Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/558 K.2024/97

07/02/2023 tarihinde ... ait, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... model Greyder iş makinasının, Ilgın Vefa Tanır Devlet Hastanesi diyaliz hastalarını nakil hizmetini yapmakta olan Ilgın merkez ... mahallesinde Tuzlukçu-Ilgın ilçe yolu üzerinde ilerleyen müvekkili ...'e ait ...

Plakalı 2019 model ... marka araca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/1-c maddesini ihlal ederek sert bir şekilde arkadan çarptığını, müvekkilinin aracının çarpmanın etkisiyle yolun sağındaki uçuruma doğru savrulduğunu ve ciddi hasar gördüğünü, davalı ...'a ait Greyder iş makinasının kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğunu, davalı firmanın kusurlu olduğunu bildiğinden dolayı alelacele iş makinasına trafik sigortası yaptırdığını, müvekkilinin ticari nitelikli aracının maddi hasar gördüğünü, aracının hasarlı olması nedeniyle kullanamadığını, Konya.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş sayılı dosyasından tespit yaptırıldığını, arabuluculuk başvurusu yapıldığını, başvurunun anlaşamama ile sonuçlandığını, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere, kusur durumunun yerinde keşif ve bilirkişi raporu ile tespitini, 07/02/2023 tarihinde karşı tarafın tam ve asli kusuruyla gerçekleşen trafik kazası nedeniyle müvekkili ...'e ait ...

Plakalı 2019 model ... marka araçta meydana gelen zarar sebebiyle hasar onarım bedeli (parça bedeli, işçilik bedeli), değer kaybı bedeli, aracın tamiri esnasında Ilgın-Konya arası çekici masrafları, aracı kullanamaması sebebiyle mahrumiyeti tazminatı/ikame araç bedelinin temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini; öncelikle alacaklarının semeresiz kalmaması amacıyla haricen duyumlarımıza göre davalının mal kaçırma girişiminde bulunabileceği nazara alınarak, dava süresince huzurdaki davaya sebebiyet veren ve davalı şirkete ait olan ...

Marka ... model ... Tescil No. ... Plaka no.lu greyder iş makinasına haciz ve tedbir işlenmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı ... İnş. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın sigorta şirketini işbu davada davalı olarak göstermediğini, huzurdaki davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olmadığını, araç değer kaybı davaları haksız fiile ilişkin olduğundan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, yetkili mahkemenin haksız fiilin yani kazanın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davacı yan tarafından Konya. Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde ... D. İş.

Numarası ile delil tespiti yaptırıldığını ve bilirkişi raporu alındığını, alınan bilirkişi raporunda aracın uğramış olduğu değer kaybı, işçilik bedeli, hasar tutarı, parça tutarı ve mahrumiyet tutarı açıkça belirlenmiş olduğunu, alacak miktarının açıkça belirli olmasına karşın işbu davanın kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, işbu davaya sebebiyet veren kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün hiçbir kusurunun bulunmadığını, Konya.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş. Sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olacak şekilde düzenlendiğini, bu sebeplerle öncelikle davanın usulden reddini, neticeten iş bu davaya dayanak teşkil eden raporun usul ve yasaya aykırı olması hasebiyle davanın reddini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın sigorta şirketini iş bu davada davalı olarak göstermediğini, huzurdaki davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olmadığını, araç değer kaybı davaları haksız fiile ilişkin olduğundan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, yetkili mahkemenin haksız fiilin yani kazanın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davacı yan tarafından Konya.

Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde ... D. İş.

Numarası ile delil tespiti yaptırıldığını ve bilirkişi raporu alındığını, alınan bilirkişi raporunda aracın uğramış olduğu değer kaybı, işçilik bedeli, hasar tutarı, parça tutarı ve mahrumiyet tutarı açıkça belirlenmiş olduğunu, alacak miktarının açıkça belirli olmasına karşın işbu davanın kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, işbu davaya sebebiyet veren kazanın meydana gelmesinde kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını, Konya. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D. İş. Sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olacak şekilde düzenlendiğini, bu sebeplerle, öncelikle davanın usulden reddini, neticeten iş bu davaya dayanak teşkil eden raporun usul ve yasaya aykırı olması hasebiyle davanın reddini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sonucu meydana gelen kaza sonucu uğranan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı 23/03/2023 tarihli ilamında özetle; ".....

Somut olayda, davacının ticari şirket olduğu anlaşılmış ise de; davalının sürücü olduğu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda, davacıya ait araş geçiş gişesinde hasar meydana geldiğini belirterek zararın tahsilini talep etttiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının tacir olan ticari şirket olduğu ancak davalının tacir olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, yapılan araştırmaya göre vergi kaydı ve diğer kayıtlara göre esnaf faaliyeti kapsamında kaldığı, bu haliyle uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu anlaşıldığından, davanın genel hükümler çerçevesinde Küçükçekmece.

Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir" denilmektedir.

T.C. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı 12.12.2018 tarihli ilamında özetle; "......Dava, trafik kazası sonucu meydana gelen kaza sonucu uğranan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. Bursa . Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından, davacının tacir olması ve ticari işletmeye ait araçta meydana gelen zararın, davacının ticari işlerine yönelik olmasından kaynaklandığı ve davanın ticari dava niteliğinde olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi var ise asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

T.T.K.'nun 3.maddesinde ise '' Bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. '' düzenlemesi bulunmaktadır. Bir hukuki işletmenin veya fiilin TTK.'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda, davacı tarafın 16 M 0124 plaka sayılı aracı (minibüs) ile yolcu taşımacılığı yaptığı, TBK uyarınca davalılardan araç sürücüsü ... ve KTK uyarınca araç maliki davalı şirkete karşı bu kazadan doğan zararların tazmini için dava açıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, araç kiralamadan veya başka herhangi bir ticari ilişkiden kaynaklanmadığı, davacının aracı ile diğer aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanmakta olduğu açıktır. Bu haliyle uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu anlaşıldığından, davanın genel hükümler çerçevesinde asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. " denilmektedir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay . H.D.sinin 04.12.2017 gün ve ... E- ... K. sayılı kararı)

İddia, savunmalar, cevabi yazılar, yukarıda belirtilen istinaf kararları ve tüm dosya bir bütün halinde değerlendirildiğinde; somut dava dosyası haksız fiil hükümleri çerçevesinde değerlendirilecek ve çözüme kavuşturulacaktır. Haksız fiil hükümleri de Borçlar Hukukunda düzenlenmiştir. Somut olayda haksız fiilin herhangi bir ticari yönü (örneğin haksız rekabet) de bulunmamaktadır. Somut olayda trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat talebi söz konusudur.

Bu tür davalarda ticaret mahkemesinin görevli olmasını sağlayacak tek sebep, diğer davalılar yanında zorunlu mali mesuliyet sigortacılarının da hasım gösterilmesi halidir. Davalılardan ...

A.Ş'nin tacir olan ticari şirket olduğu ancak davacının tacir olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, yapılan araştırmaya göre vergi kaydı ve diğer kayıtlara göre faaliyetlerinin esnaf faaliyeti kapsamında kaldığı, davacı vekilinin 22.02.2024 tarihli duruşmada alınan beyanında da müvekkilinin esnaf olduğunu beyan ettiği görülmektedir.

Davacıya ait aracın sicil kaydında ticari amaçla yazması, aracın kullanım amacının ticari olması ve okul servisi işinde kullanılması; yukarıda şartları yazıldığı şekliyle davayı ticari dava yapmaz. Arabanın kullanım amacının ticari - yük nakli olması, mahkemenin görevini belirleyemez. Yine esnaf işletmesi olup da, ticari amaçlı yük taşımacılığı yapılması ve yine aracın sicil kaydında da ticari amaçla yazması da mümkündür. Burada asıl olan tacir olunup olunmamasıdır.

Bizim yargılamamızda bu husus yoktur. Bu halde somut davaya davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Görev kamu düzenindendir. Taraflar ileri sürmese dahi Mahkemece resen değerlendirilmesi gerekir. Tüm bu gerekçelerle Mahkememizce görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...