Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/638 K.2024/525

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Ticaret Limited Şirketi'nin düzenlemiş olduğu 18.05.2023 baskı tarihli, ... çek seri nolu çeki müvekkilinin iradesi dışında elinden çıktığını, müvekkilinin tüm aramalara rağmen çekleri bulamadığını, 6102 sayılı TTK 818. Maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. Maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çeklerin iptalini sağlamak ve muhattap bankanın ödemeden men taleplerinde bulunduklarını bu sebeple müvekkili ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin düzenlemiş olduğu 18.05.2023 baskı tarihli, ... çek seri nolu çek dava sonuna kadar ödenmemesi için ... BANKASI A.Ş' nin ... Şubesi'ne müzekkere yazılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

İşbu dava; zayii (kaybetme) nedeniyle kıymetli evrakın bir çeşidi olan kambiyo senedi (çek) iptali davasıdır.

Türk Ticaret Kanununun 645–849. maddeleri arasındaki üçüncü kitapta kıymetli evrak düzenlenmiştir.

TTK nun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir.

TTK nun 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 764/2. maddesi ile 765. maddesi hükümleri hariç olmak üzere) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/10/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; dava, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacı da ihtilaf konusu çeklerin keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nin 757 vd. maddelerine dayanarak çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." denilmiştir.

2.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Zayi nedeniyle senet ve çek iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin 18/04/2016 tarih ... Esas ... Karar ve 21/03/2016 tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilamlarında da bu hususun belirtildiği, bu nedenle ilk derece mahkemesince keşideci tarafından açılan davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin bu nedenle kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

Dava konusu olan çekin keşidecisinin davacı olduğu yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/10/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında açıkça ifade edildiği üzere çek iptali davalarını açma hakkının çek üzerinde hak sahibi olan hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davasının reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip ... Hakim ...