Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/59 K.2023/402

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

MAHKEMEMİZİN KÖK DAVASI ... ESAS YÖNÜNDEN

DAVACILAR

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVALILAR : 3-

4-

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN YİNE MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVALILAR : 3-

4-

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacılar vekilinin davalılar aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle ve davacı ... nın dava başvurma harcı yatırılmadığından dosyamızdan tefrik edilerek mahkememizin ... Esas sırasına kaydedildiği, başvuru harcının ödenmesi sonrası mahkememizce verilen 01/03/2023 tarih ... Esas ... karar sayılı kararı ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmekle, iki dava dosyasının birleştirilmesi üzerine, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle. 05.02.2018 günü ... yönetimindeki ... plakalı kamyon, ... ilçesi, ... caddesi ile ... Caddesinin kesiştiği kavşakta nizami olarak dönüş yapmak üzere olan müteveffa ... yönetimindeki ... plakalı aracı yaklaşık 90-95 km hızla geçmek isterken çarptığını ve ...'nın ölümüne neden olduğunu, taraflar arasındaki Konya. ATM ... E. - ...

K. Sayılı davada sürücü ..., hem geçiş yasağı, hem de hız limiti kurallarına uymadığı için %75 oranında kusurlu bulunduğunu, davalı ... ve ... ...Ltd.Şti. yönünden hukuk davasının kesinleştiğini, diğer taraftan, kaza ile ilgili olarak ... ASCM ...

E. Sayılı dosyada da İstanbul ATK Trafik İhtisas Kurulu'ndan rapor alındığı, sürücü olarak ... asli kusurlu bulunarak cezalandırılmasına karar verildiğini ve bu kararın da kesinleştiğini, destek ...'nın vefatı nedeniyle eşi ve çocukları için Konya. ATM ... E. - ...

K sayılı dosya ile açmış oldukları destekten yoksun kalmaya dayalı maddi tazminat davasının bilirkişi incelemesinde, müteveffa desteğin eşi, çocukları yanında annesi müvekkil ... için 143.312,85 TL, babası ... için 110.228,48 TL destek kaybı saptandığını, dosyada ... ve ... maddi tazminat yönünden taraf olmadığı için bu kişilerle ilgili hüküm kurulmadığını, ancak, kesinleşen karara göre davacı müvekkillerinin hak sahibi olduğunun da kesinleştiğinden ve gerek müracaatları gerekse arabuluculuk aşamasında anlaşma ve ödeme olmadığı için, işbu davanın açılmasının gerekli olduğunu, bu nedenlerle davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesini,

davacı ... için 143.312,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta) yönünden 25.05.2022 tarihinden başlayacak faizi ile birlikte ve 23.882,46 TL ile sınırlı olarak, davalılardan ... ve ...... Ltd. Şti. Yönünden olay tarihi olan 08.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte alacak miktarının tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere, ...

Sigorta Şirketi yönünden 08.02.2018 tarihinden itibaren başlayacak avans faizi ile birlikte ZMMS miktarı olan 23.882,46 TL dışındaki miktar üzerinden diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine verilmesini, (Bu sigorta şirketinin sorumluluğu sınırsızdır), davacı ... için 110.228,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının ... Sigorta A.Ş. (...

Sigorta) yönünden 25.05.2022 tarihinden başlayacak faizi ile birlikte ve 18.369,10 TL ile sınırlı olarak, davalılardan ... ve ...... Ltd. Şti. yönünden olay tarihi olan 08.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte alacak miktarının tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere, ...

Sigorta Şirketi yönünden 08.02.2018 tarihinden itibaren başlayacak avans faizi ile birlikte ZMMS miktarı olan 18.369,10 TL dışındaki miktar üzerinden diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine verilmesini, (Bu sigorta şirketinin sorumluluğu sınırsızdır) yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak taraflarına verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Dava konusu kazanın gerçekleşmesi akabinde müvekkili şirkete başvuru yapılması neticesinde ...'nın vefatı nedeniyle davacı tarafa 03.08.2018 ve 30.11.2022 tarihlerinde olmak üzere toplamda 191.611,31-TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin başkaca sorumluluğu kalmadığından huzurdaki davanın reddinin gerektiğini, mahkememizce resen nazara alınacak nedenler ışığında, tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, görevsizlik kararı verilmemesi halinde yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini,

davanın müvekkili şirkete yapılması zorunlu başvuru yapılmaması nedeniyle usulden reddini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu aldırılmasını, davacı tarafın delillerin tebliği ile dek esasa cevap verme hakları saklı tutmak kaydıyla, müvekkili şirketin sorumluluğunun tespiti açısından davacıların destekten yoksunluk zararlarının olup olmadığına davacı tarafça ispatını, davacı tarafın gerçek destekten yoksun kalma zararının tespiti için hazine listesinde yer alan aktüerden rapor alınmasını, temerrüte düşmemiş müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize,

ve vekalet ücretine karar verilememesini karar verilmesi halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını reddedilen kısım için yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya hükmolunmasını,

