Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/726 K.2025/944

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasında dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalının, borca ve fer’ilerine haksız, mesnetsiz itirazı ile duran Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası nezdindeki itirazın iptalini ve takibin devamını, davalının haksız itirazı nedeni ile takip konusu alacak miktarının %20’sinden az olmamak üzere müvekkilimiz lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan işbu dava, taraflar arasındaki kişisel ilişki kapsamında gönderilen paraların “ödünç” olduğu iddiasına dayandırıldığını, ancak taraflar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, tarafların tacir olmadığını ve uyuşmazlık da herhangi bir ticari işletme faaliyetinden doğmadığını, dosyanın görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini, taraflar arasındaki tüm iletişim, para transferleri ve görüşmeler Gaziantep’te gerçekleşmiş olup, fiilin doğduğu yer itibarıyla da yetkili mahkemenin Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu,

mahkemenizin görevsizliği nedeniyle dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini, esasa ilişkin olarak davanın reddini, dava konusu para gönderimlerinin bağış niteliğinde olduğunun tespitini, talep halinde cevap dilekçesi ekinde sunulan yazışmaların bilirkişiye tevdii ile dökümünün yapılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Gaziantep Defterdarlığına müzekkere yazılarak davalının herhangi bir vergi kaydının bulunmadığını bildirilmiştir.

Gaziantep Esnaf ve Sanatkarlar Odasına müzekkere yazılarak davacının kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Konya Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının sahibi olduğu bir ticari işletme kaydına ve şahsın limited şirket ortaklığına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Gaziantep Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve davalının kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Dava, davalının Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Taraflar yönünden yapılan tacir araştırmasında davacının tacir davalının ise tacir olmadığı tespit edilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır.

TTK'nun 4/1 maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalarda, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır.

Ancak, TTK'nın 4/1. fıkrası (a)-(f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilmektedir.

6102 sayılı TTK'nın 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.

TTK'nun 19.maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; dosya içerisinde bulunan belgelerin incelenmesinde davalının tacir olmadığı, davanın emanet borç ödemesine dayanan klasik bir Asliye Hukuk Mahkemesi davası olduğu anlaşılmıştır.

Görev hususu dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden ve davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... Hakim ..