Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/682 K.2024/841

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Davalı sigorta şirketi nezdinde 02/05/2023 başlangıç tarihli ... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi kapsamındaki diğer davalı şahısa ait ... plakalı aracın 02/05/2023 tarihinde müvekkiline ait olan ... sayılı araca tam ve ağır kusuru ile çarpması üzerine müvekkiline ait araç ağır hasara uğradığını, söz konusu kazada kaza tespit tutanağı çerçevesinde davalı ...' a ait olan ... plakalı aracın %100 tam ve ağır kusurlu olduğu sabit olduğunu, müvekkiline herhangi bir kusur atfedilmesinin mümkün dahi olmadığını, Konya Arabulucuk Bürosu ...

Dosya Numaralı dosya kapsamında yapılan başvuru kapsamında davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile öncelikle şimdilik 1.000,00TL değer kaybının belirsiz alacak davası olarak (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi raporundan sonra arttırılmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen yasal faizi ile birlikte tahsili ile, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle.

Huzurdaki davanın öncelikle “dava şartı eksikliği” sebebiyle usulden reddi gerektiğini, davacı tarafından müvekkil şirkete dava konusu kazaya ilişkin geçerli bir başvuru yapılmadığını, sigorta şirketine yapılan başvurunun usule ve yasaya uygun bir başvuru olarak kabul edilebilmesi için başvuru dilekçesi ile gerekli evrakların sigorta şirketine teslim edilmesi gerektiğini, başvuru sırasında bulunması gereken belgeler karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında düzenlendiğini, davacının,

2918 sayılı karayolları trafık kanunun 97. maddesinde yer alan sigorta şirketine başvuru zorunluluğunu yerine getirmiş ancak başvuruda bulunması gereken zorunlu belgeleri müvekkil şirket'e iletmediğini, davacının müvekkil şirkete geçerli bir başvuruda bulunmadan ya da başvurusundaki eksik hususları tamamlamadan direkt olarak işbu davayı ikame etmesinin hem bir dava şartı yokluğu hem de usul ekonomisine aykırılık teşkil ettiğini, hal böyle iken, müvekkil şirket aleyhine haksız olarak ikame edilen işbu davanın öncelikle usul yönünden reddini talep ettiklerini, başvuru sahibinin kısmi dava açmasında hukuki yararı bulunmadığını,

dava konusu olayda, talep konusunun miktarı açıkça belli olup, taraflar arasında bu konuda herhangi bir tartışma bulunmadığından, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararı olmadığını, 02/05/2023 tarihinde müvekkil şirket tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı adına tescilli ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araç ile kazaya karışması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 02/05/2023 - 02/05/2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası sigorta poliçesi mevcut olduğunu, davacı tarafından müvekkil şirkete işbu dava konusu kazaya ilişkin geçerli bir başvuru yapılmaması sebebiyle hasar dosyasının tamamlanamadığını, müvekkil şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, zorunlu trafik sigortası sorumluluk sigortası olup,

bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlandığını, sigortacının ise, KTK ve genel şartlar mucibince poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini, böyle bir halde zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar,

işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda üçüncü kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işletenin sorumlu bulunması gerektiğini, araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğü olmayacağını, müvekkil şirketin tazminata ilişkin sorumluluğundan bahsedebilmek için, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, bu durumda da tazminat sorumluluğunun sigortalı araç sürücünün kusuru oranında ve elbette ki poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu,

değer kaybının talepleri maddi teminat limitlerinin en fazla 9615'ine kadar olduğunu, motorlu aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin zarara uğramasına neden olunması durumunda, o aracın üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu belli sınırlar içinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasına zmss dendiğini, buna göre değer kaybının da, sigorta şirketlerinin belirlenen sınırlar ve limitler dahilinde sorumlu olması olduğunu,

bu sebeple sayın mahkemeniz tarafından değer kaybı ve hasarın tespitine ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi halinde yukarıda belirtilen hususlar dahilinde rapor düzenlenmesine karar verilmesini arz ve talep ettiklerini işbu nedenle davanın usulden ve esastan reddini talep etmenin zorunlu olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile;