davaya yönelik tüm beyanlarının dikkate alınmak suretiyle müvekkili şirketin sorumluluğunun tespiti açısından davacının gerçekten de zararları olup olmadığının davacı tarafça ispatı gerektiğinden davasını ispat edemeyen davacının davasının öncelikle görevsizlik kararı verilmesini mahkemenin görevli olduğuna karar verilmesi halinde yetkisizlik kararı verilmesini, mahkememiz aksi kanaatte ise esastan reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini,

aksi takdirde hesaplanacak olan tazminat tutarından dilekçelerinde belirtilen indirim sebepleri göz önüne alınarak indirim uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 14.4.2017-2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no.lu İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili Şirketin Sorumluluğu Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, ancak dava konusu kazanın meydana geliş biçimi yönünden müvekkili sigortalısı araca atfedilen kusurun kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenlerle mahkemece resen tespit edilecek sebeplerle tarafların kusur oranının,

müteveffanın müterafik kusurunun tespitiyle tazminattan uygun oranda indirim yapılmasını, kusur durumu ve zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasını, herhalde haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama gideri vekalet ücreti ve dava masraflarının davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekilinin 31/03/2023 tarihli feragat dilekçesi ile özetle; Davalılardan ... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortasını yapan davalı ... Sigorta Şirketi ile haricen anlaştıklarını, bu nedenle işbu davanın aracı sigorta eden ... Sigorta Şirketi ile sigortalı araç maliki ... ...Ltd. Şti ile araç sürücüsü ... aleyhine açtıkları kısmından feragat ettiklerini, feragat ettikleri sigorta eden ... Sigorta Şirketi, ZMMS dışında kalan miktardan sorumlu olduğundan ve davanın ... Sigorta A.Ş. İle ilgili bölümü ZMMS kapsamında olduğundan, ... Sigorta A.Ş. aleyhine dava ve taleplerinin devam ettiğini, bu nedenlerle ... Sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalılar yönünden açtıkları davadan feragat ettiklerini, davanın ... Sigorta A.Ş. yönünden sürdürülmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 05/02/2018 Tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hayatını kaybeden müteveffa ...'nın desteğinden yoksun kaldığı iddiasıyla davacılar ... ve ... tarafından açılan maddi tazminat davası olduğu, Taraflar arasındaki ihtilafın ise 05/02/2018 tarihinde meydana gelen kazada davalılara atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacıların uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalılardan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu görüldü.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 10/04/2008 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Borçlar Yasası'nın 147/2. maddesi gereğince alacaklı, diğerlerinin zararına olarak müteselsil borçlulardan birinin vaziyetini iyileştirdiği takdirde bu fiilin sonuçlarına şahsen katlanır. Davacılar, müteselsil sorumlulardan sürücü hakkındaki davadan feragat ederek diğer sorumlu araç sahibinin, hakkındaki davadan feragat edilen sürücüye kusuru oranında rücu hakkını ortadan kaldırmışlardır.

Müteselsil sorumlulardan biri hakkındaki davadan feragat edilmesi diğer müteselsil sorumlu yönünden de teselsülden feragat niteliğini taşır ve böylece müteselsil sorumlu olan diğer davalı da sorumluluktan kurtulmuş olur. O halde müteselsil sorumlu olan işleten davalı şirket hakkındaki davanın da reddedilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir." denilmiştir.

2.T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortasının teminat kapsamı KTK’nın 91. maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere…” ifadesi ile düzenlemiştir. Bu maddeye göre sigortacının sorumluluk kapsamı işletenin motorlu aracın işletilmesi ile üçüncü kişilere verdiği zarar ile sınırlıdır. Bir başka anlatımla sigortacının sorumluluğu işletenin sorumluluğu ile sınırlıdır. İşleteni KTK’nın 85/1 maddesine göre bir zarardan sorumlu tutamıyorsak sigortacıyı o zarardan sorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Keza işletenin sorumluluğunu ortadan kaldıran KTK’nın 86. maddesinde sayılan şartların bulunması durumunda işleten ile birlikte sigortacıda sorumluluktan kurtulacaktır." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

1.HARÇ İKMALİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizin 31/01/2023 Tarihli tensip zaptının (12) nolu ara kararı gereğince davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığının olduğu, davacılardan ... açısından eksik harcın tamamlanması için davacılar vekiline süre verildiği, harç ikmalinin yapılmaması üzerine dosyanın iş bu dava dosyasından tefrik edilerek Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına kaydedilerek dosyanın işlemden kaldırıldığı, yasal süre içerisinde harç ikmalinin yapılması üzerine Mahkememizin ... Esas-... Karar sayılı dosyasının iş bu dava dosyamız ile yeniden birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

2.GÖREV AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6. Kitabında 1401. maddesi ilâ 1520. maddeleri arasında Sigorta Hukukunun düzenlenmiş olması karşısında 6102 Sayılı Kanunun 4/1 ve 5/1 maddeleri nazara alınarak eldeki davada Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla sigorta vekilinin görev dava şartı yönüyle yapmış olduğu itirazının reddine karar verilmiş ve işin esasına geçilmiştir.

3.YETKİ İTİRAZI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: 6100 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi ve T.C. Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının 07/07/2021 Tarih ve 608 Sayılı Kararı nazara alındığında söz konusu davanın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının yetkili mahkeme hususunda seçimlik hakkı bulunduğu, kazanın Konya İli ... İlçesinde meydana geldiği, davada Mahkememizin görevli olması ve dava tarihi karşısında yukarıda zikredilen HSK kararı gereğince Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olduğu görülmekle Mahkememizin yetkili olduğu dolayısıyla davalı vekilinin yapmış olduğu yetki ilk itirazının reddine karar verilerek işin esasına geçilmiştir.

4.DAVALILARIN İNCELENMESİNDE:Davalı ...'nın kazaya sebebiyet veren ... Plakalı aracın sürücüsü olduğu, davalı ... ... Ltd. Şti'nin ... Plakalı aracın işleteni olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş'nin ... Plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı olduğu, diğer davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise ... Plakalı aracın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı olduğu anlaşılmıştır.

5.FERAGAT DİLEKÇESİNİN İNCELENMESİNDE: Davacı vekilinin 31/03/2023 Tarihli dilekçesi ile Davalı ...'nın kazaya sebebiyet veren ... Plakalı aracın sürücüsü, davalı ... ... Ltd. Şti'nin ... Plakalı aracın işleteni ile davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise ... Plakalı aracın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı hakkında açmış olduğu davasından feragat ettiği, davacılar vekilinin T.C. Konya . Noterliğinin 19/02/2018 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Vekaletnamesinde açıkça "davadan feragat yetkisinin" bulunduğu anlaşılmıştır.

6.NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, Yüksek Mahkeme içtihatları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde: Trafik kazası neticesinde meydana gelen zarardan en geniş anlamda sorumlu kişiler 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 49 ve devamı maddeleri gereğince kaza sebebiyet veren araç sürücüsü ile 2918 Sayılı Kanunun 3/1 ve 85/1 maddeleri gereğince araç işletenidir.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ise işletene düşen hukuki sorumluluğu belirli limitler dahilinde üstlenmekte, sorumluluğu bu limitlerin azami miktarı kadar olmaktadır. İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı ise işletene düşen hukuki sorumluluğun ZMM Sigortacısı tarafından üstlenilen azami limitin aşılması halinde yine belirli limitler dahilinde sorumluluğunu üstlenmektedir. Yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27/10/2022 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında da ifade edildiği üzere bir başka anlatımla sigortacının sorumluluğu işletenin sorumluluğu ile sınırlıdır. İşletenin, 2918 Sayılı Kanunun 85/1 maddesine göre bir zarardan sorumlu tutulamadığı hallerde sigortacının da o zarardan sorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Keza işletenin sorumluluğunu ortadan kaldıran KTK’nın 86. maddesinde sayılan şartların bulunması durumunda işleten ile birlikte sigortacıda sorumluluktan kurtulacaktır.

Bu açıklamalardan hareketle ZMM Sigortacısı ve ... Sigortacısının sorumluluklarının, işletenin sorumluluğunun bulunduğu hallerde var olduğunun kabulü sonucu ortaya çıkmaktadır. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 166/1 maddesi gereğince müteselsil borçlulukta, borçlulardan birisinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi halinde bu oranda diğer borçlular da borçtan kurtulmuş olacaktır. Nitekim yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay.

Hukuk Dairesinin 10/04/2008 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında da ifade edildiği üzere alacaklı, diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin vaziyetini iyileştirdiği takdirde bu fiilin sonuçlarına şahsen katlanmak durumundadır. Eldeki davamızda davacı vekilinin 31/03/2023 Tarihli Feragat Dilekçesinin incelenmesinde "... Sigortacısı davalı ... A.Ş ile haricen anlaştıklarını, bu sebeple ... Sigortacısı ile sigortalı araç maliki davalı ... ... Ltd.

Şti ile araç sürücüsü ... hakkında açmış oldukları davalarından feragat ettiklerini" ifade etmiştir. Davacı vekilinin feragat dilekçesinin incelenmesinde en geniş anlamda sorumlu olan işleten ve sürücü hakkında açmış oldukları davalarından feragat ederken herhangi bir kısıtlama getirmediği açıkça anlaşılmaktadır. Bu sebeple davacı vekilinin feragatinin ... Sigortacısının ZMM Sigortasını aşan miktar yönüyle sınırlı olduğunun kabulü mümkün değildir.

Buradan hareketle davacılar eldeki davada müteselsil sorumlulardan en geniş anlamdaki sorumlular araç işleteni ve araç sürücüsü hakkında açmış oldukları davalarından feragat ettiklerinden sorumluluğu işletenin hukuki sorumluluğuna bağlı olan ZMM sigortacısının da bu feragatten faydalanarak sorumluluktan kurtulduğuna kanaat edilmekle Davacıların açmış olduğu davalarının 6100 sayılı HMK m. 311/1 maddesi gereğince her bir davalı yönüyle ayrı ayrı feragat nedeniyle reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim