Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/522 K.2025/775

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ve ... arasında teslimle birlikte bedeli ödenmek üzere sözlü şekilde tahıl alım sözleşmesi gerçekleştirildiğini, bu sözleşmenin akabinde davacı şirket yetkililerinin davalıya Whatsapp üzerinden gönderdiği ürün görsellerinin beğenilmesi üzerine 26.050 kg ağırlığındaki yulaf 2021 yılında davalının bildirdiği ... Mah. ... Cad. No:...

Kars adresine gönderildiğini, davacı şirket tarafından satılan ürüne dair 31/03/2021tarih ... nolu 72.353,88 TL bedelli fatura elektronik ortam ve Whatsapp üzerinden davalıya ulaşmasına rağmen davalı tarafından davacı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı taraf maddi sıkıntılar içerisinde bulunduğunu belirtmesi karşısında davacı şirket yetkilisi ... tarafından kendisine Mayıs 2021 kadar süre tanındığını, davalı taraf bu teklif karşısında ödemeyi çek ile yapmayı teklif ettiğini, bu teklifi davacının kabul ettiğini,

fakat davalı tarafın Mayıs 2021 tarihinde de ödeme yapmaması neticesinde davacının Whats App üzerinden alacağını talep ettiğini, davalı tarafın olumsuz tavırları neticesinde tarafımızdan ücret tahsilinin talebi amacıyla Konya .Noterliği'nden 02/09/2021 tarih ve ... yevmiye numarasıyla ihtarname keşide edildiğini, davalının ihtarname akabinde de herhangi bir ödemede bulunmaması nedeniyle Konya. İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosya üzerinden faturalar dayanak gösterilerek icra takibi başlatıldığını, ancak davalı taraf bu takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalının davacı şirketle arasındaki anlaşmaya itibar etmeksizin ve keyfiyeten ileri tarihli ödeme planı yapması nedeniyle davacı şirket zarara uğradığını,

tahıl piyasasındaki ürün fiyatları son dönemlerde geçen yıllara oranla oldukça yüksek seyrettiğini bedelinin teslim ile birlikte ödeneceğine güvenerek davalıya 26.050 kg yulaf satan buna rağmen bedeli tahsil edemeyen davacı ürün satışından elde edeceği ana para ve kârını 1 yıllık zaman aralığı içerisinde defaatle kullanacağının açık olduğunu, davacı şirketin, davalıya teslim etmiş olduğu ürünlerin teslim/ödeme tarihinden, ürün bedellerinin tahsil tarihine kadar 1 yıldan fazla zaman geçtiği göz önüne alındığında davacı şirketin ciddi oranda zarara uğradığının açık olduğunu belirterek,

öncelikle davalı taraf üzerinde mevcut olan taşınmazlar üzerine İhtiyati tedbir konulmasına, ileride artırılmak üzere (HMK 107) 10 TL (temerrüt tarihinden itibaren işleyecek) temerrüt faizi ile ileride artırılmak üzere (HMK 107) 10 TL aşkın zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yetkisiz mahkemede dava açmış olduğunu öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, davacının icra takibine de borca ve yetki yönünden itiraz edildiğini, davacının bu alacak iddiası ile ilgili görevli ve yetkili icra daireleri ile mahkemeler davacının ikametgahı yeri olan Kars İcra Daireleri ve Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, dosyanın görevli ve yetkili Kars mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, davalı satın aldığı malın karşılığı olarak alacaklıya üç adet çek verdiğini, bu çekler, ileri tarihli çekler olarak verildiğini, çeklerin bedelleri davacı tarafa ödendiğini,

söz konusu çeklerden artan borç miktarı da alacaklıya havale edildiğini, davalı borcunu 28/03/2022 tarih ve ... seri nolu çek ile 28/04/2022 tarih ve ... seri nolu çek ve 28/05/2022 tarih ... seri nolu çeklerle ödediğini, artan borç ödemesini de davalı ilgili şirketin hesabına ... Bankası ...

