Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/950 K.2025/156

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle. 28/07/2024 tarihinde davalı sigortalısı ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu işbu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kazanın davalı sigortalısı araç sürücüsünün tam kusuruyla meydana geldiğini, söz konusu kaza sonucu müvekkiline ait olan ... plakalı araçta ciddi manada maddi zarar meydana geldiğini, müvekkiline araç ...

1,5DCI 2011 model ve yaklaşık 150.000 km olduğunu, kazaya karışan kusurlu aracın kaza tarihindeki davalı nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, işbu maddi hasarlı kazadan dolayı davalıya 25/09/2024 tebliğ tarihinde başvuru yapıldığını, müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek değer kaybı tazminatının talep edildiğini, işbu başvuru neticesinde davalı uhdesinde ... hasar dosyası açıldığını, davalının hasar dosyası çerçevesinde müvekkil asile 02/10/2024 tarihinde 19.918,45 Tl ödeme yaptığını, ancak söz konusu bu ödeme gerçek zararı karşılamadığını, söz konusu ödemenin eksik olduğunu,

bu nedenle davalıya bakiye gerçek değer kaybı tazminatının tamamının taraflarına ek olarak ödenmesi için 13/11/2024 tebliğ tarihinde ikinci kez ek olarak başvuru yapıldığını, ancak davalının taleplerine olumlu, olumsuz herhangi bir cevap vermediğini, işbu davaya konu talepler hakkında arabuluculuk bürosuna başvuruda bulunduklarını ancak görüşmeler neticesinde olumsuz anlaşamama olarak sonuçlandığını, tüm bu nedenlerle 50,00 TL gerçek araç değer kaybı tazminatının davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans/ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle.

Davacıya ait araçta mezkur kaza sebebiyle oluşan değer kaybı zararı ile, aracın hasarlı halde iken kullanılamaması sebebiyle uğranılan zararların tazmini amacıyla ikame edilmiştir ki; mevcut olayda davacı taraf, dilekçesinde de belirttiği üzere, aracın kullanılamadığı süre zarfında yapmış olduğu harcamaları/giderleri bilebilir halde olduğunu, hal böyle iken, davacının alacağını belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği bir durum mevcut olmadığından,

huzurdaki davanın hmk m:107 anlamında “belirsiz alacak davası” olarak açılmasını kabul etmediklerini ve hukuki yarar yokluğu sebebiyle, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkil şirketin sorumluğunun kaza tarihi itibari ile bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi'nin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından, davacıya değer kaybı tazminatı ödenmiş olup; müvekkil şirketin karşı tarafa karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile,

müvekkili şirkete yapılan maddi hasar başvurusu üzerine, ekspertiz incelemesi yapıldığını, neticesinde tespit edilen değer kaybı bedeli davacı vekiline , işbu dava dosyası ikame edilmeden evvel ödendiğini, dolayısıyla kusur durumu ve sair hususlara ilişkin her türlü itiraz hakları saklı kalmak kaydı ile, gelinen aşamada, tazminat ödeme yükümlülüğünü yerine getiren müvekkili şirketin, davacıya karşı herhangi bir bakiye borcu olmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile,

değer kaybına ilişkin hesaplamanın genel şartlara göre hesaplanması gerekmekte ve tarafımızca talep olunduğunu, işbu başvuruya konu aracın daha evvel başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususu değer kaybı tazminatı isteminde bulunulması noktasında önem arz etmektedir. dolayısıyla bu konuda Sigorta Bilgi Merkezi’ne müzekkere yazılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan araştırma sonucunda davacıya ait aracın geçmiş tarihli kazaları olduğu tespit edildiğini, müvekkil şirket tarafından ödenen değer kaybı bedeli işbu husus göz önünde bulunarak hesap edildiğini, davacı tarafça talep edilen faiz kalemine açıkta itiraz ettiklerini,

davacı tarafça faiz talebine konu olan hasar yukarıdaki maddelerde ayrıntılı olarak belirttikleri üzere poliçe teminatı dışında olup; müvekkili şirketin talep edilen asıl alacağa yönelik herhangi bir sorumluluğu olmadığından, asıl alacağın fer'isi niteliğindeki faiz talebine ilişkin de sorumluluğu bulunmadığını, tüm bu nedenlerle müvekkil sigorta şirketi aleyhine ikame edilen haksız ve dayanaksız davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 28/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının uğradığını iddia ettiği değer kaybı maddi zararının tazmini talepli maddi tazminat davası olduğu ve taraflar arasındaki ihtilafın ise 28/07/2024 tarihinde meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalanan aracın sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

UYAP üzerinden sorgulama yapılarak 28/07/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ..., ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ...

Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine,

ayrıca dava tarihi olan 04/12/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan sigorta uzmanı bilirkişisi ve adli trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 22/01/2025 tarihli raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında ... Plakalı Araç sürücüsü ... yüzde yüz(%100) kusurlu olduğu,... Plakalı araç sürücüsü ... kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 35.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 19.918,45 TL lık ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 15.081,55 TL olacağı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 24/01/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle: Reel/Gerçek Değer Kaybı Tazminat talebimizi 15.031,55 TL (15.081,55 TL - 50 TL) arttırarak 15.081,55 TL olarak değer artırımına ve davalının temerrüte düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans/ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini karar verilmesi talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalı tarafa dava değeri artırım dilekçesi tebliğ edilmiştir.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla ve davacıya yapılan ödemeler ile arttırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 04/10/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

Arabuluculuk ücreti bakımından; davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olmasına, dava şartı niteliğindeki bu başvuru şartı nedeniyle de arabuluculuğun işbu davada zorunlu olmamasına rağmen (6325 S. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrası), davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması halinde, yargılama sonucunda bu ücretin davalı sigorta şirketine yüklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki;

Dava kabul edilmiş ve davacı taraf yargılamada haklı bulunmuş olmasına göre, arabuluculuk giderinin davacı üzerinde bırakılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davanın taraflarının, dava açılmadan önce, zorunlu olmasa dahi dava açılmasının son çare olduğunu gözeterek uyuşmazlığı gidermek amacıyla ve makul olacak şekilde ihtiyari uyuşmazlık çözüm yöntemlerine başvurmasının ve buna bağlı olarak yaptıkları ihtarname masrafı, ihtiyari arabuluculuk ücreti gibi masraflarını haklılık oranlarına göre eldeki davada talep etmelerinin kabul edilebilir olduğu düşüncesiyle davacı taraf aleyhine bu konuda hüküm kurmanın hakkaniyetli olmayacağı, son olarak, sigorta şirketine başvurmak ile arabuluculuk müessesesinde tarafların çözüm aramasının aynı durumlar olmadığı değerlendirilmiştir.

Katip Hakim