Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/309 K.2026/162

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davalı şirket tarafından Konya. İcra Dairesinin ...

E. sayılı dosyasıyla davacı aleyhine borçlu sıfatıyla 29.11.2023 tarihinde örmek 7 ödeme emri gönderilmek suretiyle 12.05.2023 'inde elden verildiği iddia edilen çekten kaynaklı borç bakiyesinden kalan alacak talepli ilamsız icra takibi başlatıldığı ve ödeme emrinin 26.12.2023 tarihinde 35. Maddeye göre tebliğ edilmiş ve takibin kesinleştiğini, takip dayanağı çekin dosyaya sunulmadığını, hayali bir alacağa ilişkin başlatılan icra takibi kesinleşmiş ise de davacı şirketin böyle bir borcu bulunmadığını, davacı şirketin münferiden tek yetkilisinin ... olduğunu,

takibe konu edilen 12.05.2023 tarihinde elden verildiği iddia edilen çekin kim tarafından keşide edildiğinin bilinmediğini, davacı şirkete ait olmayan ve kim tarafından imzalandığı belli olmayan söz konusu çekin haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine koyarak davacı şirketi zor durumdu bırakmanın amaçlandığını, davalı şirket ile davacı arasında yıllardır süren aile dostlukları bulunduğunu, ancak davacı şirket yetkilisi tarafından 12.05.2023 tarihli çek keşide edilmediğini, icra dosyasında varlığı iddia edilen 12.05.2023 tarihli çekin takip dayanağı belge olarak sunulmadığını,

her ne kadar takip dayanağı belge sunulmamış olsa dahi davacı şirketin böyle bir çek düzenlemediği gibi böyle bir borcunun da bulunmadığını, bu sebeple çek üzerindeki imzanın da davacıya ait olmadığını, böyle bir çek olsa bile üzerindeki imzanın kime ait olduğunun belli olmadığını, davacı şirketin davalı alacaklıya söz konusu meblağda bir borcunun bulunmadığını, davacı şirket ve davalı şirketin resmi defter ve kayıtları ile banka hesapları incelendiğinde böyle bir borcun olmadığının ortaya çıkacağını, davacı vekili sonuç olarak, icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Konya.

İcra Müdü in ... E. sayılı dosyasında davacı şirketin davalı borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli şekilde davacı aleyhine takip yapıldığından %20'den aşağı olmamak üzere davacı lehine tazminata hükmedilmesine, haksız ve kötü niyetli olan davalı alacaklı aleyhine asıl alacağın % 10'u oranında para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı şirket tarafından ...

Gıda Ltd.Şti. adına düzenlenmiş 50.000 TL bedelli bu çekin ticari işten kaynaklanan bir miktar paranın ödenmesine istinaden düzenlendiğini, davalı tarafından verilen avans çekine karşılık davalıya mal teslim edilmediği gibi bu bedel karşılığı olarak hiçbir yerde hiçbir şekilde hizmet alınmadığını, bununla ilgili ticari defterler kontrol edildiğinde de görüleceği gibi, ...

Gıda bir hizmeti yerine getirmediği, çekin bedelini de iade etmediğini, hizmet yaptığına ilişkin fatura ve tanık bulunmadığını, karşı edimin yerine getirilmemesi nedeniyle çekin bedelsiz hale geldiğini, ... Gıda Ltd.Şti. emrine 50.000 TL bedelli 12.05.2023 keşide tarihli çeki, davalı şirketin kaşelediğini ve şirket yöneticisi ... tarafından imzalandığını, Mahkeme tarafından çekin yazıldığı ilgili bankaya müzekkere yazıldığında da ...

Gıda adına düzenlenmiş 50.000 TL bedelli çeki davacı tarafin tahsil ettiği veya 3. Şahıslara ciro ettiğinin görüleceğinden bahisle davanın reddine, %20 icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmektedir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan T.C. Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı takibine dayanak 12/05/2023 tarihli çek dolayısıyla davacının borçlu olmadığı iddiasıyla açılan menfi tespit davası olduğu, Taraflar arasındaki ihtilafın ise; T.C. Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı takibine dayanak 12/05/2023 tarihli çek dolayısıyla davacının herhangi bir borcu olup olmadığı, var ise miktarının ne olduğu hususunda olduğu görüldü.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) T.C. KONYA . İCRA DAİRESİNİN ... ESAS SAYILI İCRA DOSYASININ İNCELENMESİNDE; Takip tarihinin 28/11/2023 tarihi olduğu, takip alacaklısının davalı, takip borçlusunun davacı olduğu, takibin 12/05/2023 Keşide tarihli çek zikredilmek suretiyle alacak aslı 50.000,00 TL, takip öncesi işlemiş faiz 4.178,08 TL olmak üzere toplam 54.178,08 TL üzerinden Örnek-7 İlamsız icra takibi olduğu, takibe yasal süre içerisinde herhangi bir itiraz bulunmadığı görüldü.

