Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/436 K.2025/783

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/01/2018 tarihli İnek Sütü Satım Sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin geçerlilik süresinin taraflarca 01.01.2018 ile 31.12.2018 tarihi arası olarak belirlense de sözleşme bitimine 1 ay kala taraflardan her hangi birinin sözleşmenin feshi konusunda yazılı müracaatta bulunmaması halinde sözleşmenin aynı şartlar altında 1 yıl daha yürürlükte kalacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin feshi konusunda iki tarafta yazılı hatta sözlü bir beyanda bulunmamış, aralarındaki ticari işin günümüze kadar devam ettiğini,

sözleşmede davalı tarafın sözleşemeye uygun olarak hazırlanıp, teslim edilen sütleri alma mecburiyetinin açıkça düzenlendiğini, davalı tarafın ise ödemelerin müteakip ayın 25. gününe kadar müvekkilinin hesabına yatırılacağının hüküm altına alındığını, davalı borçlunun 30.04.2018 tarihli 6.716,74,00 TL, 31.10.2018 tarihli 8.447,44.11 TL, 30.11.2018 tarihli 7.355,86 TL, 31.12.2018 tarihli 7.808,76 TL.

31.01.2019 tarihli 6.740,47 TL, 28.02.2019 tarihli 6.868,74 TL, 31.03.2019 tarihli 7.629,93 TL ve 30.04.2019 tarihli 7.418,81 TL tutarındaki faturaların ödemelerini bu güne kadar yapmadığını, aylarca yüksek bedelli ödenmeyen faturalar nedeniyle müvekkilinin zor durumda kaldığını, davalı şirketin gönderilen faturalara itiraz etmediğini ve bedelleri kabul ettiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhinde Konya.

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek, davalının icra takibine yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhinde takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında İnek Sütü Satış Sözleşmesi" akdedildiğini, taraflar arasındaki sözleşme konusu ticari ilişkinin günümüzde de devam etmekte olup müvekkili şirket tarafından tüm ödemelerin eksiksiz bir şekilde yapıldığını, söz konusu fatura tutarlarına ilişkin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, belirtilen faturaların tamamına yasal süre içerisinde itiraz edildiğini ve faturaların iade edildiğini, "İnek Sütü Satış Sözleşmesi'nin 4. maddesinin c fıkrasında: "Süt Fiyatının belirlenmesi: sütün fiyatı,

iş bu sözleşmenin başlangıç tarihi itibariyle Firmanın aylık dönemler halinde bölgede uyguladığı ve ödemeyi taahhüt ettiği fiyattır. Bunun belirlenmesinde USK (Ulusal Süt Konseyi) tarafından kabul edilen Süt taban fiyatı baz alınır.

Bundan sonraki dönemlerde taban fiyatı üzerine gelecek ilave zamlar veya düşüşler, Süt fiyatına aynı yönde uygulanarak yeni Üretici Süt Fiyatı hesaplanacaktır." hükmünün düzenlendiğini, bu hüküm doğrultusunda belirlenen tüm süt ücretlerinin müvekkili şirketçe tam ve zamanında ödendiğini, itiraza konu faturalarda talep edilen tutarların ise;

sözleşmede düzenlenmeyen haksız ve mesnetsiz bir şekilde talep edilen "birlik hizmet bedeli" adı altında bir kaleme ilişkin olduğunu, ticari ilişki esnasında Çumra Süt Üreticileri Birliğinin ekonomik sıkıntılar yaşamaya başladığını, üreticilerine zamanında ödeme yapamadığını, ödeme yaptığında ise düşük fiyattan yaptığını, ekonomik olarak dar boğaza giren davacı birliğin, müvekkili şirket ile iletişime geçerek birlik payı talep ettiğini, ancak hiçbir yasal ve sözleşmesel dayanağı bulunmayan bu talebin müvekkili şirketçe kabul edilmediğini,

gerek sözleşme gerekse yasaya aykırı faturaların müvekkili şirket tarafından kabul edilmeyerek yasal itiraz süresi içerisinde reddedilerek iade edildiğini, dolayısıyla davacı firmanın müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağı mevcut olmadığını belirterek davanın reddi ile davacı aleyhinde %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalinin gerekip gerekmediği ve takipteki kadar davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 14/10/2021 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.

Davacının ticari defterleri incelenerek alınan 03/02/2022 tarihli SMMM bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında davacı birlik satıcı, davalı şirket de alıcı olmak üzere gerçekleşmiş bir ticari ilişkinin olduğu, davacı birlik tarafından icra takibine ve davaya konu edilen faturalardan sadece 31.10.2018 tarihli ... nolu ve 8.447,44.-TL bedelli faturanın, 31.10.2018 tarihli ve 4777 nolu yevmiye maddesi ile davalı şirket borçlandırılmak suretiyle kayıtlı olduğu, icra takibine ve davaya konu edilen faturalardan diğer 7 faturanın ise davacı birliğin kayıtlarında olmadığının tespit edilmiş olduğu, davacı birliğin e-defterlerinin muhasebe usul ve prensiplerine uygun olarak tutulduğu, e-defter kayıtlarının süresinde oluşturularak beratlarının da süresinde alınmış olduğu rapor edilmiştir.

Davalının ticari defterleri incelenerek alınan 31/05/2022 tarihli SMMM bilirkişi raporunda özetle. Taraflar arasında davacı birlik satıcı, davalı şirket de alıcı olmak üzere gerçekleşmiş bir ticari ilişkinin olduğu, davacı birlik tarafından icra takibine ve davaya konu edilen 8 adet faturadan hiç birinin davalı şirketin ticari defterlerinde kaydının olmadığı,

davacı birlik tarafından davalı şirkete satışlarından dolayı sürekli faturalar düzenlenmiş olduğu ve davalı şirket ödemelerini sözleşmede belirtilen süreye göre sonradan yapmış olduğundan cari hesapta davacı birliğin davalı şirketten sürekli olarak alacaklı olduğunun görülmekte olduğu (Davalı şirketin e-defter kayıtlarından davacı Çumra Süt Birliği ile olan 2018 - 2019 ve 2020 yıllarındaki alışverişin cari hesap - muavin defter kayıtları dosya içeriğine eklenmiştir), davalı şirketin e-defterlerinin muhasebe usul ve prensiplerine uygun olarak tutulduğu,

e-defter kayıtlarının süresinde oluşturularak beratlarının da süresinde alınmış olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizin 16/06/2022 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı ile bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilerek davacı vekilinin 16/06/2022 tarihli dilekçesinde bahsettiği hususlarda nazara alınmak suretiyle ek rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 23/08/2022 tarihli ek raporda özetle.

İkinci ek rapor talebi doğrultusunda davacı birlikten temin edilen ‘’Hizmet Bedeli’’ faturaları ve kayıtlar üzerinde yeniden yapılan incelemeler sonucunda; incelenen ‘’Birlik Hizmet Bedeli’’ içerikli faturaların bazılarının üzerinde "reddedilmiştir" ibaresinin olduğu görülmekte olup, bu faturaların davalı şirket tarafından kabul edilmediğinin anlaşılmakta olduğu, takibe ve davaya konu edilen 8 adet faturanın üzerinde de "reddedilmiştir" ibaresinin olduğu görülmekte olup, takip ve dava konusu bu 8 adet faturanın da davalı şirket tarafından kabul edilmeyip iade edilmiş olduğunun anlaşılmakta olduğu,

bu tespitler doğrultusunda davalı şirketin kayıtlarında tekrar yapılan incelemelerde, takibe ve davaya konu edilen faturaların dışında, muhtelif tarihlerde davalı şirketin kayıtlarında "Birlik Hizmet Bedeli" içerikli faturaların kayıtlı olduğu ve bu faturaların cari hesaba davacı birlik alacaklandırılmak suretiyle kaydedilmiş olduğunun tespit edilmiş olduğu (sözü edilen kayıtlı faturaların bilgileri ve kayıtlı oldukları yevmiye maddeleri raporun ‘’İnceleme ve Tespitler’’ bölümünde ayrıntılı olarak sunulmuştur) şeklindeki rapor mahkememize ibraz edilmiştir.

Mahkememizin ... Esas ... Sayılı kararıyla açılan davanın reddine karar verilmiş olup verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiş olup Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin ... Esas ... sayılı Kararıyla kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizin 09/05/2024 tarihli tensip zaptı ile BAM kararı doğrultusunda ek rapor sunulmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememize sunulan 15/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; taraflar arasında akdedilmiş olan "inek Sütü Satış Sözleşmesi" ve sözleşmenin eki "Süt Miktar ve Fiyat Protokolü" başlıklı protokolden davacı birliğin davalı şirketten süt satışına istinaden hizmet bedeli alıp almayacağına ilişkin hükümler ile davalı şirketin ticari defter kayıtlarında "Birlik Hizmet Bedeli" içerikli başkaca faturaların kayıtlı olup olmadığı hususundaki tespitler yapılmış ve sunulmuş olup davacı birlik tarafından icra takibine ve davaya konu edilen "Hizmet bedeli" faturaların sözleşmeye uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği hususundaki hukuki değerlendirme ve nihai hüküm mahkememize ait olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Mahkememizin 24/10/2024 tarihli duruşma zaptı ile tarafların itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan 08/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle. Davalı firma vekilinin; belirlenen şekilde ticari ilişki sürdürülmekte iken davacının 30.04.2018 tarihinde ticari ilişkiye aykırı olarak “Birlik Hizmet Bedeli” faturası keşide etmiş olduğunu, 01.01.2018 tarihli “Süt Miktar ve Fiyat Protokolü” nün geçerlilik süresinin 31.01.2018 olduğunu, Davacı birlik vekillerinin ise;

davacı müvekkili ile davalı şirket arasında 01.01.2018 tarihinden 31.12.2018 tarihine kadar geçerli olacak şekilde “inek sütü satış sözleşmesi” düzenlenmiş olup, ilgili sözleşme gereğince müvekkili birliğin verdiği süt karşılığı olarak sütün bedeli ve birlik hizmet bedeli olmak üzere iki ayrı kalemde ücret alacak olduğunu, 01.01.2018 başlangıç tarihli sözleşmenin 30.04.2019 tarihine kadar süt bedellerinin eksiksiz şekilde ödenmiş, ancak 30.04.2018, 31.10.2018, 30.11.2018, 31.12.2018, 31.01.2019, 28.02.2019, 31.03.2019, 30.04.2019 tarihli faturalardaki uyuşmazlığın konusu olan hizmet bedellerinin ödenmemiş olduğunu,

ifade etmiş oldukları görülmektedir. Taraf vekillerinin beyanlarından, taraflar arasındaki anlaşmazlığın; düzenlenen sözleşme ve protokoller doğrultusunda birlik hizmet bedeli ödemesinin /tahsilatının sürekli olarak mı yapılacağı ya da hangi tarihler arasında yapılacağı hususunda olduğu anlaşılmakta olup, sözleşme ve protokollerdeki bu durumun irdelenmesi ve değerlendirilmesi tamamen hukuki bir konudur.

Raporun taraflar arasında akdedilmiş olan “İnek Sütü Satış Sözleşmesi” ve sözleşmenin eki “Süt Miktar ve Fiyat Protokolü” başlıklı protokolden davacı birliğin davalı şirketten süt satışına istinaden hizmet bedeli alıp almayacağına ilişkin hükümler ile davalı şirketin ticari defter kayıtlarında “Birlik Hizmet Bedeli” içerikli başkaca faturaların kayıtlı olup olmadığı hususundaki tespitler yapılmış ve yeniden sunulmuş olup,

davacı birlik tarafından icra takibine ve işbu davaya konu edilen “Hizmet Bedeli” faturalarının sözleşmeye uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği hususundaki hukuki değerlendirme ve nihai hüküm mahkemeniz takdirinde olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Mahkememizin 19/06/2025 tarihli duruşma zaptında dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edilerek davacı tarafça kesilen faturaların sözleşmeye uygun düzenlenip düzenlenmediği ve istinaf ilamında belirtildiği gibi davacı birliğin davalı şirkete birlik üzerinden satılan süt miktarları üzerinden belirlenecek tutardaki birlik hizmet bedelini davalıdan talep etme hakkı bulunduğundan takibe konu edilen hangi fatura ve bedellerin davalıdan talep edilebileceğinin hükme elverişli olacak şekilde belirlenmesi istenilmiştir.

Mahkememize sunulan 20/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında akdedilmiş olan "Süt Miktar ve Fiyat Protokolü” başlıklı sözleşmede her litre süt için 0,14 TL/lt (doğru rakamın 0,014 TL/İt olması gerektiği anlaşılmaktadır) birlik hizmet bedeli alınacağı yazılı olmasına rağmen, davacı birlik tarafından düzenlenen takip ve dava konusu 8 adet faturadan sadece 30.04.2018 tarihli faturada protokolde yazılı hizmet bedeli birim fiyatının (0,014 TL) uygulanmış ve bu fiyata göre fatura düzenlenmiş olduğu,

