Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/138 K.2024/404

Davacı vekili dava dilekçesi özetle; makine satış, servis ve kiralama işi yapan davacı şirketin davalı ile arasında ... marka W190 model ve ... marka 190W2xx15 model makinelerin dönemsel olarak arızaları nedeniyle servis ve parça hizmeti sağlamak üzere ticari ilişki içine girildiğini, söz konusu arızalara ve parça teminlerine ilişkin şirketin teknik servis yetkilisi çalışanlarının düzenlediği dış servis formlarına göre 03.11.2021 tarihli ..., ... ve 04.11.2021 tarihli ... nolu faturaların düzenlendiği, davalıya bildirildiği, bu güne kadar davalı tarafından davacı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığı,

davalı tarafından faturaların hiçbir itiraza uğramadığını, dava konusu edilen faturaların 03.11.2021 tarihli ... nolu 10.976,36 TL tutarlı, 03.11.2021 tarihli ... nolu 11.670,20 TL tutarlı ve 04.11.2021 tarihli ... nolu 39.492,24 TL tutarlı faturalar olduğunu, yasal hakları saklı kalmak suretiyle, şimdilik her fatura bedeli 4.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000,00-TL. dava konusu faturalar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; davalıya ait ... marka W190 model iş makinasının ... Ticaret A.Ş.'ne, Çumra'da bulunan ... İçme Suyu İsale Hattı şantiyesinde kullanılmak üzere kiraya verildiğini, çalışma sırasında makinenin arızalanması üzerine davacı şirket ile makinenin tamiri konusunda anlaşıldığını, ... marka W190 model ve ... marka 190W2xx15 model makinaların ayrı ayrı iki makine değil tek bir makine olduğunu, davacının yaptığı tamiratlara ilişkin olarak davalıya.

02.07.2020 tarihli ... nolu 10.963,38 TL, 06.08.2020 tarihli ... nolu 11.123,86 TL, 14.09.2020 tarihli ... nolu 11.901,36 TL, 19.09.2020 tarihli ... nolu 2.295,10 TL, 1.09.2020 tarihli ... nolu 7.795,79 TL, 02.10.2020 tarihli ... nolu 6.674,79 TL bedelli faturaları düzenlediğini, bu faturalara ilişkin olarak davalı tarafından davacıya.

02.07.2020 tarihinde 10.963,38 TL, 20.07.2020 tarihinde 3.000,00 TL, 21.08.2020 tarihinde 10.000,00 TL, 09.10.2020 tarihinde 15.000,00 TL banka yoluyla ödendiğini, kalan kısım için ... Bankasına ait ... nolu 15.04.2021 keşide tarihli 11.250,00 TL bedelli müşteri çeki verildiğini, davacı şirketin 20.10.2020 tarihine kadar ... Kiralama ... adıyla faaliyet göstermekteyken bu tarihte tür değiştirerek ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. olduğunu, yukarıdaki faturalara konu işlemler dışında davalı tarafın bilgisi dahilinde davacı tarafça herhangi bir bakım veya tamirat işlemi yapılmadığını, davacının faturaya dayanak teşkil ettiğini beyan ettiği dış servis formlarının davalıya tebliğ edilmemiş olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bitmesinden yaklaşık | yıl kadar sonra davacının fatura keserek davalıya gönderdiğini, davacının beyanının aksine davalının dava konusu faturalara ...

Noterliği 10.11.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz ettiğini, ihtarnamenin 25.11.2021 tarihinde davacı şirket yetkilisi ... tebliğ edildiğini, bu nedenle öncelikle usulüne uygun yapılmış arabuluculuk bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine, davacıya eksik harcın tamamlattırılması tamamlanmaması halinde dava şartı yokluğundan reddine, hukuki dayanak ve mesnetten yoksun dava ve diğer taleplerin reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden, Afyonharahisar Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden, Afyonkarahisar Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği'nden, Afyonkarahisar Defterdarlığı'ndan, Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, İncehisar Noterliği'nden, ... Bankası A.Ş'den, ... Bankası A.Ş'den, Ankara SGK İl Müdürlüğü'nden ilgili evraklar temin edilerek dosya arasına alınmış, mali müşavir bilirkişilerinden rapor alınmış, raporun taraflara tebliği sağlanmıştır

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklanan alacak davasıdır.

Davacı, makine satış, servis ve kiralama işi yapan davacı şirketin davalı ile arasında ... marka W190 model ve ... marka 190W2xx15 model makinelerin dönemsel olarak arızaları nedeniyle servis ve parça hizmeti sağlamak üzere ticari ilişki içine girildiğini, söz konusu arızalara ve parça teminlerine ilişkin şirketin teknik servis yetkilisi çalışanlarının düzenlediği dış servis formlarına göre 03.11.2021 tarihli ..., ... ve 04.11.2021 tarihli ... nolu faturaların düzenlendiği, davalıya bildirildiği, bu güne kadar davalı tarafından davacı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığı,

davalı tarafından faturaların hiçbir itiraza uğramadığını, dava konusu edilen faturaların 03.11.2021 tarihli ... nolu 10.976,36 TL tutarlı, 03.11.2021 tarihli ... nolu 11.670,20 TL tutarlı ve 04.11.2021 tarihli ... nolu 39.492,24 TL tutarlı faturalar olduğunu, yasal hakları saklı kalmak suretiyle, şimdilik her fatura bedeli 4.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000,00-TL dava konusu faturalar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini talep etmiştir.

Dava dosyası içeriğinden, 02.07.2020 tarihli ... nolu 10.963,38 TL, 06.08.2020 tarihli ... nolu 11.123,86 TL,14.09.2020 tarihli ... nolu 11.901,36 TL, 19.09.2020 tarihli ... nolu 2.295,10 TL, 21.09.2020 tarihli ... nolu 7.795,79 TL, 02.10.2020 tarihli ... nolu 6.674,79 TL bedelli faturaların düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 17/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda; tacir olan taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğunun davacı taraf defter kayıtları, dosya kapsamındaki belge ve beyanlardan anlaşılmakta olduğu, davacı tarafın uyuşmazlık dönemine ait ticari defterlerinin HMK'nun 222. maddesindeki şartları taşımadığı, davaya konu 03.11.2021 tarihli ... nolu 10.976,36 TL; ... nolu 11.670,20 TL ve 04.11.2021 tarihli ... nolu 39.492,24 TL bedelli faturaların davacı taraf defterlerinde kayıtlı olduğu,

davaya konu faturaların dış servis formlarına müstenid olduğuna dair söz konusu faturalarda herhangi bir işaret ve açıklama bulunmadığı, davacı taraf defterlerinde davalı ile ilgili olarak 2020 yılından devreden ve 30.11.2021 tarihine kadar herhangi bir borç ve alacak kaydı bulunmadığı, davalı tarafın, dava konusu faturalara süresinde ve usule uygun itiraz etmiş olduğu, davacının bu itiraza karşı itirazı ya da yeni faturalar düzenlediğine dair belge bulunmadığı, tüm hususlar ve defter kayıtları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu faturalar nedeniyle bir alacak/borçtan bahsetme imkânı olmadığı belirtilmiştir.

Davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 13/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davalının tutmakla yükümlü olduğu 2020 ve 2021 yıllarına ait yasal defterlerinde yapılan incelemeye göre; ticari defterlerinin tamamını tuttuğu, defterlerin açılış tasdik onaylarının ve Yevmiye Defterinin Kapanış onayının zamanında yaptırılmış olduğu, kayıtların kendi içinde birbirini takip ve teyit ettiği, ancak (2020 yılında yapılan ödemelerinin 2021 yılında kaydedilmesi) kayıt süresine riayet edilmemesi nedeniyle TTK ve VUK hükümlerine uygun tutulmamış olduğu,

bu nedenle davalının ticari defterlerinin HMK'nun 222. maddesi şartlarına göre delil olarak kabul edilemeyeceği, dava konusu faturaların (03.11.2021 tarihli ... nolu 10.976,36 TL ... nolu 11.670,20 TL; ve 04.11.2021 tarihli ... nolu 39.492,24 TL) davalının ticari defter kayıtlarına girmediği ve herhangi bir iade faturası da kesilmediği, uyuşmazlığa ilişkin faturaların bedelinin tamamen veya kısmen ödenmediği, davalının defter kayıtları, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre taraflar arasında bir ticari ilişki bulunduğu,

2020 yılında davacının, davalıya kestiği 6 adet toplam 50.754,28 TL tutarındaki faturaların davalının yevmiye defter kayıtlarına, süresinde, usulüne uygun olarak kaydedilmiş olduğu, davacıya 2020 yılında yapılan muhtelif tarihlerde yapılan toplam 38.963,00 TL banka havalesinin sonradan 14.01.2021 tarihinde defter kayıtlarına girildiği, ancak ... San ve Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilmiş ...

Bankası ... numaralı 11.250,00 TL tutarlı müşteri çekinin defter kayıtlarına girilmediği, bu nedenle davalının 31.12.2021 tarihi itibarıyla ticari defter kayıtlarına göre, davacının cari hesabının 31.12.2021 tarihi itibarıyla 11.791,28 TL alacaklı göründüğüne dair rapor bildirdiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesine göre; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdî bir ilişkinin bulunması gerekir. Madde hükmüne göre faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdî ilişkiyi yani alım-satım ilişkisini ispat etmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır.

Tek başına fatura düzenlenmesi akdî ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticarî defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdî ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticarî defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir.

Davanın açıldığı tarihte ve yargılama sırasında yürürlükte bulunan HMK’nın “Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması” başlıklı 222. maddesi;

“ (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır” .

şeklindedir.

7251 sayılı Kanunu’nun 23. maddesi ile yapılan değişiklik ile 6100 sayılı Kanun’un 222. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir;

“Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz”.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; tacir olan taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğu, davacının davalı ile makine arızası nedeniyle servis ve parça hizmeti ilişkisi sağlamak için ticari ilişki içine girildiğimi, arızanın düzeltildiğine ilişkin fatura düzenlendiğinin, ancak ödeme yapılmadığının, faturalara itiraz edilmediğinin belirtildiği, davalı tarafça faturalara konu bakımın yapılmadığını, servis formlarının tebliğ edilmediğinin beyan edildiği her iki tarafın ticari defterlerinin HMK'nun 222. maddesindeki şartları taşımadığının bilirkişi raporlarında belirtildiği,

HMK'nun 222/2 maddesi gereğince ticari defterlerin, ticari davalarda kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerekmektedir.

Davalı vekili, davalıya ait ... marka W190 model iş makinasının ... Ticaret A.Ş.'ne, Çumra'da bulunan ...

İçme Suyu İsale Hattı şantiyesinde kullanılmak üzere kiraya verildiğini, çalışma sırasında makinenin arızalanması üzerine davacı şirket ile makinenin tamiri konusunda anlaşıldığını, ... marka W190 model ve ... marka 190W2xx15 model makinaların ayrı ayrı iki makine değil tek bir makine olduğunu, davacının yaptığı tamiratlara ilişkin olarak davalıya 02.07.2020 tarihli ... nolu 10.963,38 TL, 06.08.2020 tarihli ... nolu 11.123,86 TL, 14.09.2020 tarihli ... nolu 11.901,36 TL, 19.09.2020 tarihli ... nolu 2.295,10 TL, 21.09.2020 tarihli ... nolu 7.795,79 TL,02.10.2020 tarihli ... nolu 6.674,79 TL bedelli faturaları düzenlediğini,

bu faturalara ilişkin olarak davalı tarafından davacıya. 02.07.2020 tarihinde 10.963,38 TL, 20.07.2020 tarihinde 3.000,00 TL, 21.08.2020 tarihinde 10.000,00 TL, 09.10.2020 tarihinde 15.000,00 TL banka yoluyla ödendiğini, kalan kısım için ... Bankasına ait ... nolu 15.04.2021 keşide tarihli 11.250,00 TL bedelli müşteri çeki verildiğini, davacı şirketin 20.10.2020 tarihine kadar ... Kiralama ... adıyla faaliyet göstermekteyken bu tarihte tür değiştirerek ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. olduğunu, yukarıdaki faturalara konu işlemler dışında davalı tarafın bilgisi dahilinde davacı tarafça herhangi bir bakım veya tamirat işlemi yapılmadığını, davacının faturaya dayanak teşkil ettiğini beyan ettiği dış servis formlarının davalıya tebliğ edilmemiş olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bitmesinden yaklaşık | yıl kadar sonra davacının fatura keserek davalıya gönderdiğini beyan etmiş, davacı tarafın kesmiş olduğu faturaların davalının ticari defterlerinde bulunmadığı görülmüş,

her ne kadar davacı tarafından dosyaya sunulan servis formlarının incelenmesi talep edilmiş ise de servis formlarının düzenlenme tarihlerinin 05/11/2020,27/08/2020,14/10/2020, 09/10/202029/08/202026/09/2020 olduğu görülmekle, tarihler dikkate alındığında, davalının iddia ettiği üzere taraflar arasındaki ticari ilişkinin bitmesinden yaklaşık 1 yıl kadar sonra formların düzenlendiğinin görüldüğü anlaşılmakla, davacının davalı tarafa sağladığı hizmetin yapıldığını ispat edemediği, ticari defterlerinin de usulüne uygun tutulmadığının görüldüğü, davacı tarafın dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı,

Mahkememizce yemin delilinin hatırlatıldığı , ancak davacı vekilinin verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen yemin deliline dayanıp dayanmayacakları konusunda beyanda bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafından ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...