(2) İLGİLİ BANKALARDAN GELEN YAZI CEVAPLARININ İNCELENMESİNDE; Takibe dayanak çekin keşidecisinin davalı ... Ltd. Şti, keşide tarihinin 12/05/2023, keşide yerinin Konya, seri numarasının ..., bedelinin 50.000,00 TL olduğu, çekin davalı tarafından davacı ... Gıda ... Ltd. Şti'ye keşide edildiği, davacının lehtar ve 1. Ciranta olduğu, davacı tarafından çekin dava dışı ... Ltd. Şti'ye ciro edildiği, bu şirket tarafından ise yine dava dışı ... Ltd. Şti'ye ciro edildiği, bu şirket tarafından takas ortamında çekin muhatap bankaya ibraz edildiği ve keşideci/davalı hesabından çek bedelinin ibraz eden şirkete ödenmiş olduğu görüldü.

(3) CEZA SORUŞTURMASI/KOVUŞTURMASI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Dava ve takip konusu çek dolayısıyla herhangi bir ceza soruşturması ya da kovuşturması olmadığı anlaşılmıştır.

(4) TANIK DİNLETME TALEPLERİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Dava değerinin senetle ispat sınırı üzerinde olduğu, Mahkememizin 17/09/2024 tarihli öninceleme duruşmasında taraf vekillerinin karşılıklı olarak tanık dinletilmesine muvafakat etmedikleri, davada geçerli ispat kuralları ve 6100 Sayılı Kanunun 200/1-2 ve 201/1 maddesinde yer alan amir kanun hükmü nazara alındığında tanık deliline dayanan tarafların tanık dinletme taleplerinin reddine karar verilmiştir.

(5) DAVACI ŞİRKET YETKİLİSİNİN ÇEK ÜZERİNDE BULUNAN İMZA AÇISINDAN İSTİCVABI YÖNÜYLE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce imza inkarı da nazara alınarak davacı şirket yetkilisinin takibe konu çek altında bulunan davacı şirket adına atılı lehtar/1. ciranta imzasının sıhhati yönüyle isticvaben dinlenmesine karar verilmiş, davacı şirket yetkilisi ...'nın Mahkememizin 01/07/2025 tarihli duruşmasında alınan beyanında hem davacı şirketin hem de ciro zincirinde adı geçen dava dışı ... Ltd. Şti'nin yetkilisi olduğu, gerek davacı şirket adına bulunan lehtar/1. Ciranta imzaları ile gerekse de dava dışı şirket adına bulunan 2. Ciranta imzasının kendisine ait olmadığını ifade etmiştir.

(6) TARAFLARIN VE DAVA DIŞI ŞİRKETİN TİCARİ DEFTER VE BELGELERİNİN İNCELENMESİNİ İÇERİR EK VE KÖK RAPORLARIN DEĞERLENDİRİLMESİNDE:

(a) Davacı Şirket ile Davalı Şirketin Ticari Defter ve Belgelerinin İncelenmesini İçerir 14/12/202 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; Tarafların ticari defterlerinin genel olarak eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davalı ve davacı taraf kayıtlarında bu çekle ilgili bir kayıt bulunmadığı, tarafların ticari defter ve belgelerinde ticaretlerini gösterir herhangi bir kayıt ya da fatura bulunmadığı rapor edilmiştir.

(b) Dava Dışı Şirketin Ticari Defter ve Belgelerinin İncelenmesini İçerir 05/12/2025 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda özetle; Dava dışı şirketin incelenen ticari defter ve belgelerinde dava konusu çeke ilişkin bir kayıt bulunmadığı rapor edilmiştir.

(7) İSPAT YÜKÜ VE İMZA İNCELEMESİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Takibe dayanak çekin keşidecisi olan davalı ... Ltd. Şti, söz konusu çeki avans mahiyetinde olmak üzere davacı şirkete verdiklerini, davacı şirket tarafından ise çekin ciro edilerek 3. Kişiye teslim edildiği, keşideci davalı tarafından çek bedelinin 3. Kişiye ödendiğini, çekin avans mahiyetinde olması ve bu çek dolayısıyla davacı tarafından davalıya bir hizmet verilmemesi sebebiyle ödenen çek bedeli kadar alacaklı olduklarını ve bu çek bedelinin tahsili için icra takibine geçildiği, davacı tarafından ise çekte bulunan lehtar ve ciranta imzalarının kendilerine ait olmaması sebebiyle bir borçları olmadığı iddiasıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19/02/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere kural olarak çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilmektedir. Çekin ödeme dışında başka bir amaçla (örneğin avans olarak) verildiğin iddiasının ispatı çek keşidecisi olan davalı şirkete aittir. Bu hususun yanı sıra davacı lehtar/1. ciranta tarafından keşideci davalının kendisine düzenlemiş olduğu bir çekin olmadığı, çek üzerinde yer alan lehtar ve ciranta imzalarının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı ileri sürülmüştür.

T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 18/05/2015 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 21/12/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı gereğince "senetteki imzanın inkarı halinde imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına aittir." Somut olayımızda çekin keşidecisi ve takip alacaklısı olan davalı,

çek üzerinde bulunan lehtar ve ciranta imzalarının davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı hususunda ispat külfeti kendisinde olduğundan Mahkememizin 30/12/2025 tarihli duruşmasında çek üzerinde yer alan 1. Ve 2. Ciranta imzalarının davacı şirket yetkilisi ...'ya ait olup olmadığı hususunda grafolojik metotlar ve optik aletler ile inceleme yapılarak grafoloji alanında uzman öğretim görevlilerinden oluşturulacak 3'lü bilirkişi heyetinden rapor alınmasına hususunda ara karar kurulmuş, yapılan ihtar ve verilen kesin süreye rağmen davalı tarafından delil avansı ikame edilmemiştir.

Mahkememizin 03/03/2026 tarihli duruşmasında delil avansının ikamesi hususunda 6100 Sayılı Kanunun 324/2 maddesi gereğince davacı vekiline bu husus hatırlatılmış ancak davacı tarafından da ispat yükü üzerinde bulunan davalı yanca yatırılmayan delil avansı yatırılmamış ve dosyanın mevcut delil durumu ile karara bağlanması talep edilmiştir.

(8) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, icra dosyası, bilirkişi raporu, Yüksek Mahkemenin emsal nitelikteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde her ne kadar takibe dayanak çekin keşidecisi olan davalı ... Ltd.

Şti tarafından söz konusu çekin avans mahiyetinde olmak üzere davacı şirkete verildiği, davacı şirket tarafından ise çekin ciro edilerek 3. Kişiye teslim edildiği, keşideci davalı tarafından çek bedelinin 3. Kişiye ödendiğini, çekin avans mahiyetinde olması ve bu çek dolayısıyla davacı tarafından davalıya bir hizmet verilmemesi sebebiyle ödenen çek bedeli kadar alacaklı olduklarını ve ödenen çek bedelinin tahsili için eldeki icra takibine geçilmiş ise de tarafların ve ciranta şirketlerin incelenen ticari defter ve belgelerinde çekle ilgili bir kayda rastlanmadığı, yine davacı ile davalı arasında bir hizmet ilişkisine rastlanmadığı, T.C.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19/02/2019 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere kural olarak çek bir ödeme aracı olduğu, çekin ödeme dışında başka bir amaçla (örneğin avans olarak) verildiğin iddiasının ispatı çek keşidecisi olan davalı şirkete ait olduğu kaldı ki davacı lehtar/1. ciranta tarafından keşideci davalının kendisine düzenlemiş olduğu bir çekin olmadığı, çek üzerinde yer alan lehtar ve ciranta imzalarının davacı şirket yetkilisine ait olmadığının ileri sürüldüğü, T.C. Yargıtay.

Hukuk Dairesinin 18/05/2015 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 21/12/2022 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı gereğince "senetteki imzanın inkarı halinde imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına ait" olduğu, davalı şirket tarafından dava ve takip konusu çek üzerinde bulunan lehtar/ciranta imzasının davacı şirket yetkilisine ait olduğu dosyadaki mevcut delil durumuna göre ispat edilemediğinden davacının davasının kabulüne karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 13/10/2020 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı da emsal alındığında davalının keşideci olduğu, davacının ise lehtar/1. ciranta olduğu, bu halde taraflar arasında başkaca bir 3. Kişi bulunmadığından davalının, çek üzerinde bulunan imzanın davacıya ait olup olmadığını bilebilecek konumda olduğu değerlendirilmekle davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile takipte davalı(alacaklının) haksız ve kötüniyetli olduğuna kanaat edilmekle 2004 Sayılı Kanunun 72/5. Maddesi gereğince. T.C. Konya.

İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında takibe geçilen borç miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanan 10.000,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim