Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/835 K.2025/906

Davacı vekili 22/10/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil, 64.877,00TL, 64.562,00TL, 112.662,00TL, 106.472,00 TL, 72.112,00TL, 61.930,00TL, 34.610,00TL, 126.512,00TL, 67.100,00TL, 66.427,00TL, 116.719,00TL, 127.077,00TL 307.229,00TL, 53.283,00TL, 22.942,00TL, 72.322,00TL, 44.435,00TL, 115.316,20TL, 64.092,00TL, 106.302,00TL, 18.300,04TL, 88.065,00TL, 72.728,00TL, 93.112,00TL, 126.737,00TL, 67.100,00 TL, 59.749,00TL bedelli faturalara dayalı olarak davalı hakkında Çumra İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasıyla 2.371,044,31TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi üzerine icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, dava öncesi yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de netice alınamadığını beyanla davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalı tarafın %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 15/11/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının icra takibine konu edilen faturaların müvekkili kooperatife uluşmadığını, faturaların tebliğ edilmediğini, faturalara dayanak olarak hizmet alınmadığını, mal teslimi de olmadığını, davacı tarafın hizmet alımına ya da mal teslimine ilişkin dayanakları ispat etmesi gerektiğini, ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, dava dilekçesinde buna ilişkin bir delilde sunulmadığını, Yargıtay içtihatlarında da buna yönelik kararlar olduğunu beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce, Çumra İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, Çumra Vergi Dairesinden tarafların ticari ilişkilerine ait döneme ait BA-BS formları celp edilmiş, muhasebe uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, davalı kooperatif yetkililerinin yeminli beyanları alınmıştır.

Çumra İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlusunun mahkememiz dosyası davalısı kooperatif olduğu, faturalara dayalı olarak işlemiş faizleriyle birlikte toplam 2.380.659,56TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafın itirazı üzerine icra müdürlüğünce 08/08/2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Muhasebe uzmanı bilirkişi 02/07/2025 tarihli raporda özetle;

"...Davacı ... DIŞ TİC. SAN. TİC. LTD.ŞTİ.'nin Davalı ... KÖYÜ SULAMA KOOPERATİFİ'nden 2024 yılı sonu itibariyle 2.891.044.24TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,

2- Davalı taraf Ticari Defterlerinde:

Davalı tarafça takibe konu edilen faturaların tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin 150.000,00TL banka yoluyla kısmi ödeme yapıldığı, bunun sonucunda Davacı ... DIŞ TİC. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ile Davalı ... KÖYÜ SULUMA KOOPERATİFİ arasında 2024 yılı sonu itibariyle herhangi bir borç/alacak bakiyesinin kalmadığının tespit edildiği, (0TL) ..." kanaatleri bildirilmiştir.

Davalı şirket yetkilisi ... 05/11/2025 tarihli duruşmada alınan yeminli beyanında;

"...İş bu davaya konu faturalara konu mal ve hizmeti davacı ...'nden yetkilisi bulunduğum/bulunduğumuz ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin almadığına, ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin elektrik trafolarının yapımı bakımı ve diğer hizmetlerinin davacı ... tarafından yapılmadığına, faturaların davalı ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin defter ve kayıtlarına işlenmemesi konusunda kasıt bulunmadığına, ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin davacı ...ne dava konusu olan Çumra İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip edilen alacak sebebiyle hiçbir borcunun bulunmadığına, namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün değerler üzerine yemin ederim..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı şirket yetkilisi ... 05/11/2025 tarihli duruşmada alınan yeminli beyanında;

"...İş bu davaya konu faturalara konu mal ve hizmeti davacı ...'nden yetkilisi bulunduğum/bulunduğumuz ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin almadığına, ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin elektrik trafolarının yapımı bakımı ve diğer hizmetlerinin davacı ... tarafından yapılmadığına, faturaların davalı ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin defter ve kayıtlarına işlenmemesi konusunda kasıt bulunmadığına, ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin davacı ...ne dava konusu olan Çumra İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip edilen alacak sebebiyle hiçbir borcunun bulunmadığına, namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün değerler üzerine yemin ederim..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır. Davacı şirket tarafından, davalıya yapılan mal satımı nedeniyle düzenlenmiş faturalardan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla Çumra İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında ilamsız takip başlatıldığı, davalının borcun miktarına ve ferilerine itirazı sonucunda takibin durdurulduğu, eldeki davada, davalının icra dairesine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamının hak düşürücü süre içerisinde talep edildiği anlaşılmıştır. Dava tarafları arasında, davacının düzenlediği takip konusu faturalar nedeniyle davalının davacıya bir borcunun olup olmadığı, varsa miktarı uyuşmazlık konusudur.

Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesine göre. “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” İspat yükü kenar başlıklı HMK'nın 190. maddesine göre. “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır.

Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” Belirtilen yasa hükümleri karşısında, alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıya aittir.

Bununla birlikte itirazın iptali davasında davalı borçlunun ödeme savunmasında bulunması ya da borcu ortadan kaldıran diğer itirazları ileri sürmesi halinde ispat yükü yer değiştirecek ve davalıya geçecektir.

İş bu davada ispat yükü, alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf üzerindedir. Davacı vekili müvekkilinin alacağına dayanak olarak tarafların ticari defter ve belgelerine dayanmış olup; davanın her iki tarafı da tacir olduğundan eldeki davada ticari defterlerin delil vasfı taşıdığı izahtan varestedir.

6100 Sayılı HMK'nun 222.maddesi: "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(1) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmünü içermektedir.

Dosyaya bildirilen adreslerde her iki tarafın ticari defterleri üzerinde muhasebeci bilirkişilere inceleme yaptırılmış, bilirkişiler tarafından, dosya kapsamına uygun olan ve mahkememizce de benimsenen gerekçeli ve denetlenebilir raporlar dosyaya sunulmuştur.

Dava taraflarının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen 02/07/2025 tarihli bilirkişi raporu ile, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, açılış kapanış tasdiklerinin yine usule uygun ve süresinde yaptırıldığı ve delil niteliğini haiz olduğu, davacının davalı adına kestiği dava ve takip konusu faturaların davalı borçlandırılarak davacı defterine kaydedildiği, ancak davalının ticari defterlerinde söz konusu faturalara ilişkin bir kaydın yer almadığı, tarafların ticari defterlerinin bu yönüyle uyumlu olmadığı tespiti yapılmıştır.

İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı ancak maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığın sonuçlandırıldığı bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı ve kaynağı bakımından da geçerlidir. İtirazın iptali davalarında takipte dayanılmayan bir belgeye dayanılması mümkün değildir. Buradan hareketle, icra dosyasında talep edilen alacak kalemi ve dayanak belgeleri iş bu davanın esas unsurunu oluşturmaktadır.

Davalının ticari defterlerinde takip konusu faturaların kayıtlı olmaması karşısında davacının ticari defter kayıtları davalının ticari defterleriyle uyumlu olmadığından lehine delil niteliğinde olamayacağı anlaşılmıştır.

Ticari defterlerin açıklanan durumu ve dava ve takip konusu faturalardaki malların davalıya teslim edildiği yönünde teslim tesellüm belgesi, hak ediş formu, iş teslim formu gibi dava dosyasına bir delil ibraz olunmaması gözetilerek davacı vekiline dilekçesinde dayandığı yemin delilinin hatırlatılması lüzumlu olmuştur.

Davacının yemin teklifine istinaden davalı kooperatif yetkilileri duruşmada hazır bulunarak kendilerine teklif olunan yemini eda etmiş ve takip konusu faturalardan kaynaklı olarak davacının bir alacağının bulunmadığını yeminli beyanlarında ifade etmişlerdir. Hal böyle olmakla, ispatlanamayan davanın reddi gerekmiştir.

İtirazın iptali davalarında davası reddedilen davacı aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilebilmesi için sadece takibin haksız başlatılması yeterli olmayıp, takibin aynı zamanda kötü niyetli olduğu ispatlanmalıdır. Dosya kapsamından ulaşılan vicdani kanaate göre takibin kötü niyetle başlatıldığı sabit olmadığından davacı aleyhine tazminata hükmedilmemiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır