Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/98 K.2025/172

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

İHBAR OLUNAN

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 29.06.2022 tarihli "SALES / BUYING CONTRACT / PROFORMA İNVOİCE" başlıklı sözleşme ile toplam 112.800 USD karşılığında 120 Ton barbunyanın davalı şirket tarafından davacıya sağlanması hususunda anlaşmaya varıldığını, aradan geçen uzun zamana rağmen davalı şirket tarafından hala sözleşme konusu barbunya sağlama işleminin yapılmadığını, son olarak dava konusu teslimatın yapılması için Mersin.

Noterliğinin 08.11.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalı şirkete ihtarname çekildiğini, davalı şirket verdiği cevabi ihtarname ile ilk defa bu cevapta dayandığı gerekçe ile yüklemenin yapıldığını iddia ettiği Etiyopya'da çıkan iç savaştan dolayı yüklemenin yapılmadığı yönünde yanıt verdiğini, bu zaman diliminde davacı şirket de aynı ülkeden, aynı limandan yüklemeler yaptığını, bu tip bir engelle karşılaşmadığını, davalının, işbu temerrüdünden dolayı sözleşme konusu, 120 ton ağırlık ve 112.800 USD barbunya, 03.11.2022 tarihinde,

değişen ekonomik şartlar nedeniyle en uygun fiyattan 121.200 USD bedelle ... isimli işyerinden almak zorunda kalındığını, sözleşme konusu edim imtinasından dolayı davacının, müspet, menfi, doğrudan, dolaylı ve yansıma zararları oluştuğunu belirterek, sair haklarının saklı kalmak kaydıyla davalı şirketin sözleşme ihlalinden dolayı oluşan zararımızın şimdilik 100,00.

USD'sinin dava tarihinden itibaren avans oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... İhr. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müspet zarar geçerli bir sözleşmeden doğan borçların ifa edilmemesi halinde meydana gelirken, menfi zarar ise müspet zararın tam aksine hükümsüz bir sözleşmenin varlığında meydana çıkacağını, müspet zararın tazminiyle geçerli bir sözleşmedeki ifa menfaatinin sağlanması söz konusu olurken;

menfi zararın tazminiyle geçersiz olarak kurulan sözleşme hiç kurulmamış olsaydı yapmayacak olduğu masrafları, kaçırdığı menfaatlerin giderimi sağlandığını, dolayısıyla iki durum bir arada olamayacağından bu iki zararın da birlikte doğup talep edilemeyeceğinin açık olduğunu, davalı şirket ile davacı şirket arasında Etiyopya'dan 120 ton barbunyanın (Pinto Beans) tedarik edilerek davalıya sevkiyatının sağlanması hususunda anlaşma sağlandığını, sözleşme tarihi olarak 29/06/2022 belirtilmiş olmakla sözleşmenin ise taraflar imzalandıktan sonra geçerliliğini kazanacağı belirtildiğini,

davacı tarafından keşide edilen ihtarnameye verilen cevap ile de belirttikleri üzere davalı şirket sözleşme edimini hemen yerine getirerek, malın sevkiyatı için bağlantıyı sağlamış ve 30.06.2022 tarihinde tedarikçi ile tedarik/mal alım sözleşmesi akdedildiğini, davalı şirket tedarik için uğraş vermişse de yapılan sözleşme gereği ödemeleri de gerçekleştirmiş olmasına rağmen tedarikçi firma tarafından da belirtildiği üzere oluşan mücbir sebep nedeniyle müvekkil şirketten bağımsız bir şekilde edim yerine getirilemediğini,

sözleşmenin imzalandığı zaman diliminde davalı şirketin tedarik edeceği tarım ürünlerinin bulunduğu yerde iç savaş bulunmazken sözleşmeden sonra iç karışıklık geniş bir alana yayılmaya başlamış ve edinilen bilgilere göre ülke nüfusunun %90'ı da bu durumdan etkilendiğini, somut olayda fiili imkansızlık halinin mevcut olduğunu, davacının iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın usulden reddine, bu mümkün olmaz ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Mahkememizce Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Mersin Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Ankara Dış Ticaret İşlemleri Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Dava ... ... Dış Ticaret Şirketine ihbar edilmesi amacı ile usulüne uygun davetiye çıkartılarak tebliğ edilmiştir. SMMM bilirkişiden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; "Alacak" davasına ilişkindir.

Mahkememizce talimat kanalı ile SMMM bilirkişiden rapor alınmış, 24/02/2024 tarihli raporda sonuç olarak; davacı ile davalı arasında imzalanan 29.06.2022 tarihli "Sales / Buying Contract / Proforma İnvoice" başlıklı sözleşmeye göre toplam 112.800,00-USD karşılığında 120 ton barbunyanın (kilogram başına 0,94-USD) temini konusunda anlaştıkları ve fakat davalının sözleşmeye konu edimi yerine getiremediği, davacının davalı ile aralarındaki sözleşmeden doğan edimin ifa edilmemesinden doğan zararının barbunya alımına isabet eden tutarının (120.000 kg * 1,01-USD) - (120.000 kg * 0,94-USD)= 8.400,00-USD olduğu,

davacının faiz alacağının hüküm tarihi itibariyle hesaplanması gerektiği hususları tespit edilmiş olup bu tutarın davalı tarafından davacıya ödendiğini veya borcu sona erdiren diğer hallerden birinin mevcudiyetini gösteren herhangi bir bilgi veya belgenin dava dosyasında bulunmadığı sonucuna varıldığı belirtilmiştir.

Aynı bilirkişi 02/08/2024 tarihli 1. ek raporda sonuç olarak; dava dışı firmadan alınan ürünün alındığı tarihteki piyasadan temin edilebilecek uygun fiyat/koşul şartları oluşturup oluşturulmadığının irdelenmesi yönündeki talebine istinaden yapılan araştırmalarda, uyuşmazlık konusu ürünlerin (barbunya) satın alındığı tarihlerde veya buna yakın tarihlerde ticaret borsalarında (TOBB, Mersin Ticaret Borsası vb.) veya toptan satış yapan firmaların internet sitelerinde herhangi bir bilgiye ulaşılamadığını, bu kaynaklarda yer alan verilerden bilgiye ulaşmanın mümkün olmadığını, uyuşmazlık konusu ürünün vasfına, boyutuna,

tedarik koşullarına uygun veya ona yakınsanabilecek herhangi bir bilginin mevcut bulunmadığı sonucuna ulaşılmadığını belirtimiştir.

Aynı bilirkişi 13/02/2025 tarihli 2. ek raporda sonuç olarak; dava dışı firmadan alınan ürünün alındığı tarihteki piyasadan temin edilebilecek uygun fiyat/koşul şartları oluşturup oluşturulmadığının irdelenmesi yönündeki talebine istinaden bilirkişilimizce yapılan araştırmalarda, davacının toplam net 120.000 kg miktarındaki barbunyayı 121.200,00-USD'ye dava dışı bir kişiden satın aldığı, barbunyanın ortalama satın alma maliyetinin kilogram başına 1,01-USD/18,7726-TL olduğu,

bu itibarla uyuşmazlık konusu ürünlerin (barbunya) satın alındığı tarihleri de kapsayan dönem içindeki ortalama borsa fiyatlarının (yemlik barbunya hariç) davacının kilogram başına barbunya alış fiyatının üzerinde olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.

Davacı vekili 24/02/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 100 USD olarak belirttikleri zararlarının bilirkişi raporları ile de tespit edilmesi üzerine 840 USD'ye yükselttiklerini, bu bedelin avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacı vekili davalı ile aralarında 29/06/2022 tarihli sözleşmenin düzenlediğini, ancak sözleşmede belirlenen malın teslim eidlmediğini beyan edereke alacak talebinde bulunduğu, davalı vekilnin de vborcun ifasının elde olmayan sebeplerle yerine getirlemediğini beyan ettiği, taraflar arasında sözleşmenin yapıldığı ve sözlemede belirlenen malın tesliminin yapılamadığın konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı,

davacı ile davalının 29/06/2022 tarihli sözleşmeye göre toplam 112.800,00 USD karşılığında 120 ton barbunyanın temini konusunda anlaşıltıkları, fakat davalının sözleşmeye konu edimini yerine getiremediği, 13/02/2025 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; davacının toplam net 120.000 kg miktarındaki barbunyayı 121.200,00-USD'ye dava dışı bir kişiden satın aldığı, barbunyanın ortalama satın alma maliyetinin kilogram başına 1,01-USD/18,7726 TL olduğu,

bu itibarla uyuşmazlık konusu ürünlerin (barbunya) satın alındığı tarihleri de kapsayan dönem içindeki ortalama borsa fiyatlarının (yemlik barbunya hariç) davacının kilogram başına barbunya alış fiyatının üzerinde olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, davacının sözleşme gereği 112.800 USD alabileceği malı, davalının edimini yerine getirmemesi nedeni ile dava dışı bir kişiden 121.200,00 USD'ye almış olması nedeniyle, aradaki fark nedeniyle uğradığı zarra ilişkin alacak davasının kabulü e karar verilerek aşaüıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.