Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/357 K.2024/473

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

KARARIN MAHİYETİ : KISMEN KABUL, KISMEN RED

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili olan şirket ile davalı arasında akdolunan 11.06.2018 tarihli satım sözleşmesi uyarınca sözleşmede belirtilen ek özellik/niteliklere haiz Tgs 3040 Tam Otomatik Önden Beslemeli 40x35 Tünelli ... marka ve tip ambalaj makinesinin sözleşme ile kararlaştırılan sürede müvekkili olan şirkete teslim edilmemesi,

yine taraflar arasında akdolunan 17.12.2018 tarihli gecikme sözleşmesi ile kararlaştırılan tarihlerde de makinenin teslim edilmemesi sebebi ile makine için satım bedeli olarak davalıya 11.06.2018 tarihinde ödenen 15.000,00-TL'nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Müvekkili şirketin makinenin sözleşme ile kararlaştırılan tarihte teslim edilmemesi sebebi ile,

6100 s. HMK Md. 107 uyarınca alacağın miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebi ile belirsiz alacak davası şeklinde olmak üzere şimdilik 5.000-TL kazanç kaybından doğan zararın 7.1.2019 tarihinden ikame makinenin teslim alındığı 13.06.2019 tarihine kadar işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Müvekkil şirketin sözleşme konusu makinenin satım bedeli ile sözleşme konusu makine ile kısmen benzer özellik ve niteliklere haiz ikame makinenin satım bedeli farkı olan zararının,

6100 s. HMK Md. 107 uyarınca alacağın miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebi ile belirsiz alacak davası şeklinde olmak üzere şimdilik 6.500-TL'nın 7.1.2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Konya.

Noterliği 04.03.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname masrafları ile tebligat giderleri olmak üzere cem'an: 312,44.-TL”'nın dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi Mali Müşavir ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle. Dosya kapsamı,dosya ekleri ile davacı kayıtları üzerinde tespit edilen inceleme değerlendirmeler sonucunda.

Davacının 2018-2019 dönemi yevmiye defterinin noter tasdikli açılış kaydının zamanında yapıldığı,2018-2019 dönemi yevmiye defterinin noter tasdikli kapanış kaydının bulunduğu, Davacının yasal defter kayıtlarında davalının 320 Satıcılarlar ana hesabının ... numaralı alt hesabında "...

LTD.ŞTİ.” adı ile işlendiği açıklama kısmında ödeme bilgilerinin ve belgenin bulunduğu, 11.06.2018 tarihinden Tgs 3040 Tam Otomatik Önden Beslemeli 40x35 Tünelli ... marka ve tip ambalaj makinesinin imalatı için ... Tic.Ltd.Şti. Siparişini vermek suretiyle ticari ilişkisinin başladığı, 01.01.2018 tarihli ... yevmiye maddesinde 2018 dönemi başında açılış kayıtlarında davacının “... LTD.ŞTİ.” den herhangi bir bakiyesi bulunmadığı, 2018 dönemi içinde Makine Bedeli ile ilgili ...

Ltd.Şti. tarafından fatura düzenlenmedi: 2019 dönemi içinde Makine Bedeli ile ilgili ... Ltd.Şti. tarafından fatura düzenlenmedi: 2018/Haziran dönemine ait BA/BS Beyannamelerinin verildiği,bu beyannamelerde ... Ltd.Şti. adına fatura düzenlenmediği için bildirimde yer almadığı görülmüştür. 2019 Yıllarına ait BA/BS Beyannamelerinin verildiği,bu beyannamelerde ... Ltd.Şti./ ... Ambalaj Paketleme-... adına fatura düzenlenmediği için bildirimde yer almadığı görülmüştür.

2018 yılında ... Ltd..Şti. iade faturası düzenlenmediği davacı firmanın kayıtlarından tespit edilmiştir. 2019 yılında ... Ltd..Şti. iade faturası düzenlenmediği davacı firmanın kayıtlarından tespit edilmiştir. Davacı ... Tic.Ltd.Şti. tarafından 11.06.2018 tarihinde Tgs 3040 Tam Otomatik Önden Beslemeli 40x35 Tünelli ... marka ve tip ambalaj makinesinin yapılması için davalı ... Ltd.Şti ile aralarında sözleşme yapılmış olup karşılığında davalı ...

Ltd.Şti.'nin banka hesabına davacı ... Tic.Ltd.Şti. tarafından 15.000.00 TL avans bedeli olarak ... nl ... Bankası dekontu ile ödediği ve davacının 20.06.2018 tarihli ... yevmiye maddesi ile kayıt edildiği, 159 Verilen Sipariş Avansları ana hesabının ... numaralı alt hesabında ... Ambalaj Paketleme-... adı altında davacı ... Tic.Ltd.Şti. 15.000,00 TL alacak bakiyesi bulunduğu tespit edildiğini bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiler SMMM ... ve Makine Mühendisi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle. Mahkemece tarafımıza verilen görev çerçevesinde. Davalı ... İnş.

Ltd.şti.'ne ait incelenen 2018 ve 2019 yılları yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, bunun dışında ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu ve ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Davalı 2018 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre 15.000 TL borcu olduğu tespit edilmiştir. Davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları birbirini teyid eder niteliktedir.

Davacının, davaya konu paketleme makinesini teslim alamaması nedeni ile üretimden ve satıştan kaynaklı bir kazanç kaybı zararı yaşayacağı değerlendirilmekle birlikte; zarar tutarının tespiti dosya kapsamındaki verilerle mümkün değildir.

Davacı tarafça, “ek nitelik ve özellikleri bulunmayan (daha az vasıflı)” olarak nitelenen ikame makineye ait teknik özellikler dosya kapsamında bulunmadığından, daha az vasıflı makine kullanılmasından kaynaklı zarara ilişkin bir değerlendirme yapılamadığını bildirir müşterek rapor tanzim etmişlerdir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporundan özetle. Mahkemece tarafımıza verilen görev çerçevesinde. Davalı ... İnş.

Ltd.şti.'ne ait incelenen 2018 ve 2019 yılları yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, bunun dışında ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu ve ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Davalı 2018 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre 15.000 TL borcu olduğu tespit edildiği, Davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları birbirini teyid eder niteliktedir.

Davacının, davaya konu paketleme makinesini teslim alamaması nedeni ile üretimden ve satıştan kaynaklı bir kazanç kaybı zararı yaşayacağı değerlendirilmekle birlikte; zarar tutarının tespiti dosya kapsamındaki verilerle mümkün değildir.

Davacı tarafça, “ek nitelik ve özellikleri bulunmayan (daha az vasıflı)” olarak nitelenen ikame makineye ait teknik özellikler dosya kapsamında bulunmadığından, daha az vasıflı makine kullanılmasından kaynaklı zarara ilişkin bir değerlendirme yapılamamıştır şeklinde müşterek rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; Borçlar Kanunu madde 50 Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır”. Davacı şirket, tam otomatik makine yerine ikame olarak yarı otomatik makine aldığını ve ek i ini belirtmektedir. Burada hesaplanması gereken ilgili tarih aralığında vasıfsız bir işçinin aylık işçilik maliyetinin davacı şirkete ne kadar ek maliyet getirdiğidir. Davacının bu zararı, ikame malın teslim alındığı 13/06/2019 tarihinden başlayacak süreden hesaplama yapılabilir(01.01.2019 - 31.12.2019 tarihleri arasındaki asgari ücret brüt 2.558,40 TL, net 2.020,59 TL olduğunu bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiler SMMM ... ve Makine Mühendisi ... tevdii ile düzenlenen bilirkişi ek raporundan özetle. Kök Raporumuzda da izah edildiği üzere. Davacının, davaya konu paketleme makinesini teslim alamaması nedeni ile üretimden ve satıştan kaynaklı bir kazanç kaybı zararı yaşayacağı değerlendirilmekle birlikte; zarar tutarının tespiti dosya kapsamındaki verilerle mümkün olmayıp, tespiti yapılamamıştır.

08.07.2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçe ekine konulan mali verilerden kazanç kaybı zararı ve ikame makine bedeli nedeniyle uğranılan zararın tespiti yapma imkanı yoktur.

Davacının satın almak istediği paketleme makinesinin işyerinde kullanılacak tek makine mi olacağı yoksa işyerinde halihazırda kullanılmakta olan paketleme makinelerine ek olarak alınan (artan üretim kapasitesi nedeni ile ek paketleme makinesi ihtiyacı doğmuş olabilir) bir makine mi olacağı hususu da önemli olduğunu bildirir ek rapor tanzim etmişlerdir.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir. Davacı vekili dava değer artırım dilekçesi ile; HMK Md.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak kazanç kaybı olan şimdilik 5.000,00-TL'lik talebimizi 03.06.2024 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplama uyarınca 5.507,00-TL arttırım ile 10.507,00-TL'na arttırdıklarını bildirmiştir. Dava; "Alacak" davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde. Davacı vekili, müvekkili olan şirket ile davalı arasında akdolunan 11.06.2018 tarihli satım sözleşmesi uyarınca sözleşmede belirtilen ek özellik/niteliklere haiz Tgs 3040 Tam Otomatik Önden Beslemeli 40x35 Tünelli ... marka ve tip ambalaj makinesinin sözleşme ile kararlaştırılan sürede müvekkili olan şirkete teslim edilmemesi,

yine taraflar arasında akdolunan 17.12.2018 tarihli gecikme sözleşmesi ile kararlaştırılan tarihlerde de makinenin teslim edilmemesi sebebi ile makine için satım bedeli olarak davalıya 11.06.2018 tarihinde ödenen 15.000,00-TL'nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Müvekkili şirketin makinenin sözleşme ile kararlaştırılan tarihte teslim edilmemesi sebebi ile,

6100 s. HMK Md. 107 uyarınca alacağın miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebi ile belirsiz alacak davası şeklinde olmak üzere şimdilik 5.000-TL kazanç kaybından doğan zararın 7.1.2019 tarihinden ikame makinenin teslim alındığı 13.06.2019 tarihine kadar işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Müvekkil şirketin sözleşme konusu makinenin satım bedeli ile sözleşme konusu makine ile kısmen benzer özellik ve niteliklere haiz ikame makinenin satım bedeli farkı olan zararının,

6100 s. HMK Md. 107 uyarınca alacağın miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebi ile belirsiz alacak davası şeklinde olmak üzere şimdilik 6.500-TL'nın 7.1.2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Konya.

Noterliği 04.03.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname masrafları ile tebligat giderleri olmak üzere cem'an: 312,44.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda TCMB avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği,

Mahkememiz dosyasına bilirkişiler SMMM ... ve Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda. Davacının, davaya konu paketleme makinesini teslim alamaması nedeni ile üretimden ve satıştan kaynaklı bir kazanç kaybı zararı yaşayacağı değerlendirilmekle birlikte; zarar tutarının tespiti dosya kapsamındaki verilerle mümkün olmayıp, tespiti yapılamamıştır.

08.07.2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçe ekine konulan mali verilerden kazanç kaybı zararı ve ikame makine bedeli nedeniyle uğranılan zararın tespiti yapma imkanı yoktur.

Davacının satın almak istediği paketleme makinesinin işyerinde kullanılacak tek makine mi olacağı yoksa işyerinde halihazırda kullanılmakta olan paketleme makinelerine ek olarak alınan (artan üretim kapasitesi nedeni ile ek paketleme makinesi ihtiyacı doğmuş olabilir) bir makine mi olacağı hususu da önemli olduğunu bildirir ek rapor dikkate alındığında,

AYNEN İFADAN VAZGEÇEREK MÜSPET ZARARIN TAZMİNİ

" Alıcı satıcının temerrüdü durumunda borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçerek borcun ifa edilmesinden doğan zararın giderilmesini de isteyebilir

Bunun için alıcı tacir ifadan vazgeçtiği satıcı tacire bildirmelidir. Alıcı tacir satıcı tacire ifadan vazgeçtiğini bildirdikten sonra bununla birlikte müspet zararın tazminini de isteme hakkına sahip olmaktadır. Kanunen aynen ifa talebinden vazgeçildiği gecikmeksizin bildirilmedikçe, karine olarak alacaklının aynen ifa talebinde bulunduğu kabul edilir. Ancak bu mutlak olmayıp , aynen ifa için satıcıya tekrar süre tayin edilerek bir bildirim yapılıp buna uyulmadığı takdirde seçimlik diğer hakların kullanımı mümkündür.

Alıcının ifadan vazgeçmesiyle birlikte, taraflar arasındaki sözleşme devam etmekte, ancak satılanın zilyetliğinin teslim edilmesi yerine müspet zararın tazmini bir edim olarak istenebilir hale gelmektedir.

Alıcı tacir aynen ifadan vazgeçeceğini bir süre tayin edilerek ya da sürenin devamı satıcıya bildirebilir. Bu husus tacir satıcıya alıcı tacir tacir tarafından ihtar ile bildirilecektir. Bunun dışında alıcının satıcıya aynen ifadan vazgeçtiğini bildirmesi yerine seçimlik haklardan birisini, dolayısıyla da müspet zararın tazminini istediğini bildirmesi de aynı sonucu çıkaracaktır.

TBK m.213, satış sözleşmesinde satıcının aynen ifadan vazgeçip müspet zararını istediği takdirde, alıcının, satış bedeli ile kendisine devredilmeyen satılanın yerine , bir başkasını satın almak için dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebileceğini belirtmiştir.

Burada satış bedelinin ödenmiş olup olmamasının, müspet zararın tazmini açısından önem taşıdığını müşahade ediyoruz. Zira satış sözleşmesinde alıcı olan tacir satış konusu olan menkul kendisine teslim edilmeden önce satış bedelini ödeyebilir veya teslim anında bu ödeme söz konusu olur ya da teslimden sonra ödenmesi taraflar arasında kararlaştırılabilir.

Alıcı, satış bedelini ödememiş olması halinde bunu ödemekten kurtulacak, ödeniş ise bunun kendisine geri verilmesini isteyecektir.

Satıcı, bu durumda temerrüde düşmede kusurlu olmadığını ispatlayamadığı sürece ödeme gerçekleşmemişse ifa etmediği satılanın değerinden satış bedeli düşüldükten sonra geri kalan meblağı alıcıya ödemekle sorumludur.

Alıcın satış bedelini önceden ödemiş olması halinde ise, hem bu bedelin geri verilmesini, hem de belirlenecek zarar miktarı ile ortaya çıkacak farkın ödenmesi satıcının sorumluluğunda olacaktır." (Kaynak: Tacirler Arası Ticari Satış - Doç. Dr. ... - Ankara - 2020) bilgileri dikkate alındığında,

İkame makine bedeli talep edilmişse de; her ne kadar yukarıdaki açıklamaya göre ikame makine bedeli talep edilebilirse de bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere, ikame makine bedeli tespit edilip rapor edilemediği anlaşılmakla dolayısıyla ispat edilemeyen işbu talebin reddine karar verilmiştir.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi raporları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile.

10.507,00TL kazanç kaybı, 15.000,00TL peşin ödeme olmak üzere 25.507,00TL'nin temerrüt tarihi olan 23/05/2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar vermek gerekmiş olup Mahkememizce oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının, davasının KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİ İLE ; 10.507,00TL kazanç kaybı, 15.000,00TL peşin ödeme olmak üzere 25.507,00TL'nin temerrüt tarihi olan 23/05/2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.742,38-TL harçtan dava başında yatırılan 457,89TL peşin harç ile 427,60TL ıslah harcı ve 94,05TL tamamlama harcı toplamı 979,54-TL'nin mahsubu ile bakiye 762,84-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden kabul edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 508,69TL ile 94,05-TL Tamamlama Harcı, 427,60-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.030,34TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

6-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan 10.498,30-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, posta ve diğer masraflar ve Konya 6. Noterliği'nin 04/03/2019 tarihli 2378 yevmiye numaralı ihtarname bedeli olan 312,44TL olmak üzere toplam 10.810,74-TL yargılama giderininn 6325 sayılı Kanunu 18/A-11.maddesi gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

8-Davacı tarafından dava başında yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

9-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-11.maddesi gereğince davalıdan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,

Katip Hakim