Şubesi aracılığıyla 13/10/2021 tarihinde 3.375 TL ödemeyi de yaparak borcunu ödediğini, her iki taraf da tacir olup ticari iş ve işlemlerinde basiretli davranmak zorunda olduğunu, ileri tarihli çek alarak ekonomik şartların değişken olduğu bu şekilde alacağın geç alındığı iddiasında bulunulamayacağını, böyle bir sebeple zarar talebinde bulunulamayacağını, taraflar alacağın nasıl ödeneceği hususunda serbest iradeleri ile çek alıp vermeyi ve çekleri ileri tarihli düzenlemeyi kabul ettiğini ve aralarındaki alım satım ilişkisinin bu şekilde kesinleştiğini,

öncelikle yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın görevli ve yetkili Kars Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine, haksız ve hukuksuz olan davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Mahkememizce Konya . İcra Müdürlüğü'ne, .Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne Konya Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, Konya . Noterliği'ne, ... A.Ş.'ye, Konya Ticaret Borsası Başkanlığı'na, Kars Defterdarlığı'na, ... Bankası A.Ş.'ye, Konya Ticaret Borsası Başkanlığı'na yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiden alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan tahsil edemediği alacağına ilişkin olarak uğradığı zararın tazmini amacı ile açılan tazminat davasıdır. Mahkememizce Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Ltd. Şti., borçlusunun ... olduğu, borcun 72.353,88 TL bedelli faturadan kaynaklandığı, toplam 75.636,57 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.

Mahkememizce nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiden 11/07/2023 tarihli rapor alınmış, raporda sonuç olarak; somut olayda borçlu temerrüdünün varlığı ve aşkın zararın ispatı konusunda takdir sayın mahkemenizde olup mahkemeniz tarafından temerrüde kanaat getirilse bile Yargıtay'ın bazı daireleri somut ölçütü benimsediğinden,

aşkın zararın salt enflasyona dayanarak ispatlanması mümkün görünmediğini, bu ihtimalde sadece temerrüt faizi talebi dikkate alınabileceğini, buna karşın, yine temerrüdün varlığı durumunda, Anayasa mahkemesi tarafından da desteklenen ve bazı Yargıtay daireleri tarafından kabul edilen soyut ölçüte göre, aşkın zarar için ülkedeki enflasyonun ispatı dahi gerekmeyen yeterli bir gerekçe olduğu kabul edilmekte ve temerrüt faizini ve bu faiz ile karşılanmayan aşkın zararı talep etmenin mümkün olduğu ifade edildiğini, bu görüşler bağlamında, sayın mahkemeniz,

borçlunun temerrüde düştüğüne ve ayrıca alacaklının aşkın zarara uğradığına kanaat getirilirse bu konuda uzman (mali bilirkişi) bir bilirkişiden TCMB'nin değişik yatırım argümanlarına ilişkin verilerden ve enflasyon, devalüasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın kurlarındaki artışlar, memur maaş ile işçi ücretlerindeki artışlar gibi hususlardan yararlanmak suretiyle rapor alınmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Mahkememizce Kars . Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat ile SMMM bilirkişiden rapor alınmış, 01/03/2024 tarihli raporda sonuç olarak; davaya konu olan ticari işlemin gerçekleştiği, bu alım sırasında verilen faturanın davalı ... tarafından 31.03.2021 tarihinde (2021 yılı yevmiye defteri 4. Sayfası) 320 satıcılar hesabında kayıtlara alınarak borç olarak muhasebeleştirdiği, 30.06.2021 tarihinde yapılan yevmiye kaydı ile banka havalesi şeklinde ödemenin yapılarak 320 borç hesabının kapatıldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce SMMM bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi 30/04/2025 tarihli raporda sonuç olarak; davacı tarafın, incelenen ticari defterlerinin yasal süre içerisinde tasdik ettirdiği/onayladığı ve bu defterlere yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu, ancak varlıkları sabit olduğu halde tahsilat için alınan çeklerin ticari defterlere kaydedilmemiş olduğu tespit edildiği, davacı tarafın ticari defter kayıtlarına göre, davalı adına 31.03.2021 tarihli ve ... numaralı 72.353,88 TL tutarında, yulaf satışına ilişkin fatura düzenlendiği, 13.10.2021 tarihinde ...

Bankası aracılığıyla 3.355,00 TL tahsilat yapıldığı, dava tarihi itibarıyla (davacı şirket kayıtlarına göre) davalıdan 68.998,88 TL alacaklı olduğu tespit edildiğini, davacı tarafın, davalı tarafa düzenlediği 31.03.2021 tarihli ve ... numaralı, KDV dahil 72.353,88 TL tutarındaki faturanın, her iki tarafın ticari defterlerinde usulüne uygun olarak kaydedildiğinini tespit edildiğini, vergi idaresince dava dosyasına sunulan Form Bs listesinde davacı şirketin davalı adına düzenlediği dava konusu faturaya ilişkin bilgilerin yer aldığı tespit edildiğini, Konya.

Noterliğine ait 02.09.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin 12.10.2021 tarihinde bizzat davalı ...'a imzası karşılığında tebliğ edildiği belirtildiğini, tarafların ticari defterleri karşılaştırıldığında, tahsilat ve ödeme kayıtları açısından bazı çelişkilerin bulunduğunun görüldüğünü, davacı tarafın ticari defterlerinde, 13.10.2021 tarih ve ...

No'lu yevmiye kaydıyla 3.355,00 TL tutarında bir tahsilatın yapıldığı görülmekte olup, bu kaydın davalı tarafın ticari defterlerinde yer almadığı, davalı tarafın 30.06.2021 tarih ve ... No'lu yevmiye kaydına göre 72.353,88 TL tutarında bir ödemenin 100.

Kasa Hesabı kullanılarak "banka havalesi" açıklamasıyla yapıldığı belirlenmiş, ancak bu ödemenin davacı tarafın ticari defterlerine kaydedilmediği, dava dosyasına sunulan üç adet çekin ise tarafların ticari defterlerinde herhangi bir kaydının bulunmadığı tespit edildiğini, Denizbank tarafından sunulan 28.07.2022 tarihli yazı ve davacı tarafın 18.07.2023 tarihli beyanı ile birlikte değerlendirildiğinde (69.998,28 TL alacak için verilen) her biri 23.000,00 TL tutarlı toplam 69.000,00 TL için düzenlenen 28.03.2022, 28.04.2022 ve 28.05.2022 tarihli çek bedellerinin ödendiği; davacının, dava tarihi itibariyle yukarı da 6.7.

Maddede belirtilen (defter kayıtlarına konu) alacağının bulunmadığı tespit edildiğini, 01.03.2021 tarihli faturaya konu bakiye 68.998,88 TL alacağın (her biri 23.000,00 TL bedelli 28.03.2022, 28.04.2022 ve 28.05.2022 çekler tarihi itibariyle güncel değeri 38.879,04+39.722,15+41.926,60 =120.527,78 olup; davacının (çek bedelleri düşülmekle) takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere munzam zararının 120.527,78 - 69.000,00 TL = 51.527,78 TL olabileceği, tespit edildiğini belirtmiştir.

Davacı vekili 15/07/2023 tarihli dava değeri arttırım dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde 10 TL olarak göstermiş olduğu dava değerini toplam 51.527,78 TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının faturaya dayalı bedelin geç tahsil sebebiyle temerrüt faizi ve faizi şan zararın tazmini talep etmiş, davalı işe taraflar arasında tarımsal ürün alım satımı olduğunu, verile çeklerin bedelinin ödendiği beyan etmiştir. Dosya kapsamında ve taraf beyanlarından taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin olmadığı, çözülmesi gereken ihtilafın davalının temerrüte düşürülüp düşürülmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanununu'nun 120. maddesinde; ''Temerrüt faizi başlığı altında '' Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir.

Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur.'',

122. maddesinde; ''Aşkın zarar başlığı altında ''Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür.

Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder. '' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Konya . Noterliği'nin 02/09/2021 tarihli ihtarnamesinin davalıya 12/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği,, davalının davacı tarafından temerrüde düşürüldüğü, 30/04/2025 tarihli bilirki raporunda; davacının, dava tarihi itibariyle 51.527,78 TL olabileceği, tespit edildiğini belirtilmekle, Mahkememizce hükme esas alınana bilirkişi raporu ve bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak, davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.