değer kaybı hesaplamalarının, trafik sigortası genel şartları ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılması gerektiğini, sayın mahkemece tazminata hükmedilmesi durumunda müvekkil şirketin sorumluluğu, KTK'nın 85/1. ve trafik poliçesi genel şartlarının 1. maddesi gereğince sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile eğer bir değer kaybı tazminatına hükmedilirse değer kaybı hesaplaması yapılırken davacı tarafa ait aracın km'si, tramer kaydı, daha önceki kazalar ve yaşı göz önüne alınması gerektiğini,

zarar gören araçta meydana gelen "değer kaybı"nın belirlenebilmesi için 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca aşağıdaki kriterler çerçevesinde bir hesaplama yapılması gerektiğini, aracın daha önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ve bu kazalar nedeni ile değer kaybı tazminatı alınıp alınmadığı, aracın km'si ve kullanım amacı, .aracın hasar gören parçalarının neler olduğu ve bunların değer kaybına neden olup olmayacağı, teminat kapsamı dışında kalan hallerin bulunup bulunmadığı,

araçların kusur durumlarının , aracın yaşının, daha önce yapmış olduğu kazaların, 2. el olup olmadığının vs. hususların tespiti gerektiğini, 3 yıl ve 3 yıldan eski araçlarda onarım sırasında dahi yıpranmış parçalar değiştiğini, bu nedenlerle dava konusu aracın yaşı ve 2. el olup olmadığı oldukça önem taşıdığını, değer kaybına neden olan zararın dava konusu kazadan önce meydana gelmiş hasarlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti ile bu hususlarının tümüyle araştırılması gerektiğini, davacı tarafın;

lehine hükmolunacak tutara olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini talep ettiğini, faiz talebine itiraz ettiklerini, yasal faizin geçerli olduğunu, ticari faiz talebine ilişkin itirazları olduğunu, tüm bu sebepler değerlendirildiğinde öncelikle işbu davanın usulden reddini, usulden red talebinin yerinde görülmemesi halinde tam ve asli kusurlu davacının haksız olarak açtığı işbu davanın esastan reddine karar verilmesini arz ve talep ettiklerini, yukarda arz ve izah edilen nedenlerle,

davacı tarafın Karayolları Trafik Kanunu'nun 97.maddesi uyarınca zorunlu Mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmadığından davanın öncelikle dava şartı yokluğundan usulden reddine, usulden red talebinin yerinde görülmemesi halinde tam ve asli kusurlu davacının haksız olarak açtığı işbu davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleriyle, vekâlet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 02/05/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının uğradığını iddia ettiği değer kaybı maddi zararının tazmini talepli maddi tazminat davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise 02/05/2023 tarihinde meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalanan aracın sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşıldı.

Bildirilen deliller toplanmış,Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Uyap üzerinden 02/05/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka sayılı araçların trafik kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ...

Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine,

ayrıca dava tarihi olan 07/11/2023 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan sigorta ve hasar bilirkişisi ve adli trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi raporundan özetle: Dava konusu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'nin kusursuz olduğu, ... plakalı araç sürücüsü Mustafa Kılınç'ın ise 2918 sayılı KTK'nın 84/f kuralını ihlal ettiği ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 45.000,00 TL olarak tespit edildiği, 45.000,00 TL'lik değer kaybı bakiye tutarından ... Sigorta Aş'nin ... poliçe numaralı ZMMS poliçesi limitleri dahilinde davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen sorumluğu olacağı kanaatini bildirmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 23/10/2024 tarihli dava değeri artırım dilekçesinden özetle;Belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davaya ilişkin olarak 45.000,00 TL değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen yasıl faiz ile birlikte tahsili ile, ücreti vekaletin ve yargılama giderlerinin davalılara tahmiline kaar verilmesini talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalı tarafa bedel arttırım dilekçesi tebliğ edilmiştır.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.

Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın ticari vasıfta olmaması nazara alınarak yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporunun ilgili kısmı da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur.

Katip Hakim