Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/86 K.2023/80

2-)

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Borçluları davalılar olan 35.000,00-TL tutarlı bononun müvekkili tarafından ... Sanayi Ltd. Şti'ye ciro edildiğini ve davalılar tarafından ödemesinin yapılmadığını, bunun üzerine alacaklı tarafından müvekkili ile davalılara karşı Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını ve borcun müvekkili tarafından 08/02/2019 tarihi itibariyle ödendiğini, müvekkilinin ödemiş olduğu 35.000,00-TL'yi ciro zincirinde kendisinden önce gelen diğer senet borçlularından tahsili amacıyla Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile ... ve ...'ya karşı icra takibi başlattığını, borçluların icra takibine 28/02/2019 tarihinde itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, arabulculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, bu nedenlerle 05/03/2015 düzenlenme tarihli, 35.000,00-TL tutarlı, 30/11/2015 vade tarihli bonoya istinaden Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasıyla müvekkili aleyhinde başlatılan icra takibinin sonlanması amacıyla 08/02/2019 tarihinde ödenen 35.000,00-TL ve ödeme tarihi olan 08/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı taraflara usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının dava dilekçesinde, alacaklı hamil ... Ltd. Şti tarafından Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına konu edilen bonoda davacı ve davalıların borçlu olduklarını, icra dosya borcunu kendisinin ödediğini, ödediği bedeli müvekkilinin borçlulardan talep ettiğini ancak borçluların iş bu borcu ödemediğini iddia ederek huzurdaki davayı çatığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davaya konu hakkın zamanaşımına uğradığını, davacının iddiasının aksine icra dosyasına konu borcun müvekkili ... tarafından ödendiğini, müvekkili ... tarafından icra dosya alacaklısı firmadan alınan borç kapama belgesine göre icra dosya borcunun 21/11/2018 tarihinde ödendiğini, aynı tarihte icra müdürlüğü harç hesabına 1.429,09-TL para yatırıldığını,

bu nedenlerle öncelikle davanın zaman aşımı nedeniyle reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Bono nedeniyle hamile ödeme yapmak durumunda kalan lehdarın, bono keşidecisi ve kefile karşı açmış olduğu rücuen alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına borçlu sıfatıyla 35.000,00-TL olarak ödediği bedelin davalılardan tahsiline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca bildirilen deliller toplanılmış, arabuluculuk son tutanağı, Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, Çumra Vergi Dairesi Başkanlığı müzekkere cevabı, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabı ve tüm belgeler dosya arasına alınmıştır.

Dava bidayette Çumra Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E., sayılı dosyası ile açılmış, yapılan yargılama neticesi 17/09/2021 tarihinde ... K. Sayılı ilam ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Huzurdaki davada sureti dosyada mevcut bonoya göre lehdar olan davacı yanca bono bedelinin 08/02/2019 tarihinde hamile ödendiği dosyadaki belgelerden anlaşılmıştır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 77. Maddesinde; "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." hükmü mevcuttur.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 82. Maddesinde; "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu ifadan kaçınabilir." denilmektedir.

Yine 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 73. Maddesinde;

MADDE 73- Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Hükmünü havidir.

Tazminatın ödenmesi kendisinden istenilen kişi, durumu birlikte sorumlu olduğu kişilere bildirmek zorundadır. Aksi takdirde zamanaşımı, bu bildirimin dürüstlük kurallarına göre yapılabileceği tarihte işlemeye başlar.

Yukarıda bahsi geçen kanun maddelerinden de anlaşılacağı üzere sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ile fakirleşme arasında uygun nedensellik (illiyet) bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekmektedir. Sebepsiz zenginleşme halinde zenginleşen ve fakirleşen arasında kanun gereği bir borç ilişkisi doğmakta olup, bu borcun konusu malvarlığında meydana gelen fazlalığın geri verilmesidir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı tarafından Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu alacağın davalılardan tahsilini talep etmiş ise de; davaya konu alacak TBK'nın 82/1. "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." fıkrasına ve TBK 73. Maddesine göre davanın; 2 yıllık zamanaşamı süresinden sonra yani ödemenin 08/02/2019 tarihinde yapılmasına müteakip 09/09/2021 tarihinde açılmış olması karşısında sebepsiz zenginleşme için kanunun aradığı zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmıştır.

Dolayısı ile yukarıda zikredilen kanun maddeleri mucibince davacının davasını 2 yıllık zamanaşımı süre geçtikten sonra açmış olduğu anlaşılmış ve davalının zamanaşımı itirazı da nazara alınarak davanın zamanaşımı yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 749. maddesinde kambiyo senetleri ile ilgili zamanaşımı süreleri düzenlenmiş olup;

MADDE 749- (1) Poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

(2) Hamilin, cirantalarla düzenleyene karşı ileri süreceği istemler, süresinde çekilen protesto tarihinden veya senette “gidersiz iade olunacaktır” kaydı varsa vadenin dolduğu tarihten itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

(3) Bir cirantanın başka cirantalarla düzenleyen aleyhine ileri süreceği istemler, cirantanın poliçeyi ödediği veya poliçenin dava yolu ile kendisine karşı ileri sürüldüğü tarihten itibaren altı ay geçmekle zamanaşımına uğrar.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere özel düzenleme niteliğindeki bu hüküm gereğince huzurdaki davada ciranta-lehdar olan davacının ödeme yaptığı tarihten itibaren düzenleyen ya da müracaat borçlularına karşı altı ay içinde dava açması gerekmekte olup, aksi halde istem zamanaşımına uğrayacaktır. Davacı yan zikredilen kanun maddelerine göre 6 aylık süreyi geçirmiştir. Türk Ticaret Kanunun ilgili maddelerine göre de zamanaşımı süresi az yukarıda ifade edilen Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre daha evvelden dolmuş bulunmaktadır.

Yukarıda zikredilen nedenlerle dosya kül halinde değerlendirildiğinde alacağın zamanaşımına uğraması, davalı vekilinin de zamanaşımı itirazında bulunduğu hususu nazara alındığında açılan davanın zamanaşımı yönünden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim