Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/98 K.2022/131

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin katılmış olduğu enerji fuarı sırasında bir görüşme gerçekleştirdikten sonra çek koçanında eksiklik olduğunu fark ettiğini, görüşme gerçekleştirilen şirket yetkililerinden şüphe duysa da o an inceleme yapmadığını, fuar sonrası iş yerinde koçanı incelediğinde dört adet (... -... -... -... ) seri no'lu ...

Bankasına ait çek yapraklarının çalındığını fark ettiğini, müvekkilinin durumu fark ettikten belli bir süre sonra ilgili bankaya çek yapraklarının çalındığı bilgisini verdiğini, ilgili bankadan öğrendiği kadarıyla ... -... seri no'lu çeklerin ibraz edilmek istendiği bilgisinin mevcut olduğunu, ilgili çeklerin müvekkilin imzası taklit edilmek suretiyle tanzim edildiğinin açık olmakla birlikte ibraz etmek isteyen şahıslara henüz ulaşamadıklarını, kötü niyetli kişilerin çekler ile müvekkilini zarara uğratmak istediklerini, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

6102 sayılı TTK'nin 651 ve TTK 'nin 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda ve de bu davalar nedeniyle talep edilecek ödeme yasağını havi içeren taleplerle ilgili olarak dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. (Yargıtay .Hukuk Dairesinin 04/07/2014 tarih, ... E. ... K. sayılı ilamı)

Yine emsal nitelikteki Yargıtay .Hukuk Dairesinin 20/04/2016 tarih, ... E. ... K. sayılı ilamında da ifade edildiği üzere; Davacının çek hesabı sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine yönelik yerel mahkemece verilen karar onanmıştır.

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay Kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının veya çek koçanı sahibinin dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çek hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

Ayrıca dava konusu 4 adet çek, çek vasfında olmayıp, tüm hanelerinin boş ve keşidecinin imzasını içermediği, TTK. nun 812. maddesi gereğince muhatap bankanın sahte çeki ödemesi halinde kendisinin sorumlu olacağı, çek hesabı sahibinin her ne kadar muhatap bankayı ödemeden men yetkisi yok ise de bunun keşidecinin imzasını taşıyan çek için geçerli olduğu, keşidecinin sahte çeki veya sahte imzalı çeki ödemekten men etmesine gerek olmaksızın çekin veya çekteki imzanın sahte olduğunu bankaya bildirmesi yeterli olup, zaten banka sahte çeki ödemez, öderse sonucuna bankanın katlanacağı açıktır.

Bu durumda çek hesabı sahibi, çekin veya çekteki keşideci imzasının sahteliğini bankaya bildirmekle amacına fazlasıyla ulaşabilir. Keşidecinin bu şekilde mahkememize başvurmasında hukuki yararı yoktur, bankaya başvurması yeterlidir. Bu nedenle davanın reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...