diğer 7 faturada ise hizmet bedeli birim fiyatlarının 0,017 TL olarak uygulanmış ve bu doğrultuda düzenlenmiş olan 7 adet faturada protokolde yazılı birim fiyattan yüksek olarak (0,003 TL/lt) uygulanan birim fiyat ile yapılan hesaplamalarla yüksek bedelli faturalar düzenlenmiş olduğu, bu şekilde düzenlenmiş olan faturaların bedelinin icra takibinde talep edilen asıl alacak tutarı olan 59.986,75 TL olduğu,

tüm faturaların protokolde yazılı birim fiyat üzerinden (0,014 TL'den) düzenlenmesinin gerektiğinin kabulü halinde yapılan raporda davacı birlik tarafından davalı şirkete düzenlenmiş olan icra takibine ve iş bu davaya konu edilen 8 adet faturanın toplam tutarının ve dolayısıyla davacı birlik tarafından davalı kurumdan talep edilmesi gereken asıl alacak tutarının 49.762,62 TL olması gerektiği, mahkemenizce davacı birliğin düzenlemiş olduğu faturalardaki hizmet bedeli birim fiyatlarının ve dolayısıyla fatura bedellerinin doğru olduğunun kabulü halinde,

davacı birliğin davalı şirketten takip ve dava konusu 8 adet faturadan dolayı talep etmesi gereken asıl alacak tutarının icra takibinde talep edilen asıl alacak tutarı olan 59.986,75 TL olması gerektiği, mahkemenizce davacı birliğin düzenlemesi gereken faturalardaki hizmet bedeli birim fiyatlarının protokolde belirlenen birim fiyat (0,014 TL) olması gerektiğinin kabulü halinde, davacı birliğin davalı şirketten takip ve dava konusu 8 adet faturadan dolayı talep etmesi gereken asıl alacak tutarının 49.762,62 TL olması gerektiğini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Dava itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı taraf, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olarak gösterilen "Birlik Hizmet Bedeli"ne ilişkin sekiz adet fatura nedeniyle alacaklı olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini talep etmekte, davalı taraf ise icra takibinin dayanağı olan faturaların mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmektedir. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının "Birlik Hizmet Bedeli" talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen "İnek Sütü Satış Sözleşmesi"nin 4. Maddesinde süt fiyatının sözleşmeye ekli protokole göre belirleneceği belirtilmiş, sözleşmeye ekli protokolde de "Firma tarafından Birlik üzerinden alınan her litre süt için 0,14 TL/LT birlik hizmet bedeli faturası kesilecektir" hükmüne yer verilmiştir. Buna göre davacı birliğin, davalı şirkete birlik üzerinden satılan süt miktarları üzerinden belirlenecek tutardaki "birlik hizmet bedeli"ni davalı şirketten talep etme hakkı bulunmaktadır. Nitekim, dosyada mevcut bilirkişi raporunda davalı şirketin dava konusu faturalardan önceki dönemde davacı birliğin düzenlemiş olduğu "birlik hizmet bedeli" faturalarını ticari defterlerine kaydettiği ve ödediği belirtilmiştir.

İstinaf mahkemesi kaldırma kararı ile "davacı tarafça kesilen faturaların sözleşmeye uygun düzenlenip düzenlenmediği hususunda dosyada mevcut raporu hazırlayan bilirkişiden ek rapor alınarak veya bu hususta yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" hususu vurgulanmıştır.

İşbu kaldırma kararına ve tüm dosya kapsamına göre davacı birliğin, davalı şirkete birlik üzerinden satılan süt miktarları üzerinden belirlenecek tutardaki "birlik hizmet bedeli"ni davalı şirketten talep etme hakkı bulunmaktadır. Nitekim, davalı şirketin dava konusu faturalardan önceki dönemde davacı birliğin düzenlemiş olduğu "birlik hizmet bedeli" faturalarını ticari defterlerine kaydettiği ve ödediği raporlarla tespit edilmiştir.

Burada artık davalının "birlik hizmet bedeli" ödememesi gerektiği savunması yerinde değildir. İstinaf mahkemesi kararı da mahkememizi bu yönde bağlayıcı niteliktedir. Bunun dışında taraflar arasında hizmet bedeli birim fiyatına ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Zira davalı zaten aldığı hizmetin bedelini ödemiş ve buna ilişkin bir itirazda bulunmamıştır. Bu anlamda davalı taraf sözleşme başlangıcından itibaren edimlerini "8 adet birlik hizmet bedeli" dışında ifa etmiştir.

Tüm bu nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim