Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/339 K.2024/558

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket kimyasal ham madde ürünler üreten ve satan bir şirket olduğunu, müvekkili ile davalı taraf arasında kimyasal malzeme alım- satımı konusunda süregelen bir ticari ilişki olduğunu, söz konusu bu ticari ilişkide kimyevi sektörde USD cinsinden fiyatlandırma olmakta ve USD üzerinden satışlar gerçekleştiğini, işbu ticari ilişkiye istinaden müvekkilinin, davalı tarafa kolloidal silika' adında kimyasal ürünler sattığını, para alacağına ilişkin davalıya 03/04/2023 tarihli, ... nolu 26.299,84 USD bedelli ve 03/04/2023 tarihli, ... nolu 33.700,80 USD bedelli olmak üzere 2 adet faturadan düzenlendiğini ve alacağının mevcut olduğunu,

taraflar arasındaki ticari ilişkinin USD üzerinden yapıldığını, bu hususun taraflar arasındaki USD cinsi faturalardan ve daha önce davalıya yapılan satışlara ilişkin faturalardan sabit olduğunu, ancak davalı tarafından son iki faturadan kaynaklı toplam 60.000,64 USD borcuna karşılık, yapılan farklı tarihli ödemeler Türk lirası cinsinden olduğunu, bilindiği üzere döviz esaslı borçlarda TL ödemesi, ödemenin alacaklıya yapıldığı, yani paranın alacaklının eline geçtiği tarihteki kur esas alınarak tahsil edilmiş sayıldığı,

bu nedenle, ödemelerin müvekkilinin eline ulaştığı tarihlerdeki kur esas alındığında müvekkilinin bakiye alacağının mevcut olduğunu, davalı tarafından yapılan tüm ödemeler, ödeme tarihi itibariyle USD olarak, USD üzerinden düzenlendiğini, fatura alacağından düşüldükten sonra müvekkili şirketin halen 19.455.57 USD bakiye alacağının mevcut olduğunu, borçlunun, dava konusu faturalara süresinde herhangi bir itirazda bulunmadığı gibi tarafların BA ve BS formlarında da bu faturaların maliyeye bildirildiğini durumda ve akdi ilişkinin varlığı ile alacağın varlığının sabit olduğunu, iş bu alacak için davalı taraf aleyhine icra takibi başlatıldığını,

söz konusu takibe karşı davalı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, davalının haksız ve dayanaksız itirazı için takip bedeli likit olduğundan, ülkedeki mevcut ekonomik şartlar göz önüne alındığında müvekkilinin yaşadığı maddi zarar ve davalının kötü niyeti de göz önünde bulundurularak takip miktarının %50'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına da hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, taraflar arasında kimyasal madde alım satımına ilişkin ticari faaliyette bulunduğu, faturaların USD birim fiyatıyla düzenlendiği, müvekkil şirketin farklı tarihlerde Türk Lirası olarak ödeme yaptığı ve işbu sebeple USD bazında bakiye alacağının bulunduğunu ileri sürerek müvekkili şirket hakkında icra takibinde bulunduğunu, akabinde huzurdaki itirazın iptali davasını ikame ettiğini, ancak davacının iddia ve beyanları yerinde olmadığını, şirketin davacıya herhangi bir borcunun olmadığının açık olduğunu,

davacı tarafından takibe konu edilen ... numaralı ve 03/04/2023 tarihli fatura ile ... numaralı ve 03/04/2023 tarihli fatura için davacıya T.C. ... Bankası ... Şubesine ait 30/10/2023 tarihli, ... seri numaralı, 500.000 TL'lik çek ile ... Bankası ...

Şubesine ait 30/11/2023 tarihli, ... seri numaralı, 500.000 TL'lik çeklerin verildiğini, ayrıca çek bedelleri düşüldükten sonra kalan bakiye borç için 149.204,25 TL daha davacı şirket şirket hesabına 02/08/2023 tarihinde ödendiğini, izah edilen nedenle müvekkili şirketin, davacıya herhangi bir borcu kalmadığını, buna rağmen davacı tarafından yukarıda belirtilen faturalara ilişkin Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibi 26/12/2023 tarihinde başlatıldığını, müvekkili şirket adına haklı olarak itiraz edildiğini, haksız ve mesnetsiz nedenlerle huzurdaki itirazın iptali davası açıldığını, TBK 99. Maddesinde konusu para olan borcun ülke parasıyla ödeneceği ifade olunmuştur.

Davacı ile müvekkil şirket arasında herhangi bir şekilde borcun başka bir para birimi üzerinden ödeneceğine dair sözleşme olmadığı gibi her ne kadar müvekkil şirket hakkında tek taraflı olarak bağlayıcılığı bulunmasada davacı tarafça düzenlenen faturalarda dahi ödemelerin döviz cinsinden yapılacağına veya kur farkı talep edilebileceğine dair herhangi bir şart veya ibare bulunmadığını,

davacı tarafın kur farkından kaynaklanan talebini herhangi bir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafça bu hususta kur farkı talep olunduğuna dair kur farkı faturası düzenlenmeden ve bu fatura müvekkil şirketçe kabul görmeden doğrudan ve tek taraflı olarak önceki satış faturalarına dayanılarak kur farkı talep edilmesi de usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle takibe haklı olarak itiraz eden müvekkili şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi hukuken mümkün olmadığını,

hukuka ve usule aykırı şekilde müvekkil şirketten haksız kazanç sağlamaya çalışan davacının kötü niyeti ortada olup davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, davacının talep ve iddialarının hukuk ve usule aykırı olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davacı ile davalı arasındaki kimyasal malzeme alım-satımdan kaynaklı süregelen ticari ilişki çerçevesinde yabancı para cinsinden düzenlenen faturadan kaynaklı kur farkı alacağı olduğu iddiasıyla davacı tarafından başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise; Davacı ile davalı arasında takibe dayanak faturalar dolayısıyla bir kur farkı alacağı olup olmadığı, ticari ilişkinin yabancı para cinsinden yapılması ve kur farkı hususunda ticari teamül olup olmadığı, davacının varlığını iddia ettiği bir alacağı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususunda olduğu görüldü.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

(1) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 27/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, icra emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır. İcra emrindeki bu noksanlık kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup, süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, mahkemece de, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır (Hukuk Genel Kurulu’nun 12.05.1999 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı).

Hukuk Genel Kurulu'nun 06.10.2004 tarih ve ... esas sayılı kararında da benimsendiği üzere kamu düzenine aykırılıkta aleyhe bozma yasağı ilkesi nazara alınamaz." denilmiştir.

(2) T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 19/06/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçluları hakkında İstanbul . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile 08/11/2021 tarihinde, davalılar aleyhine, taşıma poliçesine dayanarak, 18.373-euro asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3. Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur.

Yabancı para alacağın karşılığı TL’nın gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi yasaca zorunlu kılınmıştır.İtirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması dava şartıdır. Somut olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden "usulüne uygun bir icra takibinin bulunması" şeklindeki dava şartı gerçekleşmemiştir. Takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunup bulunmadığının itirazın iptali davasında resen incelenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) GÖREV AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Gerek davacının gerekse de davalının 6102 Sayılı TTK'nın 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi tacir olması, faturaya konu ticari ilişkinin tarafların ticari işletmesini ilgilendirdiği anlaşılmakla eldeki davanın nispi ticari dava olduğu ve Mahkememizin görevli olduğuna kanaat edilmiştir.

(2) DAVAYA DAYANAK İCRA TAKİBİNİN İNCELENMESİNDE: Davacı tarafından davalı hakkında 27/12/2023 tarihinde 03.04.2023 Tarihli, ... Numaralı Fatura ve 03.04.2023 Tarihli, ... Numaralı Faturadan Kaynaklı Bakiye Alacak dayanak gösterilmek suretiyle 21.714,04 USD üzerinden T.C. Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında (Örnek-7) İlamsız İcra Takibi başlatıldığı, davalı tarafından yasal süre içerisinde 28/12/2023 tarihinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu, icra dosyası içerisinde yer alan takip talebinde ya da ödeme emrinde 2004 Sayılı Kanunun 58/3 maddesindeki amir kanun hükmüne rağmen yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmediği anlaşılmıştır.

(3) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, icra dosyası, takip talebi, ödeme emri, Yüksek Mahkeme ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde. Her ne kadar davacı tarafından eldeki itirazın iptali davası açılmış ise de yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 27/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 19/06/2023 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere 2004 Sayılı Kanunun 58/3 maddesi gereğince yabancı para üzerinden başlatılacak icra takiplerinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının ve alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin belirtilmesinin kanuni zorunluluk olduğu, bu zorunluluğun kamu düzenin ilgilendirdiği, bu sebeple Mahkemece resen nazara alınmasının gerektiği, itirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunmasının dava şartı olduğu,

somut olayda davacı tarafından başlatılan icra takibinde gerek takip talebinde ve gerekse de ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden "usulüne uygun bir icra takibinin bulunması" şeklindeki dava şartı gerçekleşmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı Kanunun 138/1 maddesi de nazara alınarak davanın 6100 Sayılı Kanunun 114/2 maddesi delaletiyle 2004 Sayılı Kanunun 58/3 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim