, davacının yediemin işletmesi olduğu, davalıya ait olan ve trafikten men edilen motorsikletin davacıya ait otoparkta uzun süre kalmasına rağmen ücretinin ödenmediği belirtilerek yedieminlik ücret alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülerek çözümlenmesi gerekmektedir..."

Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar:"... taraflar arasındaki hukuki ilişkinin TBK'nın 561 ve devamı maddelerinde düzenlenen saklama sözleşmesinden kaynaklandığı, 6102 sayılı TTK 4(1)c bendi ve (1). son cümlesi uyarınca saklama sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların taraflardan herhangi birinin ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğması kaydıyla mutlak ticari dava olduğu, ancak davacı Belediye'nin ve davalı tarafın tacir olmaması karşısında dava konusu uyuşmazlığın çözümünün genel yetkili ve görevli Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu kabul edilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken.."

Yukarıda yer verilen yasa maddeleri, mahkeme içtihatları ve açıklamalarda görüleceği üzere, saklama sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıklarda Mahkememizin görevli olabilmesi için, uyuşmazlığın en az bir tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerektiği, dosya tarafları tacir olmadığı gibi, sözleşmenin tarafı davalının murisi müteveffanın da tacir olmadığı, kaldı ki kuyumculuk faaliyetinde emanet olarak verilen altın ve dövizlerin müşteri yararına saklanması gibi faaliyet alanın da olmadığı, dolayısıyla olaydaki saklama sözleşmesi (vedia akti) taraflardan herhangi birinin ticari işletmesiyle ilgili olmadığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek çözümlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu sebeplerle mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...