İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/639 K.2024/1205

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2023 tarihli 2023/257 Esas ve 2023/1080 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir 16. İcra Müdürlüğü'nün 2013/1708 sayılı dosyasındaki 21/04/2016 tarihli "Sıra Cetveli" uyarınca 1. Sırada yer alan 121.800 TL'nin davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ... Kooperatifinin üyelerinin davalı bankadan kullandıkları toplu konut kredisinin tümüyle ödenmiş olması nedeniyle davacının borçlu bulunmadığının tespitine, anılan kredinin teminatı olan ... ili, ... ilçesi, ... Mah. de kain ... Ada, ...,...,... Parseller ve ... Ada, ... Parsel" üzerine tesis edilen ipoteklerin borç bulunmadığından fekkine, davalı aleyhine % 20 den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatı takdirine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli ticaret mahkemesine gönderilmesine, dava dilekçesinde belirtilen taşınmazlara Kooperatifin kullandığı kredilerden dolayı 1.derece ipotek konulduğunu, Kooperatif üyelerinden ...'in müvekkili bankadan kullandığı krediler ve kefili olduğu şirketlerden dolayı borçları bulunduğundan bu kişinin gayrimenkulünde ferdileşme bulunmadığından ayrı ipotek tesis edilmediğini, davanın reddine, karşı taraf aleyhine % 20 den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatı takdirine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "... ... Yapı Kooperatifinin üyelerinin davalı bankadan kullandığı toplu konut kredisinin tümünün ödenmiş olması nedeni ile davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu ... ili ... ilçesi ... mah (eski ... ada ...,... ve ... parsel) ... ada, ...,... ve ... parsele yönelik açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, ... ili ... ilçesi ... mah ( eski ... ada ... parsel ) ... ada, ... parsel yönünden açılan davada davacıların maliki oldukları bağımsız bölümlere ilişkin dava tarihinden sonra ipoteklerin fek edildiği görülmekle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Karara karşı davalı vekili ve davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı mirasçılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı bankanın kötüniyetle hareket ederek müvekkiline maddi manevi zarar verdiğini, alacağı olmadığını bildiği halde müvekkiline ait paranın icra müdürlüğünden kendisine ödenmesine engel olduğunu, 2016'dan bu yana devam eden bu davalarda gelinen noktada davalı bankanın müvekkilinden hiç bir alacağı olmadığının kesin olarak ortaya konduğunu hatta davalının son beyan dilekçesinde de kendisi tarafından kabul edildiğini ve tapudan gelen yazılarla davalının alacak iddiasını dayandırdığı ipoteklerin bizzat kendi başvuruları ile dava açıldıktan sonra fek edildiğinin de teyit olunduğunu,

esas olarak davalı bankanın müvekkilinin borçlu sıfatıyla yer aldığı İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2013/1708 sayılı dosyasında gerçekleşen satış sonrası borçlu müvekkiline ödenmesi gereken paranın üzerinde hak iddia ederek paranın ödenmesine engel olduğunu belirterek mahkemenin kötüniyet tazminatının reddi yönündeki kararının düzeltilerek davalı aleyhine 121.800.-TL üzerinden % 20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatı takdirine, dava giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Davacı yanın, dava dilekçesi içeriği ile sonuç kısmı uyumsuz dava dilekçesi ile işbu davayı açtığını, dava kısmen konusuz kalma kısmen kabul ile sonuçlanmış ise de dava açılmasında kusuru olmayan müvekkili banka aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olup, kararın kaldırılmasını talep etmek gerektiğini, müvekkili Banka dava dışı ... Koop.

İle "Toplu Konut Kredilendirme Sözleşmesi" akdedilmiş olup, bu sözleşmeye dayalı olarak da davacı ...'in ... ili, ... İlçesi, ...

Köyü, ... ada, ... parsel üzerinde kredili müşteri lehine ipotek tesis edildiğini, ipoteğin; gerek kredili firmanın gerekse ipotek verenin asaleten ve kefaleten tüm risklerinin teminatında olduğunu, Kooperatifin üyelerinden ...'in, 17.04.2020 tarihli "REHİN SÖZLEŞMESİ" ile kooperatifteki tüm hak ve alacaklarını da müvekkili Bankaya rehnettiğini, Kooperatif üyesi dava dışı ...'in kefil olduğu ...

Ltd.Şti. 'ne kredi kullandırıldığını, kredi borcunun zamanında ödenmemesi nedeniylehesapların kat edildiğini, bahsi geçen kredi, rehin sözleşmesi ve ipotek belgesi nedeniyle müvekkili bankanın kooperatifin mal varlığı ve hissesi üzerinde işlem yapma hakkının mevcut olduğunu, belirtilen nedenlerle de tüm riskler tasfiye olana dek ipoteklerin fek edilmediğini, riskler kapanınca ipoteklerin fek edildiğini,dava dilekçesinin içeriği ile sonuç kısmının uyumsuz olduğunu davacının fek istediği ipoteklerin dahi tapu kayıtlarının yanlış olduğunu, davada bilirkişi incelemesi yapılmışsa da karara esas rapor her türlü bilimsel dayanaktan yoksun olup,

bu rapora dayalı olarak verilen kararın da yanlış olduğunu, her ne kadar dava açılırken bağımsız bölüm numarası zikredilmemişse de ... ada, ... parselde davacı-muris adına kayıtlı aktif ve pasif olmak üzere toplam 14 adet bağımsız bölüm çıktığını, tüm ipoteklerin fek edildiğini, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ...

Ada ... parseldeki 1553 yevmiye nolu ipoteğin ise yargılama sürecinde hiç gündeme gelmediğini, ipoteklerin tamamı risk sıfırlandığında fek edilmiş olmasına ve müvekkili bankanın bir kusuru olmamasına rağmen müvekkili banka aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi hukuka aykırı olmakla kararın bu yönden kaldırılması gerektiğini belirterek inceleme sonuçlanana dek "tehiri icra" kararı verilmesine, kararın kaldırılmasına, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

Mahkemece 2020/162 esas, 2020/508 karar sayılı 22/09/2020 tarihinde, davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti, bir kısım ipoteklerin fekki, fazlaya ilişkin isteğin ve kötüniyet tazminatı isteğinin reddine karar verildiği, karara karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairemizin 2020/2561 Esas, 2023/382 Karar sayılı ilamı ile ipoteğin fekki davasının, taşınmazı ipotek yükümlülüğünden kurtaracak ipotek maliki tarafından açılması gerektiği, dava dışı ...

Kooperatifinin davalı banka ile akdettiği sözleşmeden ötürü ipotek konulan dava konusu edilen taşınmazlara ilişkin tedavüllü ve takyidatlı tapu kayıtlarının ve ipotek senetlerinin Güzelbahçe Tapu Müdürlüğünden istenilmesi, ipotek yükümlüsünün ve taşınmaz malikinin tespit edilmesi, ipotekli taşınmazlarda ferdileştirme yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise davacıya düşen bölümün ada ve parsel bilgileri araştırılarak, davacının davayı açmakta aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı hususunun değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırıldığı,

ortadan kaldırma kararından sonra yapılan yargılama neticesinde mahkemece 2023/257 esas, 2023/1080 karar sayılı 28/12/2023 tarihli kararı ile davacının davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine, bir kısım taşınmazların dava tarihinden önce davacı tarafça devredilmesi nedeniyle bu taşınmazlar yönünden ipoteğin fekki talebinin reddine, bir kısım taşınmazlar yönünden ise dava tarihinden sonra yargılama sırasında ipoteğin kaldırılması nedeniyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kötüniyet tazminatı isteğinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili ve davacı mirasçılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı mirasçılar vekili kötüniyet tazminatına hükmedilmemesinin, davalı banka vekili ise dava açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle mahkeme hükmünü istinaf etmişlerdir.

... ili ... ilçesi ... ada ... parsel üzerinde tesis edilen 1554 yevmiye numaralı 15.06.2010 tarihli ipotek resmi senedinin 1. maddesi ile "... Kooperatifi ve/veya ... Kooperatifi Üyeleri'nin, ... Bankası A.Ş. Merkez ve Şubelerinden kullandığı ve kullanacağı krediler nedeniyle ve ... Kooperatifi ile Banka arasında akdedilen 02/06/2010 tarihli sözleşme nedeniyle ve sair nedenlerle ... Bankası A.Ş.'ne karşı asalaten ve kefaleten doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını teşkil etmek üzere ... Bankası A.Ş. lehine 5.000.000,00 TL, 1.dereceden" ipotek tesis edildiği görülmüştür.

Mahkemece, Dairemizin 2020/2561 Esas, 2023/382 Karar sayılı kaldırma kararında dava konusu taşınmazlara ilişkin tüm ipotek senetlerinin tapu sicil müdürlüğünden getirtilmesi gerektiği belirtilmiş ise de; ... ili, ... ilçesi, ... Mah. de kain ... Ada, ...,...,... Parsellere ilişkin ipotek senetleri getirtilmediğinden, bu taşınmazlar üzerinde ipotek tesis edilip edilmediği, edilmiş ise kim tarafından kimin lehine, hangi bedelle tesis edildiği denetlenememiştir.

Ancak ipoteğin fekki isteğine konu ... ili ... ilçesi ... ada ... parsel üzerinde tesis edilen ipotek bedelinin 5.000.000,00 TL olduğu görülmüştür.

5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 18.06.2014 tarih, 6545 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 5. maddesi: ''Asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur. Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri bir milyon Türk lirasının üzerinde olan dava ve işlere ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Dava konusu edilen; ... ili, ... ilçesi, ... Mah. de kain ... Ada, ...,...,... Parsellere ilişkin ipoteklerin bedelleri bu taşınmazlara ilişkin ipotek senetleri dosya arasında bulunmadığından tespit edilememekle birlikte, ... ili ... ilçesi ... ada ... parsel üzerinde tesis edilen ipotek bedelinin 5.000.000,00 TL olduğu, dolayısıyla dava değerinin 1.000.000,00 TL'yi aştığı, ilk derece mahkemesince davacının talebi konusunda heyet halinde karar verilmesi gerekirken tek hakimle karar verilmesi hatalı olup, mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, kararın bu gerekçeyle kaldırılması gerekmiştir.

Kabule göre de; mahkemece, Dairemizin 2020/2561 Esas, 2023/382 Karar sayılı ilk ortadan kaldırma kararının gerekçesinde de değinildiği üzere, dava konusu edilen ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain ... Ada, ..., ..., ... Parsel sayılı taşınmazlara ilişkin ipotek senetlerinin tapu sicil müdürlüğünden getirtilip denetlenerek, sonucuna göre ipoteğin kaldırılması istekleri hakkında karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi de doğru görülmemiş, hükmün bu gerekçeyle de ortadan kaldırılması gerekmiştir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına davalı vekilinin kararın kaldırma sebep ve şekline göre istinaf itirazlarının bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.